Rusiya ilə sərhəddə yerləşən iki NATO üzvü – Estoniya və Litva Ukraynaya qoşun göndərmək niyyətini bəyan edib. Halbuki Moskva uzun müddətdir Ukraynada NATO qüvvələrinin olmasını qəti şəkildə rədd edir. İndi isə vəziyyət dəyişir və alyansın Ukrayna ərazisinə daxil olması ehtimalı gündəmə gəlib.

Kreml bu addıma necə reaksiya verə bilər? Gələcəkdə Moskvanın Baltik ölkələrinə təzyiqi gözlənilirmi?

Globalinfo.az-a danışan siyasi şərhçi Şəhla Cəlilzadə deyib ki, Rusiya sadəcə Ukrayna üçün işğalçı güc deyil, bütün Avropa üçün qorxulu kabusa çevrilib:

“Odur ki, müharibənin öz sərhədlərinə çatmaması üçün onlar Ukraynanı silahlandırmaqda davam edirlər. Lakin bu, hər iki tərəfi tükədir. Artıq Avropa da, ABŞ da, Rusiya da müharibənin bitirilməsində maraqlıdır. Lakin bu, Ukrayna ərazilərinin işğalının rəsmiləşdirilməsi bahasına başa gələcəyi üçün Zelenski hələlik güzəştə getmir. Hətta ən son Tramp və Aİ liderləri ilə görüşündə də o, ərazi güzəştlərini qəbul etmədiyini bəyan edib.

Belə ki, Rusiya bütün Donbass ərazisindən, hazırda işğal etmədiyi torpaqlardan belə Ukrayna qoşunlarının çəkilməsini tələb edir. Ukrayna isə bunu rədd edir. Yalnız ərazi güzəştləri olarsa, tezliklə atəşkəs mümkündür və yalnız davamlı atəşkəs razılaşması olarsa, Qərb Ukraynaya təhlükəsizlik qarantiyası təmin edəcək. Əks təqdirdə heç bir Qərb ölkəsi Rusiya ilə qarşıdurmaya getməz.

Volodimir Zelenski Ukrayna üçün təhlükəsizlik qarantiyası ilə yanaşı, Aİ və NATO üzvlüyü də istəyir. Bunu isə Qərb qəbul etmir. Çünki bu, gələcəkdə Rusiya ilə baş-başa gəlmək və yeni dünya müharibəsinə rəvac vermək kimi anlaşılır. Lakin ABŞ Prezidenti Donald Trampın Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə razılaşmasına əsasən, müharibə sonlandıqdan sonra “könüllülər koalisiyası” adı altında istənilən könüllü ölkə Ukraynaya hərbçilər göndərə bilər”.

Siyasi şərhçinin sözlərinə görə, bu koalisiyanın NATO mandatı altında deyil, BMT mandatı altında olmasını təklif edən ölkələrdən, məsələn, İtaliya qeyd oluna bilər:

“Almaniya və Polşa isə ümumiyyətlə hərbçi göndərilməsinə skeptik yanaşır, bunu ABŞ və NATO ortaqlarının birgə qərarı olmalı olduğunu bəyan edir. Lakin Trampın hakimiyyətinin ilk günlərindən bəlli oldu ki, Amerika Avropada hərbi iştirakını azaldaraq onları Rusiya ilə təkbətək qoymaqla əslində NATO büdcəsini artırmağı (hər ölkəni ÜDM-nin 5%-i həddində hərbiyə büdcə ayırmağa məcbur etməyi) planlaşdırır.

Beləliklə, hələ 2 martda yaradılacağı elan olunan “könüllülər koalisiyası”nda Britaniya və Fransa liderliyi ələ alıb. Macarıstan və Slovakiya kimi Rusiyameylli ölkələr, Balkan ölkələri, İsveçrə və digər neytral ölkələr istisna olmaqla, əksər Avropa ölkələri, hətta Türkiyə, Yaponiya və s. bu koalisiyada iştirak edə bilər. Baltik ölkələrinin burada iştirak istəyi də təbiidir. Rusiyanın ekspansiya siyasətindən ən çox narahat olan məhz onlardır.

Odur ki, açıqlanan məlumata görə, sülh, yaxud davamlı atəşkəs razılaşması əldə olunarsa, ən azı 30 minlik ordu Ukraynaya daxil olacaq. Bu, əslində Ukraynanın təhlükəsizliyi üçün deyil, müharibənin Ukrayna sərhədlərindən çıxaraq Avropaya yayılmasının qarşısını almaq, başqa sözlə, Avropanın təhlükəsizliyi üçündür. Avropa Ukraynanı Aİ və NATO üzvlüyü vədləri ilə aldadıb belə bir müharibəyə sürükləməsəydi, indi Ukrayna 20 faiz torpaqlarının işğalı faktı ilə razılaşmağa məcbur edilməz, öz torpaqlarını Avropanın təhlükəsizliyi üçün qurban vermək məcburiyyətində qalmazdı”.