Üzərlik otu bir sıra ritual məqsədlə hazırlanmış olan içkilərin tərkibinə də daxil idi.
Müqəddəs içki hesab edilən “Ölümsüzlük eliksiri”, Soma/Xaoma adlandırılırdı və bu sakral içkinin tərkibində üzərlik də var idi. Dərvişlər, sufilər üzərlikdən dini ekstaz vəziyyəti yaratmaqda ritual məqsədilə istifadə edərdilər.
Azərbaycan folklorunda bir çox rituallar vardır, lakin adət-ənənələrimizi üzərliksiz təsəvvür etmək çətin olar. Yeni doğulmuş dövrdən başlayaraq demək olar ki, həyatımızın bütün dönəmlərində üzərlik otu bizimlədir. Azərbaycanda əsasən üzərlik otunun tüstüsünə önəm verilir, onun beyini sakitləşdirməsinə, sıxıntıları aradan qaldırmasına, ruhu arındırmasına inanılır. Bir çox soydaşlarımızın bu bitkiyə nəzərlik deməsi də əbəs deyil. Üzərlik və ya nəzərlik otunun toxumlarını insan üzərində gəzdirərsə ona nəzər dəyməyəcəyinə inanıldığına görə bu magik bitki məhz o cür adlandırılmışdır. Əgər bir kimsəyə nəzər və ya göz dəyməsi olubsa gözü dəyən insanın paltarıdan bir hissə götürülür və yeddi hissəyə ayrılaraq üzərlik otu ilə birlikdə yandırılır, tüstüsü isə həmin adamın, yəni göz dəymişin burnuna yaxınlaşdırılır ki, qoxusu ona dəysin və başına 3 dəfə dolandırılır. Beləliklə, də nəzərin çıxmasına inanılır.
Üzərlik otunun dumanı ilə nəfəs alındıqda “ruh molekulu” deyilən “dimetiltriptamin” (DMT) hormonunun ifrazı artır, üçüncü gözü açılır.
Üzərlik otunun tüstüsü vasitəsi ilə salgılanan bu hormon “sodyum filorid”in panzəhəridir. Yəni beyin dostudur. Sodyum filorid insan beyninin bilgi ağacı deyilən “epifiz”i kirəcləşdirən bir maddədir. Bu maddə beyni yavaş-yavaş robotlaşdırır, uyuşdurur və beyini ölümə doğru götürür. Epifiz ruh və beyin arasında ilətişim, əlaqə yaradan üçüncü göz olaraq tanınır. Qamların, rituallarında üzərlik otuna yer vermək səbəbləri beyindəki uyuşuqluğu aradan qaldırmaq, ruh və beyin arasında əlaqəni təmin etmək idi. Və beləcə ruhsal yolculuqlara getmək mümkün olurdu.

Müəllif: Firəngiz Rüstəmova
"FOLK VƏ YA XALQ TƏBABƏTİ" kitabından