Yaradılış özündə möhtəşəm bir musiqi ehtiva edir. İstər planetlərin hərəkəti olsun, istərsə də kiçik qarışqaların düzülüşü, arıların uçuşu. Hətta səssiz zənn etdiyimiz dağların zirvələrində də əzəmətli bir musiqini duymaq mümkündür. Yetər ki, o səsləri, harmoniyanı duyan ruhumuzun qulaqları açıq olsun.
Türk musiqisinin ustadlarından biri Rəhmi Oruc Güvənin bildirdiyinə görə, insan orqanizmində hər hüceyrənin öz səsi var və yalnız bu səslər harmonik şəkildə səslənəndə insanın həm bədəni, həm də düşüncəsi rahat və sağlam olur. Musiqi terapiyası da məhz harmoniyadan çıxan və bununla da öz sahibini narahat edən hüceyrəni sakitləşdirməkdir. Ustadın da sözlərinə istinad edərək əminliklə demək olar ki, musiqi məhz ruh üçün yaradılıb. Axı, dilin deyə bilmədiyini musiqi deyir və ruh onu anlayır. Musiqinin səsini qulaqlar eşitsə də, onun dediklərini yenə də ancaq ruh duyur.
Tanınmış həkim Sultan Qiyasəddin “Kitab üs-sinəət” (XVIII əsr) əsərində öz həmkarlarını musiqini öyrənməyə dəvət edir və yazır ki, “Hind alimləri həkimlərə musiqini və onun nəzəriyyəsini öyrənməyi məsləhət görürlər. Bu elmə yiyələnmək həkimlər üçün zəruridir, çünki nəbzin dəqiqliklə
müəyyən olunmasına kömək edir. Bundan başqa, bəzi xəstəliklər musiqinin müəyyən janrına qulaq asmaqla müalicə olunur”. Musiqi ilə müalicə haqqında Əbdülqədir Marağayinin “Musiqi traktatı”nda və Əbu Reyhan əl-Biruninin (973-1048-ci illər) “Təbabətə aid böyük kitab”ında açıqlamalar verilir.
Musiqinin şəfaverici və tərbiyəvi əhəmiyyətinə göstəriş İbn Sinanın “Nəfs haqqında risalə”də ("Risalə fi-n-nəfs”) və "Hikmətlə elmlər arasında bölgü” ("Təqasim əl-hikma və-l-ülum”) traktatında da rast gəlinir. Bu mövzuya fərqli həcmlərdə orta əsrlər Şərqinin bir çox risaləsinin bəzi fəsilləri də həsr olunmuşdur.
Qeyd etməliyik ki, ötən yüzilliklərin musiqiçi-ifaçısını, eləcə də müasir muğam ifaçısını nəinki “Eşidilməyən Ahəng-lərə” fəlsəfi nöqteyi-nəzərdən varmaq, habelə (bu varmaqdan daha çox) dünya səfası, estetik zövq almaq kimi universal imkan cəlb edirdi. Musiqi sənətinin bu xassəsi musiqinin rasional, “əqli” qavrayışının tərəfdarı olan əksər pifaqorçular tərəfindən də etiraf olunurdu, bu barədə orta əsrlər Şərqinin musiqi haqqında elminin klassik istiqamətinin müəllifləri də yazırdılar.

Müəllif: Firəngiz Rüstəmova
"FOLK VƏ YA XALQ TƏBABƏTİ" kitabından