“Dizim ağrıyır, yəqin yağış yağacaq”, “bu gün hava dəyişəcək, sümüklərim sızıldayır” – bu cümlələr xüsusilə oynaq problemi olan insanlardan tez-tez eşidilir. Bəs bunun tibbi əsası varmı, yoxsa sadəcə xalq arasında formalaşmış bir inancdır?

Medicina.az xəbər verir ki, hava şəraiti ilə oynaq ağrıları arasında əlaqənin ola biləcəyinə dair elmi məlumatlar var, amma bu əlaqə bütün insanlarda eyni şəkildə özünü göstərmir.
Soyuq və rütubət ağrını niyə artıra bilər?

Havanın temperaturunun aşağı düşməsi, rütubətin və atmosfer təzyiqinin dəyişməsi bəzi insanlarda oynaq və əzələ ağrılarının daha çox hiss edilməsinə səbəb ola bilər. Xüsusilə artroz, artrit və digər xroniki oynaq problemləri olan insanlar hava dəyişikliklərinə daha həssas ola bilirlər.

Mütəxəssislərin mümkün izahlarından biri atmosfer təzyiqinin dəyişməsinin oynaq ətrafındakı toxumalara təsir göstərməsi və ağrı reseptorlarının həssaslığını artırmasıdır. Soyuq hava isə əzələlərin və oynaqların sərtləşməsinə, hərəkətin azalmasına və nəticədə ağrının daha çox hiss edilməsinə səbəb ola bilər.

Bəs insan yağışı necə “əvvəlcədən” hiss edir?

Əslində insanın yağışı mistik şəkildə qabaqcadan görməsi deyil. Hava dəyişməzdən əvvəl atmosfer təzyiqi, temperatur, rütubət və külək kimi amillər dəyişə bilər. Bəzi insanların ağrıya həssaslığı yüksək olduğundan onlar bu dəyişiklikləri öz bədənlərində hiss edə bilərlər.

Bu səbəbdən “sümüyüm sızıldayır, yağış yağacaq” ifadəsinin tamamilə uydurma olduğunu demək düzgün olmaz. Lakin bunu dəqiq hava proqnozu kimi qəbul etmək də olmaz.

“Sümüklərim ağrıyır” əslində nə deməkdir?

İnsanların gündəlik danışıqda “sümüyüm ağrıyır” dediyi ağrı çox vaxt birbaşa sümükdən qaynaqlanmır.

Ağrının mənbəyi oynaq, əzələ, vətər və ya ətraf toxumalar ola bilər.

Məsələn, dizdə artroz olan insan ağrını “sümüyüm sızıldayır” kimi təsvir edə bilər. Ona görə də təkrarlanan və güclənən ağrını yalnız hava dəyişməsi ilə əlaqələndirmək düzgün deyil.

Xalq arasında hansı inanclar var?

Keçmişdə insanlar hava proqnozunu indiki kimi əvvəlcədən öyrənə bilmirdilər. Buna görə də təbiətdə və bədəndə baş verən dəyişikliklərdən hava haqqında nəticə çıxarırdılar.

“Dizim ağrıyırsa, yağış gəlir”, “köhnə sınıq yerim ağrıyırsa, hava dəyişəcək” kimi inanclar nəsildən-nəslə ötürülüb. Bu müşahidələrin bir hissəsinin real fizioloji dəyişikliklərlə üst-üstə düşməsi həmin inancların bu günə qədər yaşamasına səbəb olmuş ola bilər.

Nə zaman həkimə müraciət etmək lazımdır?

Oynaq ağrısı yalnız hava dəyişəndə yaranırsa və qısa müddətdə keçirsə, çox vaxt ciddi problemin göstəricisi olmaya bilər. Amma ağrı davamlıdırsa, oynaqda şişkinlik, qızartı, istilik, hərəkət məhdudluğu varsa və ya ağrı getdikcə artırsa, bunu sadəcə “hava dəyişdi” deyərək izah etmək olmaz.
Çünki oynaq ağrısının səbəbi artrozdan tutmuş iltihabi xəstəliklərə, travmaya və digər problemlərə qədər müxtəlif ola bilər.
Nəticə olaraq, “sümüklərim sızıldayır, yağış yağacaq” ifadəsinin müəyyən tibbi əsası ola bilər, amma bu, universal qayda deyil. Bədənimiz hava dəyişikliklərinə reaksiya verə bilər, lakin davamlı oynaq ağrısını hava ilə əlaqələndirib keçmək düzgün deyil.