Gülümbahar bitkisi - qankəsici, sedativ, spazmolitik, ödqovucu, bakterisid xüsusiyyətinə görə stafilokokk, streptokokklarla mübarizə məqsədilə də təyin edirlər. Xalq təbabətində yanıqlarda, yaralarda, dəri səpgilərində və digər dəri xəstəliklərində işlədilir. Ondan hazırlanmış dəmləmələr və cövhərlər qastrit, kolit, ödemlərdə, qaraciyər xəstəliklərində qəbul edilir. Toxumlarından hazırlanmış dəmləmələr isə angina, faringit kimi boğaz xəstəliklərində və ağız boşluğu iltihabi xəstəliklərində yaxşı təsir edir.
Farmakologiyada dərman gülümbaharı mərkəzi sinir sisteminə sakitləşdirici təsir edən yığımların, eyni zamanda losyon, krem, üz dərisi üçün hazırlanan kosmetik vasitələrin tərkibində rast gəlinir.
Gülümbahar tərkibli kosmetik vasitələr yağlı dəriyə müsbət təsir edir, piqmentasiyalarda, çillərin təmizlənməsində işlədilir, ultrabənövşəyi şüaların mənfi təsirindən qoruyur. Gülümbahar yağı allergik səpgilərdə, həşərat sancmalarında, dəri zədələnmələrində yardım edən ən yaxşı vasitədir. Bu çiçəkdən alınmış məlhəmlər isə venaların varikoz genişlənməsində ən effektiv vasitələrdən biridir.
Ginekoloji xəstəliklərdə sprinsevaniya/şırınqa kimi istifadə edilən gülümbahar, qaşınma və göynəmə hissini aradan qaldırır, təhlükəli bakteriyalardan təmizləyir.
Gülümbahar yağı ginekologiyada göbələk mənşəli vulvitlərdə, kolpit, patoloji ifrazat, u/b eroziyası, ağrılı menstruasiyalarda faydalıdır. Məlhəmi isə ginekologiyada müəyyən qədər ehtiyatla istifadə edilir, əsasən süd verən anaların döş giləsindəki çatların müalicəsində işlədilir.
Tibbə aid elmi ədəbiyyatda da çobanyastığı, nanə, gülümbahar/calendula kimi bitkilərin istifadəsi haqqında məlumatlar vardır.
Məsələn, bakterial vulvovaginitdə əsas xəstəliyin müalicəsi ilə yanaşı olaraq yerli və ümummöhkəmləndirici müalicəsi də aparılır. Kompleks müalicədə xroniki infeksiya ocaqlarının sanasiyası, orqanizmin qeyri-spesifik rezistentliyinin və immunsistemin gücləndirilməsi nəzərə alınır. Yerli müalicə zamanı u/y antiseptiklərlə yuyulması, ultrabənövşəyi şüalanma, ev şəraitində çobanyastığı, gülümbahar, adaçayı/salvia, nanə, gicitkən, dazıotu kimi bitki dəmləmələri ilə oturaq vannalar təyin edilir.

Müəllif: Firəngiz Rüstəmova
"TƏBABƏT VƏ MİFOLOGİYA: GÖRÜNƏN VƏ GÖRÜNMƏYƏN ƏLAQƏLƏR" kitabından