Azərbaycanın sabiq xarici işlər naziri, politoloq Tofiq Zülfüqarov Teleqraf-ın suallarını cavablandırıb.

Onunla müsahibəni təqdim edirik:

- Tofiq müəllim, Venesuela Prezidenti Nikolas Maduronun saxlanılıb ABŞ-yə aparılması prosesin ilk mərhələsidir. Sonra nə baş verəcək? "Bir ölkənin prezidentinin başqa dövlətin hüquqları ilə necə mühakimə olunacaq" kimi iddialar səslənir. Bu məsələdə beynəlxalq hüquq nə deyir?

- Bu məsələnin beynəlxalq qanunlara uyğun olub-olmaması ilə bağlı fikirlər səslənir. Bəllidir ki, beynəlxalq hüququ indiki halda istənilən şəkildə şərh edirlər. Biz bunu öz nümunəmizdə də görmüşük. Bu mənada beynəlxalq hüquq müəyyən addımlara hansısa şəkildə bəraət qazandırmaq üçün istifadə olunur. Qanunlar və müxtəlif sənədlər də o şəkildə yazılıb ki, istənilən formada onun istifadəsi mümkün olsun.

- Nə baş verdi ki, Amerika asanlıqla bir ölkənin prezidentini ələ keçirdi?

- ABŞ daim ona qarşı çıxan ölkələrdə elitanı ələ almağı bacarıb. Beləliklə, onları məğlub edib. Bunu İraq ssenarisində də hər kəs görmüşdü. Vaxtilə Əfqanıstanda da eyni plan həyata keçirilmişdi. Venesuelada da eyni ssenari üzrə hadisələr baş verib.

- ABŞ-nin Venesuela ilə bağlı planlarına nələr daxildir?

- Bu gün Venesuelanın neft imkanları dünya üzrə ümumi ehtiyatların 20 faizini təşkil edir. Bunlar artıq təsdiq edilmiş ehtiyatlardır. İstisna edilmir ki, Venesuelada daha çox enerji ehtiyatları mövcuddur. Məhz bu amili nəzarətdə saxlamaq üçün ABŞ effektiv siyasət həyata keçirməli idi. ABŞ Prezidenti Donald Tramp artıq ərəb ölkələri ilə münasibətlər qurub. Ərəb ölkələri Amerikanın nüfuzunu və təsirini qəbul ediblər. Hətta ABŞ ilə bir neçə trilyonluq hərbi məhsulların alışı ilə bağlı razılaşmalar da əldə olunub. Tramp da ABŞ-ni iqtisadi böhrandan xilas etmək üçün bunu real addımlar kimi dəyərləndirib. Maduronun həbsindən sonra isə Venesuelanın nefti ABŞ-nin nəzarətinə keçəcək.

- Tramp bununla nəyə nail olmaq istəyir?

- ABŞ-nin təsiri altında olmayan iri neft istehsalçıları olaraq Rusiya və İran qalıb. Bu baxımdan Venesuela prezidentinə qarşı olan əməliyyat böyük bir layihənin tərkib hissəsidir. Trampın da məqsədi enerji resursları və təbii sərvətləri nəzarətdə saxlamaqdan ibarətdir. Bununla da ABŞ-nin aparıcı güc olaraq qalması, hegemonluğunu təmin etmək niyyətləri açıq şəkildə ortadadır. Ona görə də Venesuelada baş verən hadisələri heç də geniş bir əməliyyat kimi qiymətləndirmək olmaz.