Globalinfo.az sabiq xarici işlər naziri, politoloq Tofiq Zülfüqarovla müsahibəni təqdim edir:

– Tofiq bəy, yanvarın 20-də ABŞ-ın yeni Prezidenti Donald Trampın andçimə mərasimi keçiriləcək. Hazırda əsas gözləntilərdən biri D.Trampın Azərbaycana qarşı necə mövqe sərgiləməsidir. Onun sələfi C.Baydendən fərqli siyasət yürütməsi gözlənilir. Sizcə, Tramp Azərbaycan-ABŞ münasibətlərini yaxşılaşdıracaq?

– Keçmiş ABŞ administrasiyası xarici siyasəti daxili vəziyyətlə uğunlaşdırırdı. Bunu sadə dildə izah etməli olsam deyə bilərəm ki, fərqli ölkələrin diasporları, dostluq qrupları, nüfuzlu şəxsləri daxili siyasi aktorlara təsir edir, onlar da xarici siyasətdə bunu büruzə verirdilər. Məsələn, erməni diasporu bu işdə ən aktivlərdən idi. Nəticə etibarilə Bayden hakimiyyəti dövründə Bakı ilə Vaşinqton arasında soyuqluq müəyyən vaxtlarda gərginliklə yadda qaldı.

ABŞ-da namizədlər prezident seçilmək üçün onları dəstəkləyən qüvvələrin xeyrinə xarici siyasətdə qurbanlar verməli olurlar. Burada diasporların, nüfuzlu şəxslərin, parlamentlərarası dostluq qruplarının təsir gücü böyükdür. Tramp bu məsələdə daha sərbəstdir. Yəni ona təsir edəcək bir erməni diasporu yoxdur. Buna görə də ABŞ-Azərbaycan münasibətlərində normallaşma mümkündür.

Tramp ABŞ-ın maraqlarını qorumaq üçün addımlar atacaq. Bakı xarici siyasətində bunu nəzərə alsa, Vaşinqtonla əməkdaşlığı inkişaf etdirə bilər. Hətta ABŞ-ın dəstəyini almaq olar.

– Azərbaycan-Rusiya-İran münasibətlərində son zamanlar soyuqluq hiss olunur. Bu soyuqluq daha çox Tehran və Moskvadan qaynaqlanır. Soyuqluq davam edərsə, Bakı Vaşinqtonla yaxınlaşa bilər?

– Azərbaycanla Rusiya və İran arasında gərginliyin ciddi və dərin olduğunu düşünmürəm. Həmçinin gərginliyin Bakını Vaşinqtona yaxınlaşdırması inandırıcı deyil.

Azərbaycan həm Moskva, həm də Tehranla münasibətləri kəssə, ya da gərginlik pik həddə olsaydı, nə isə demək olardı. Amma belə bir durum yoxdur. Siyasi baxımdan İran və Rusiya ilə problemlərimiz var, bu həmişə olub.

ABŞ üçün bu gün Rusiya və İrandan daha ciddi problem Çindir. Belə olan halda diqqətini İran və Rusiyaya yönəltməz.

– İddia edilir ki, Putin-Tramp görüşü Bakıda baş tuta bilər. Rusiyalı ekspertlər də bu barədə fikirlər səsləndiriblər. Bu günə qədər ABŞ prezidentlərindən heç biri Azərbaycana səfər etməyib. Tramp bu baxımdan ilk ola bilərmi?

– Bu haqda indidən danışmaq çətindir. Çünki xarici səfərlər adətən öncədən müəyyən olunur. Trampın yaxın aylardakı proqramı indidən müəyyən edilmiş ola bilər. Hazırda onun üçün daha prioritet məsələlər var.

Yanvarın 2-dən sonra Tramp xarici siyasətin istiqamətlərini müəyyən edəcək. Hansı addımlar atacağını açıqlayacaq. Bu, səfərlərlə bağlı da nə isə deməyə imkan yaradacaq. Azərbaycana səfərin olub-olmayacağını isə ABŞ üçün prioritet məsələlərin necə cərəyan edəcəyinə əsasən demək mümkündür. Bir neçə ay sonra bu haqda danışmaq olar.