• Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Klinika haqqında
  • Reklam
  • Əlaqə
  • Xəbərlər
  • Araşdırma
  • Maraqlı
  • Səhiyyə
  • Gözəllik və təbabət
  • Əfsanələr və Mİflər
  • Foto və Video qalereya
  • Mədənİyyət
  • Bİoqrafİya
  • Klinika haqqında
  • Xəbərlər
  • Araşdırma
  • Maraqlı
  • Səhiyyə
  • Gözəllik və təbabət
  • Əfsanələr və Mİflər
  • Foto və Video qalereya
  • Mədənİyyət
  • Bİoqrafİya
Son dəqiqə
Qədim məbədin xarabalıqlarında görün kimin başı tapıldı
Gecələr qatıq yeməyin faydaları və zərərləri
İran ABŞ-la danışıqları dayandırdı – Səbəb
Avrasiyanın “xəritəsi” dəyişir – Azərbaycan üzərindən böyük PLAN
Kürəyin ortasındakı ağrılar nədən yaranır? – ƏSAS SƏBƏBLƏR
ABŞ bazasını vurmaq istəyən İran raketləri belə zərərsizləşdirildi
NATO Trampın qəzəbindən qorxur - Alyans daxilində gərginlik arta bilər
Bu cür öskürək ürək xəstəliklərindən xəbər verirmiş
Ermənistanda həlledici həftə: Seçki, xarici təsirlər və mümkün etiraz dalğası ssenarisi
Fars körfəzində yük gəmisi vuruldu - Güclü partlayış
Elm adamları açıqladı: Qocalmanın sürətləndiyi iki xüsusi yaş dövrü var
İran və ABŞ arasında mümkün anlaşmanın detalları
Quru döyüşləri gedir: Ordu iki istiqamətdə hücuma keçib
Orqanizmi toksinlərdən təmizləmək üçün ən effektli üsul
Südə limon sıxıb bir gecə saxlayın: Təsiri inanlmazdır
ABŞ və İsrailin başı dərddə - Elə peyk görüntüləri üzə çıxdı ki...
Azərbaycanda bu ailələrə hər ay “uşaqpulu” verilir – Məbləğ açıqlandı
BMT Təhlükəsizlik Şurası təcili toplanır - Tarix açıqlandı
Baş nazirdən müharibə xəbərdarlığı – 27 ölkəyə çağırış etdi
Xərçənglə bağlı mühüm sınaq: 15 xəstə tamamilə sağaldı
Sizin Reklam Burada
Tel: (+99412) 452 97 17
Mob: (+99450) 386 38 02
E-mail: [email protected]

