• Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Klinika haqqında
  • Reklam
  • Əlaqə
  • Xəbərlər
  • Araşdırma
  • Maraqlı
  • Səhiyyə
  • Gözəllik və təbabət
  • Əfsanələr və Mİflər
  • Foto və Video qalereya
  • Mədənİyyət
  • Bİoqrafİya
  • Klinika haqqında
  • Xəbərlər
  • Araşdırma
  • Maraqlı
  • Səhiyyə
  • Gözəllik və təbabət
  • Əfsanələr və Mİflər
  • Foto və Video qalereya
  • Mədənİyyət
  • Bİoqrafİya
Son dəqiqə
Yuxusuzluq səbəbindən yaranan xəstəliklər
Qış depressiyası nədir və gün işığı azaldıqda beyində nə baş verir?
Pəhləvi "yeni İran" planını açıqladı: İsrail dərhal tanınacaq - Azərbaycana nə vəd edir?
Pensiya yaşı azaldılır? - Rəsmi cavab
Anadan qızına "miras" qalan irsi xəstəliklər
İran İsraillə gizli danışıqlar aparır: Vasitəçi görün hansı ölkədir - Şok detallar
Naxçıvana maneəsiz nəqliyyat əlaqəsi... - Paşinyan
Əgər uşağınız dərslərində zəifləyirsə, səbəbi budur
ABŞ İrana zərbə endirəcək? - Türkiyə hərəkətə keçdi
ABŞ yaşadı, Avropa yaşayır, İranda da gözlənilir – Azərbaycanlılarla bağlı yeni SSENARİ
Yeməkdən sonra qan şəkərini sabit saxlamağın 3 sadə yolu
Azərbaycanda doğumlar kəskin azaldı – rəqəmlər nə deyir?
Rza Pəhləvinin qayıdışı mümkündürmü? - ABŞ onu oynadır
Damaq qanaması niyə olur və bunu necə dayandırmaq olar? 10 sadə məsləhət
İtkin düşən alpinisti süni intellekt "tapdı"
Soyuq hava diabet xəstələri üçün niyə təhlükəlidir?
Bu ölkələr Trampdan xahiş ediblər: İrana hücum etmə!
Rəsmi Bakı erməniləri niyə təhvil verdi?
Tibb sahəsində mübahisəli yenilik: Reseptləri süni intellekt yazır
İsrail ordusu yüksək həyəcan vəziyyətində: Hər an hərəkətə keçə bilər
Sizin Reklam Burada
Tel: (+99412) 452 97 17
Mob: (+99450) 386 38 02
E-mail: [email protected]

