Azərbaycanla Ermənistan arasında uzun müddətdir müzakirə olunan sülh sazişinin imzalanması yaxın aylarda real mərhələyə keçə bilər. Belə ki, Prezident İlham Əliyev Münxendə keçirdiyi görüşlər zamanı bununla bağlı geniş açıqlamalar verərək rəsmi Bakının mövqeyini bir daha ortaya qoyub. Lakin Azərbaycanın əsas şərti dəyişməz olaraq qalır. Yəni Ermənistan Konstitusiyasında ölkəmizin ərazi bütövlüyünə iddia kimi qiymətləndirilən məlum bənd çıxarılmalıdır. Yalnız bu prosesdən sonra sülh sazişi imzalana bilər.

Ermənistan bu şərti qəbul edəcəkmi?

Globalinfo.az-a danışan deputat Elçin Mirzəbəyli deyib ki, Vaşinqtonda paraflanan sülh sazişi və eyni zamanda imzalanan üçtərəfli Bəyannamə bölgədə sülhün təmin olunması istiqamətində mühüm addım kimi qiymətləndirilir:

“Azərbaycanla ABŞ arasında imzalanmış strateji tərəfdaşlıq haqqında xartiya isə Cənubi Qafqazda yeni mərhələnin başlandığını və ölkəmizin bu prosesdə aparıcı mövqeyə malik olduğunu göstərir. Bununla yanaşı, Azərbaycanın Ermənistan Konstitusiyası ilə bağlı irəli sürdüyü şərt yalnız milli maraqlardan irəli gələn məsələ deyil, daha geniş və çoxkomponentli xarakter daşıyır. Ermənistan Konstitusiyasında Müstəqillik Bəyannaməsinə istinad edilir və həmin sənəddə Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları əks olunur. Bəyannamədə vaxtilə Azərbaycan ərazilərində yaradılmış qondarma qurumun “Milli Şurası” və Ermənistanın Ali Sovetinin sovet dövründə qəbul etdiyi qərara istinad yer alır. Həmin qərarda Azərbaycan ərazilərinin Ermənistana birləşdirilməsi niyyəti ifadə olunur”.

Deputat bildirib ki, Müstəqillik Bəyannaməsində Türkiyəyə qarşı ərazi iddiaları da mövcuddur:

“Türkiyənin beynəlxalq hüquqla tanınmış ərazilərinin “Qərbi Ermənistan” kimi təqdim edilməsi və qondarma soyqırımı ilə bağlı müddəalar sənəddə əksini tapır. Bu müddəalar Ermənistan Konstitusiyasının preambulasında dövlət və xalq qarşısında vəzifə kimi göstərilir. Belə yanaşma Ermənistanla yekun sülh sazişinin imzalanmasını hüquqi baxımdan çətinləşdirir. Çünki hər hansı dövlət digərinə qarşı ərazi iddialarını saxlayırsa, bu halda davamlı və legitim sülh müqaviləsinin bağlanması mümkün olmur.

Ermənistan tərəfi Konstitusiya Məhkəməsinin rəyinə istinad edərək əsas qanunda Azərbaycana qarşı ərazi iddiasının olmadığını bildirməyə çalışır. Lakin Konstitusiya Məhkəməsi Konstitusiyadan üstün deyil və onun əsas funksiyası normativ aktların Konstitusiyaya uyğunluğunu müəyyənləşdirmək və şərh verməkdir. Məhkəmənin qərarı Konstitusiya aktı hesab olunmur və əsas sənəddə mövcud müddəaları aradan qaldırmır. Bu səbəbdən Ermənistan ilk növbədə Konstitusiyadakı ziddiyyətli müddəalarla bağlı məsələni həll etməlidir. Əks halda, bu problem gələcəkdə də sülh prosesinin legitimliyinə risk yarada bilər. Azərbaycanın irəli sürdüyü şərt hüquqi əsaslara söykəndiyi üçün beynəlxalq müstəvidə anlayışla qarşılanır. Rəsmi münasibətlər də bunu təsdiqləyir”.