Şınıx

Manşet / Araşdırma

2-07-2018, 11:45

Şınıx




















Gədəbəy Şınıx kəndi. Mənbələrdəki məlumatlara görə:”Şınıx əhalisi bütövlükdə türk əsilli xalqdır. Şınıxda bir sıra arxaik sözlərə, müasir asiya, eləcə də Türkiyə türkcəsində rast gəlinməkdədir. Oykonimi qədim türk dillərindəki “şinq” (sıldırım qaya), sınıq (tayfa adı), Azərbaycan dilindəki şenlik (qalabalıq, çox adam olan yer) sözləri ilə əlaqələndirirlər”. Asiya türkcəsinin arxaik sözlərinin Şınıx kəndinin əhalisinin danışığında rast gəlinməsi aydın görünür. Məsələn: Çingis/Çingiz xanın adında da “şın” sözü gizlidir və üç komponentdən ibarətdir; Şın- Kas-Xan. Şın sözü əlçatmaz ucalıq, kas; həqiqi, doğru, ali, saf mənada işlədilən, həm də kas tayfasının adını yada salan bir komponent olaraq, xan isə əsilli, nəcabətli bir soyun tituludur.
Ermənistanda əsirlikdə qalmış Şınıx kəndi-Toponim türk dilində «əyri sıldırım dağ yamacı, əlçatmaz», «dərin çuxur, xəndək» mənasında işlənən “şın” sözünə-“ıx” şəkilçisinin artırılması yolu ilə düzəlmişdir. Orotoponimdir. Quruluşca düzəltmə toponimdir. Kəndin adı erməni dilinə uyğunlaşdırılaraq Şnox kimi rəsmiləşdirilmişdir. 1590–cı ildə tərtib edilmiş Lori vilayəti (əyaləti) icmal dəftərinə görə Lori vilayəti (əyaləti) Lori, Axtala, Pəmbək, Taşır və Arpalı livalarından ibarət idi. Axtala livasının Haşureti nahiyyəsinə daxil olan (Karye–i Şınuh) Şınıx kəndinin digər adı Baysunqur idi”. Ümumiyyətlə isə Şınıx sözündə bir işıq/işıx/ışıx/işın və ağ sözü də gizlidir. Məsələn: Ermənistanda qalmış Şınıx kəndi daxil olduğu ərazidə “Axtala; yəni Ağ tala” işıqla bağlı olan, Pəmbək, “Haşureti; Aşiret” adlı yaşayış yerləri təmiz türk dilində olan yaşayış yerləri var. Həm də Ermənistanda qalmış Şınıx kəndinin əski adının Baysunqur olması da oranın yerli əhalisinin təmiz Oğuz aşiretindən olmasını göstərir. Qırğı/Şahin/Doğan; Oğuzlar arasında çox yayğın oluduğunu, hər bir soyun və boyun öz onqonu, yəni totemi olduğunu həm Fəzlullah Rəşidəddin, həm də Əbülqazi göstərmişlər. Onlara istinad edən B.Ögel həmin onqonları boy və soylar üzrə araşdırıb yazmışdır. Onlardan “sungar”la əlaqəli olanlardan bəzilərini göstərmək olar. Bayındır- Şunqar/Şahin (Şahin). Beçenə; Şunqar/Ala şahin (Ala-toğanaq). Çavuldur; Şunqar/Qartal (Buğdaynık). Çəbni; Şunqar/Huma (Humay). B.Ögel, Anadoluda bu quşa əsasən “sungur” deyilyini söyləyir. Şahin; Ak/Ağ-doğan =Ağ sungur (falco gyrfalco). Qara-sungur (astur palumbarius); bənəklidir... bay-sungur (falco lanarius), bu daha tüklü bir doğandır, “laçın” da adlandırılır. Sünik və ya ona uyğunlaşdırılmış olan” Sisakan” – Cənubi Qafqazda tarixi-coğrafi regiondur. I Artaşesin hakimiyyəti dövründə (e.ə. 189 – 160) ermənilər tərəfindən ələ keçirilən Sünik, b.e. 387-ci ilində Ermənistanın Bizans və Sasanilər arasında bölünmüşdür. Sünikin cənubu mənbələrdə həm də Zəngəzur kimi qeyd edilir. Sünik adında da bir Şınıx sözü gizlidir. Saha türklərinin 21 iyunda ilin ən qısa gecəsi və ən uzun gündüzü olan bir gündə;Isıax adlanan yeni il bayramı keçirirlər. Bu bayramı sovetlər vaxtı heyvandarlıqla bağlasalar da, keçirilmə vaxtını 10-25 iyun arasına salsalar da; əslində günəş ritualları ilə, günəşi qarşılamaqla, ilin günlərinin sayına uyğun 365 adamın dairəvi olaraq göy cisimlərinin hərəkətlərini təkrarlayan dönmələri, minlərlə insanın eyni anda ağ kumıs içmələri ilə bir günəş, işıq mədəniyyətinin izləri aydın görünür.Isıax sözündə də Ağ İşıq sözü gizlidir və Şınıx adı ilə çox bənzərdir. Bun Azərbaycanda Şıx, Şıxlı kimi yaşayış əraziləri də İşıq/İşıx/Işıxla bağlıdır.
Şınıx/Şın ax/İşın Ağ...
F. Rüstəmova


Oxunub: 1 712
Paylaş:
Digər xəbərlər

Manşet / Araşdırma

1-07-2018, 09:41

Qardaş

Manşet / Araşdırma

27-06-2018, 10:23

Saban/Sabançı/Sabunçu

Manşet / Araşdırma

23-06-2018, 08:42

Həbsxana, yoxsa türmə?

Manşet / Gündəm / Araşdırma

24-05-2018, 09:57

Ağcaqayın/Akcaağac/Acer/Klen/Yavor/Yavru Ağac

Manşet / Araşdırma

14-05-2018, 08:06

Şınıx/Şın ax/İşın Ağ

Adınız:*
E-Mail:
Yorumunuz:
  • winkwinkedsmileam
    belayfeelfellowlaughing
    lollovenorecourse
    requestsadtonguewassat
    cryingwhatbullyangry
Kodu girin: *
yenilə, əgər kod görünmürsə
Gündəm
Qədim məbədin xarabalıqlarında görün kimin başı tapıldı
Gecələr qatıq yeməyin faydaları və zərərləri
İran ABŞ-la danışıqları dayandırdı – Səbəb
Avrasiyanın “xəritəsi” dəyişir – Azərbaycan üzərindən böyük PLAN
Kürəyin ortasındakı ağrılar nədən yaranır? – ƏSAS SƏBƏBLƏR
ABŞ bazasını vurmaq istəyən İran raketləri belə zərərsizləşdirildi
Son xəbərlər
  • Dünən, 22:31
    Qədim məbədin xarabalıqlarında görün kimin başı tapıldı
  • Dünən, 21:15
    Gecələr qatıq yeməyin faydaları və zərərləri
  • Dünən, 20:50
    İran ABŞ-la danışıqları dayandırdı – Səbəb
  • Dünən, 19:08
    Avrasiyanın “xəritəsi” dəyişir – Azərbaycan üzərindən böyük PLAN
  • Dünən, 18:57
    Kürəyin ortasındakı ağrılar nədən yaranır? – ƏSAS SƏBƏBLƏR
  • Dünən, 17:12
    ABŞ bazasını vurmaq istəyən İran raketləri belə zərərsizləşdirildi
  • Dünən, 16:18
    NATO Trampın qəzəbindən qorxur - Alyans daxilində gərginlik arta bilər
  • Dünən, 15:29
    Bu cür öskürək ürək xəstəliklərindən xəbər verirmiş
  • Dünən, 14:10
    Ermənistanda həlledici həftə: Seçki, xarici təsirlər və mümkün etiraz dalğası ssenarisi
  • Dünən, 13:43
    Fars körfəzində yük gəmisi vuruldu - Güclü partlayış
  • Dünən, 12:27
    Elm adamları açıqladı: Qocalmanın sürətləndiyi iki xüsusi yaş dövrü var
  • Dünən, 11:33
    İran və ABŞ arasında mümkün anlaşmanın detalları
  • Dünən, 10:21
    Quru döyüşləri gedir: Ordu iki istiqamətdə hücuma keçib
  • Dünən, 09:06
    Orqanizmi toksinlərdən təmizləmək üçün ən effektli üsul
  • 31-05-2026, 21:18
    Südə limon sıxıb bir gecə saxlayın: Təsiri inanlmazdır
  • 31-05-2026, 20:05
    ABŞ və İsrailin başı dərddə - Elə peyk görüntüləri üzə çıxdı ki...
  • 31-05-2026, 19:23
    Azərbaycanda bu ailələrə hər ay “uşaqpulu” verilir – Məbləğ açıqlandı
  • 31-05-2026, 17:23
    BMT Təhlükəsizlik Şurası təcili toplanır - Tarix açıqlandı
  • 31-05-2026, 16:30
    Baş nazirdən müharibə xəbərdarlığı – 27 ölkəyə çağırış etdi
  • 31-05-2026, 15:17
    Xərçənglə bağlı mühüm sınaq: 15 xəstə tamamilə sağaldı
  • 31-05-2026, 14:40
    Azərbaycan üzərindən qurulan plan: Rusiyanı ciddi itki gözləyir
  • 31-05-2026, 13:53
    İsrail ordusuna növbəti tapşırığım… - Netanyahu
  • 31-05-2026, 12:38
    Hər il buna görə 7 milyon insan ölür - ÜST
  • 31-05-2026, 11:42
    Afinadan etiraf: Türkiyə 2030-cu ilə qədər...
  • 31-05-2026, 10:21
    İran Hörmüz boğazından keçən gəmilərə xəbərdarlıq etdi
  • 31-05-2026, 09:03
    Bu təbii resept damarları tər-təmiz edir - Mütləq SINAYIN!
  • 30-05-2026, 22:30
    Öz-özünə danışmaq - xəstəlikdir, yoxsa normal hal?
  • 30-05-2026, 21:23
    Yuxusuzluq üçün kəklikotu çayının möcüzəvi faydaları
  • 30-05-2026, 20:12
    Manatın dövretmə sürəti azalıb: Devalvasiya gəlir?
  • 30-05-2026, 19:21
    3 ölkədə müəmma yaşanır: Qırıcılar havaya qalxdı, Rusiya hədəf göstərildi
Daha çox
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə
Sosial şəbəkələrimiz:
  • Direktor: Firəngiz Rüstəmova
  • E-mail: [email protected]
  • Telefon: (+99412) 452 25 37
  • Klinika haqqında
  • Xəbərlər
  • Araşdırma
  • Maraqlı
  • Səhiyyə
  • Gözəllik və təbabət
  • Əfsanələr və Mİflər
  • Foto və Video qalereya
  • Mədənİyyət
  • Bİoqrafİya
Müəllif hüquqları qorunur. ailehekimiklinikasi.az-ın məlumatlarından istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə