Müasir toksikologiyanın əsasını isə Parasels (1493–1541) qoymuşdur. Hər zaman ilan zəhərindən dərman hazırlamaq məqsədilə eksperimentlər və araşdırmalar aparılmışdır.
Qədimdən başlamış bu təcrübələr XX əsrdə nəhayət, müvəffəqiyyət qazanmış oldu. Bu gün hipertoniyanın müalicəsində işlədilən Captopril, Enalpril kimi preparatlar 1970-1980-ci illərdə Cənubi Amerikada yaşayan Bothrops jararaca adlı ilan növünün zəhərindən alınmışdır. İldə təxminən min tonn Captopril istehsal olunur. Bu gün ürək tutmaları və tromb yaranma əleyhinə ilan toksini əsasında hazırlanmış Eptifibatid, Integrilin, Tirofiban, Aggrastat kimi preparatlardan istifadə edilir. Həm də antiaqreqant təsirə malik olan Tirofiban preparatı Echis carinatus adlı qum əfisinin zəhərindən alınır. Qara mamba adlanan Dendroaspis polylepis ilanından Mambalqin adlanan yeni toksinlər alınmışdir ki, morfi kimi analgetik təsirə malikdir. Amma morfinin yan təsirləri bu preparatda yoxdur.
Göründüyü kimi dünyada son on ildə ilan zəhəri əsasında hazırlanmış çox sayda preparatlardan istifadə edilir. İldən-ilə toksinlərin tərkibi, təsiri daha ətraflı öyrənilir və ürək-damar, xərçəng xəstələrinin müalicəsində yeni nəsil preparatlardan istifadə edilir.

Müəllif: Firəngiz Rüstəmova
"FOLK VƏ YA XALQ TƏBABƏTİ" kitabından