Xəbərlər



Reyhanı uzun müddət qəbul edəndə nə olur? - Firəngiz Rüstəmova
Reyhanı uzun müddət qəbul edəndə nə olur? - Firəngiz Rüstəmova



Eksperimental tədqiqatlara əsasən demək olar ki, reyhan ekstraktı (izoproterenolun təsiri ilə əlaqədar olaraq) miokard infarktı zamanı miokardiositlərin zədələnməsinin qarşısını alır. Reyhan qəbulu T-limfositlərini 28% artırır, beyin qan dövranının kəskin pozulması riskini və onun ağırlaşmalarını azaldır, neyroprotektor təsirə malikdir, yarpaqları sinir əzələ koordinasiyasını, yaddaşı yaxşılaşdırır. Bitkinin ekstraktları sudorqa əleyhinə aktivliyə malikdir.
Suda ekstraktı testikulyar aparatın kadmium duzları zədələnməsini önləyir. Bitkinin toksiki təsirə malik olmadığını da qeyd etmək lazımdır. Amma uzun müddətli qəbulu eritrosit və trombositlərin sayını azalda, qan laxtalanmasını artıra bilər. Ona görə də reyhandan müalicə vasitəsi kimi istifadə edilən zaman ümumi qəbul edilmiş qaydalara düzgün əməl etmək lazımdır. Kulinariyada geniş istifadə edilən ətirli reyhan bitkisi ümumiyyətlə, az allergen sayılsa da, individual olaraq bu bitkiyə qarşı allergik reaksiya ola bilər. Reyhana qarşı olan allergiyanın simptomları kontaktdan 3-5 dəqiqə sonra başlayır, 1-3 saata maksimuma çatır, sensibilizasiyadan sonra sifətdə, boğazda şişkinlik, səsin batması, tənəffüsün çətinləşməsi, güclü qaşınma ilə müşayiət edilən, qarın nahiyəsində, kürəkdə, əllərdə, ayaqlarda (büküşlərdə), bəzən isə sifətdə yaranan qırmızı rəngli səpkilər, mədə-bağırsaq pozuntuları, burunda qıcıqlanmalar, gözyaşarma, zökəm, bronxoobstruksiya, dəri ilə kontakt zamanı isə dermatit, övrə kimi kliniki əlamətlər yaranır. Daha ağır, yəni Kvinke ödemi, anafilaktik şok səviyyəsində allergik reaksiyalar da yarana bilər. Reyhana qarşı allergiyanın olmasını daha dəqiq təyin etmək üçün isə reyhana/bazilikaya yaranmış olan spesifik IgE anticisminın aşkarlanmasında (Allergen f268 - basil, IgE) ImmunoCAP üsulu istifadə olunur.
Reyhan bitkisi gözəl ətrinə, rənginə, əvəzedilməz tamına görə Azərbaycan kulinariyasında, milli mətbəximizdə qədimdən bu günə qədər işlədilən, süfrələrimizi bəzəyən ən vacib komponentlərdən biridir. Tarixçi alim Ə.Nəcəf bu ətirli və gözəl bitkinin nə zamansa Azərbaycanda evlilik mərasimlərində bir ritual olaraq istifadə edilməsi adətinin olmasından yazır:“ Onlar üç dəfə içəndən sonra, qadın bir reyhan budağı götürüb Babəkə uzatdı, o da reyhanı onun əlindən aldı – bu, onların toyu idi”. Reyhan manixeizmdə həyat ağacını ifadə edirdi.

Müəllif: Firəngiz Rüstəmova
"TƏBABƏT VƏ MİFOLOGİYA: GÖRÜNƏN VƏ GÖRÜNMƏYƏN ƏLAQƏLƏR" kitabından


Reyhanı uzun müddət qəbul edəndə nə olur? - Firəngiz Rüstəmova
Baxış sayı: 36