Şınıx

Manşet / Araşdırma

2-07-2018, 11:45

Şınıx




















Gədəbəy Şınıx kəndi. Mənbələrdəki məlumatlara görə:”Şınıx əhalisi bütövlükdə türk əsilli xalqdır. Şınıxda bir sıra arxaik sözlərə, müasir asiya, eləcə də Türkiyə türkcəsində rast gəlinməkdədir. Oykonimi qədim türk dillərindəki “şinq” (sıldırım qaya), sınıq (tayfa adı), Azərbaycan dilindəki şenlik (qalabalıq, çox adam olan yer) sözləri ilə əlaqələndirirlər”. Asiya türkcəsinin arxaik sözlərinin Şınıx kəndinin əhalisinin danışığında rast gəlinməsi aydın görünür. Məsələn: Çingis/Çingiz xanın adında da “şın” sözü gizlidir və üç komponentdən ibarətdir; Şın- Kas-Xan. Şın sözü əlçatmaz ucalıq, kas; həqiqi, doğru, ali, saf mənada işlədilən, həm də kas tayfasının adını yada salan bir komponent olaraq, xan isə əsilli, nəcabətli bir soyun tituludur.
Ermənistanda əsirlikdə qalmış Şınıx kəndi-Toponim türk dilində «əyri sıldırım dağ yamacı, əlçatmaz», «dərin çuxur, xəndək» mənasında işlənən “şın” sözünə-“ıx” şəkilçisinin artırılması yolu ilə düzəlmişdir. Orotoponimdir. Quruluşca düzəltmə toponimdir. Kəndin adı erməni dilinə uyğunlaşdırılaraq Şnox kimi rəsmiləşdirilmişdir. 1590–cı ildə tərtib edilmiş Lori vilayəti (əyaləti) icmal dəftərinə görə Lori vilayəti (əyaləti) Lori, Axtala, Pəmbək, Taşır və Arpalı livalarından ibarət idi. Axtala livasının Haşureti nahiyyəsinə daxil olan (Karye–i Şınuh) Şınıx kəndinin digər adı Baysunqur idi”. Ümumiyyətlə isə Şınıx sözündə bir işıq/işıx/ışıx/işın və ağ sözü də gizlidir. Məsələn: Ermənistanda qalmış Şınıx kəndi daxil olduğu ərazidə “Axtala; yəni Ağ tala” işıqla bağlı olan, Pəmbək, “Haşureti; Aşiret” adlı yaşayış yerləri təmiz türk dilində olan yaşayış yerləri var. Həm də Ermənistanda qalmış Şınıx kəndinin əski adının Baysunqur olması da oranın yerli əhalisinin təmiz Oğuz aşiretindən olmasını göstərir. Qırğı/Şahin/Doğan; Oğuzlar arasında çox yayğın oluduğunu, hər bir soyun və boyun öz onqonu, yəni totemi olduğunu həm Fəzlullah Rəşidəddin, həm də Əbülqazi göstərmişlər. Onlara istinad edən B.Ögel həmin onqonları boy və soylar üzrə araşdırıb yazmışdır. Onlardan “sungar”la əlaqəli olanlardan bəzilərini göstərmək olar. Bayındır- Şunqar/Şahin (Şahin). Beçenə; Şunqar/Ala şahin (Ala-toğanaq). Çavuldur; Şunqar/Qartal (Buğdaynık). Çəbni; Şunqar/Huma (Humay). B.Ögel, Anadoluda bu quşa əsasən “sungur” deyilyini söyləyir. Şahin; Ak/Ağ-doğan =Ağ sungur (falco gyrfalco). Qara-sungur (astur palumbarius); bənəklidir... bay-sungur (falco lanarius), bu daha tüklü bir doğandır, “laçın” da adlandırılır. Sünik və ya ona uyğunlaşdırılmış olan” Sisakan” – Cənubi Qafqazda tarixi-coğrafi regiondur. I Artaşesin hakimiyyəti dövründə (e.ə. 189 – 160) ermənilər tərəfindən ələ keçirilən Sünik, b.e. 387-ci ilində Ermənistanın Bizans və Sasanilər arasında bölünmüşdür. Sünikin cənubu mənbələrdə həm də Zəngəzur kimi qeyd edilir. Sünik adında da bir Şınıx sözü gizlidir. Saha türklərinin 21 iyunda ilin ən qısa gecəsi və ən uzun gündüzü olan bir gündə;Isıax adlanan yeni il bayramı keçirirlər. Bu bayramı sovetlər vaxtı heyvandarlıqla bağlasalar da, keçirilmə vaxtını 10-25 iyun arasına salsalar da; əslində günəş ritualları ilə, günəşi qarşılamaqla, ilin günlərinin sayına uyğun 365 adamın dairəvi olaraq göy cisimlərinin hərəkətlərini təkrarlayan dönmələri, minlərlə insanın eyni anda ağ kumıs içmələri ilə bir günəş, işıq mədəniyyətinin izləri aydın görünür.Isıax sözündə də Ağ İşıq sözü gizlidir və Şınıx adı ilə çox bənzərdir. Bun Azərbaycanda Şıx, Şıxlı kimi yaşayış əraziləri də İşıq/İşıx/Işıxla bağlıdır.
Şınıx/Şın ax/İşın Ağ...
F. Rüstəmova


Oxunub: 1 640
Paylaş:
Digər xəbərlər

Manşet / Araşdırma

1-07-2018, 09:41

Qardaş

Manşet / Araşdırma

27-06-2018, 10:23

Saban/Sabançı/Sabunçu

Manşet / Araşdırma

23-06-2018, 08:42

Həbsxana, yoxsa türmə?

