“Lahut” ilahi aləm, “Cəbərüt” isə maddə və onun xüsu-siyyətlərindən uzaq olan, mücərrəd bir aləmdir. Cəbərut sözü İbrani dilində “qüdrət” mənasında olduğuna görə “Qüdrət” aləmi kimi də anlaşılır.
Folklor və tarix mənbələrinin verdiyi bilgilərə əsasən əski çağlarda ozanın yerinə yetirdiyi vəzifələrlə qamın funksiyası arasında elə bir ciddi fərq olmadığı aydınlaşır. Daha doğrusu, türk tayfalarında qam - şamanın çoxvariantlı adlarından biri də “ozan” olmuşdur. Bu ad oğuzlar arasında daha çox yayılmış və tədricən “qam” sözünü əvəz etmişdir. İlkin ibtidai çağ-larda ozanlar da ruhani, təbib, musiqiçi, tayfa ağsaqqalı, xaqanın məsləhətçisi, yardımçısı və s. bu kimi qam - şaman vəzifələrini icra etmişlər.
Qazax-qırgız baksılarının dualarında yer alan “Ölü desəm ölü emes, Tiri desem tiri emes, Ata Qorqud evliya” sözləri Dədə Qorqudu tərif etməyə yetərli olmalıdır. Dədə Qorqud hekayələrində Qam oğullarından birisi də Kam Püre Bəydir. Onun adı əslində Kam Börü Bəy olmalıdır.
Tibblə ilgili kəhanətlər vardır. Hekayələrdə eynən belə anlatılır- Qazan Big aydur, muştuluk Pay Püre Big oğlun geldi didi. Pay Püre Big aydur: Oğlum idügin andan bileyim, sırça parmağını kanatsun, kanını destmala sürtsün, gözümə sürəyin, açılacaq olur isə oğlum Beyrək dür didi. Zira ağlamaqdan göz-ləri görməz olmış idi. Dəstmalı gözine silicək.
Dədə Qorqud kitabı- I, Quran-i Kərim, Yusif Sürəsi-84 və 93-cü ayələrin eyni olması diqqəti cəlb edir (Yusuf surəsi: Bu sözlərdən sonra Yə´qub) onlardan (oğlanlarından) üz dön-dərdi. (Bin Yaminin başına gələn bu iş onun yadına sevimli oğlu Yusifin müsibətini saldı) və:"(Heyf sənə) yazıq Yusif!" - dedi. Dərd-qəmdən (həmişə ağlamaqdan Yə´qubun) gözlərinə ağ gəldi. O, (bütün dərdini) içində çəkirdi (oğlanlarına bildir-mirdi. Yusuf surəsi, ayə- 94- Bu köynəyimi götürüb aparın, atamın üzünə sürtün (atın), o (yenidən) görməyə başlayar. Bü-tün ailənizi də yığıb yanıma gəlin!"

Müəllif: Firəngiz Rüstəmova
"FOLK VƏ YA XALQ TƏBABƏTİ" kitabından