Manşet / Gündəm / Araşdırma

24-05-2018, 09:57

Ağcaqayın/Akcaağac/Acer/Klen/Yavor/Yavru Ağac

Manşet / Araşdırma

14-05-2018, 08:06

Şınıx/Şın ax/İşın Ağ

Adınız:*
E-Mail:
Yorumunuz:
  • winkwinkedsmileam
    belayfeelfellowlaughing
    lollovenorecourse
    requestsadtonguewassat
    cryingwhatbullyangry
Kodu girin: *
yenilə, əgər kod görünmürsə
Gündəm
Yuxusuzluq səbəbindən yaranan xəstəliklər
Qış depressiyası nədir və gün işığı azaldıqda beyində nə baş verir?
Pəhləvi "yeni İran" planını açıqladı: İsrail dərhal tanınacaq - Azərbaycana nə vəd edir?
Pensiya yaşı azaldılır? - Rəsmi cavab
Anadan qızına "miras" qalan irsi xəstəliklər
İran İsraillə gizli danışıqlar aparır: Vasitəçi görün hansı ölkədir - Şok detallar
Son xəbərlər
  • Dünən, 22:52
    Yuxusuzluq səbəbindən yaranan xəstəliklər
  • Dünən, 21:29
    Qış depressiyası nədir və gün işığı azaldıqda beyində nə baş verir?
  • Dünən, 20:19
    Pəhləvi "yeni İran" planını açıqladı: İsrail dərhal tanınacaq - Azərbaycana nə vəd edir?
  • Dünən, 19:06
    Pensiya yaşı azaldılır? - Rəsmi cavab
  • Dünən, 18:15
    Anadan qızına "miras" qalan irsi xəstəliklər
  • Dünən, 17:41
    İran İsraillə gizli danışıqlar aparır: Vasitəçi görün hansı ölkədir - Şok detallar
  • Dünən, 17:29
    Naxçıvana maneəsiz nəqliyyat əlaqəsi... - Paşinyan
  • Dünən, 15:10
    Əgər uşağınız dərslərində zəifləyirsə, səbəbi budur
  • Dünən, 14:31
    ABŞ İrana zərbə endirəcək? - Türkiyə hərəkətə keçdi
  • Dünən, 13:51
    ABŞ yaşadı, Avropa yaşayır, İranda da gözlənilir – Azərbaycanlılarla bağlı yeni SSENARİ
  • Dünən, 12:19
    Yeməkdən sonra qan şəkərini sabit saxlamağın 3 sadə yolu
  • Dünən, 11:16
    Azərbaycanda doğumlar kəskin azaldı – rəqəmlər nə deyir?
  • Dünən, 10:29
    Rza Pəhləvinin qayıdışı mümkündürmü? - ABŞ onu oynadır
  • Dünən, 09:05
    Damaq qanaması niyə olur və bunu necə dayandırmaq olar? 10 sadə məsləhət
  • 14-01-2026, 22:47
    İtkin düşən alpinisti süni intellekt "tapdı"
  • 14-01-2026, 21:21
    Soyuq hava diabet xəstələri üçün niyə təhlükəlidir?
  • 14-01-2026, 20:25
    Bu ölkələr Trampdan xahiş ediblər: İrana hücum etmə!
  • 14-01-2026, 19:02
    Rəsmi Bakı erməniləri niyə təhvil verdi?
  • 14-01-2026, 18:00
    Tibb sahəsində mübahisəli yenilik: Reseptləri süni intellekt yazır
  • 14-01-2026, 17:02
    İsrail ordusu yüksək həyəcan vəziyyətində: Hər an hərəkətə keçə bilər
  • 14-01-2026, 16:16
    Təhdid imperiyası: Moskva niyə hamını hədələyir?
  • 14-01-2026, 15:25
    Yeməkdən dərhal sonra çay içirsinizsə, bir daha düşünün
  • 14-01-2026, 14:13
    Məzuniyyətə görə pul almaq olar? - AÇIQLAMA
  • 14-01-2026, 13:09
    ABŞ bu ölkəni böhranla üz-üzə qoyur: Süqut edə bilər
  • 14-01-2026, 12:58
    Qəhvənin gözlənilməz faydası: Beynin yaşlanmasını ləngidir
  • 14-01-2026, 11:37
    Bölgələrdən gələn bu şəxslər Bakını tərk edəcək – İlin sonuna qədər…
  • 14-01-2026, 10:23
    Kremlin “Maduro planı”nda fiasko: Zəngəzur dəhlizi Ermənistanı xilas etdi
  • 14-01-2026, 09:04
    Kişilərdə "xüsusi günlər" iddiası - Hormonal dəyişikliklərdə nələr olur?
  • 13-01-2026, 22:26
    Bu il əsl sevgini tapacaq 4 bürc
  • 13-01-2026, 20:18
    Qonşu ölkədə güclü qar: Azərbaycana da yaxınlaşır – TARİX
Daha çox
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə
Sosial şəbəkələrimiz:
  • Direktor: Firəngiz Rüstəmova
  • E-mail: [email protected]
  • Telefon: (+99412) 452 25 37
  • Klinika haqqında
  • Xəbərlər
  • Araşdırma
  • Maraqlı
  • Səhiyyə
  • Gözəllik və təbabət
  • Əfsanələr və Mİflər
  • Foto və Video qalereya
  • Mədənİyyət
  • Bİoqrafİya
Müəllif hüquqları qorunur. ailehekimiklinikasi.az-ın məlumatlarından istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə