• Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Klinika haqqında
  • Reklam
  • Əlaqə
  • Xəbərlər
  • Araşdırma
  • Maraqlı
  • Səhiyyə
  • Gözəllik və təbabət
  • Əfsanələr və Mİflər
  • Foto və Video qalereya
  • Mədənİyyət
  • Bİoqrafİya
  • Klinika haqqında
  • Xəbərlər
  • Araşdırma
  • Maraqlı
  • Səhiyyə
  • Gözəllik və təbabət
  • Əfsanələr və Mİflər
  • Foto və Video qalereya
  • Mədənİyyət
  • Bİoqrafİya
Son dəqiqə
İnsan həyatı boyu neçə dəfə sevə bilər?
Hepatit C - Əlamətləri, Təsirləri və Müalicəsi
İrana hücum qərarı bir gecədə niyə dəyişdi? – Xamenei ilə bağlı planının pərdəarxası
İran Netanyahunun ofisini vurdu - Taleyi məlum deyil
Koksartroz nədir? Səbəbləri və Müalicəsi
Yaponiyanın Bakıdakı səfirliyi fəaliyyətini dayandırdı
İranı nə gözləyir: Rejim dəyişikliyi, yoxsa “yumşalma”?
Ağız quruluğu nədən yaranır və necə aradan qaldırılır?
İrandan Fransaya ağır zərbə: ballistik raketlərlə VURULDU
1902-ci ilin fəlakəti təkrarlana bilər? – Şamaxı ilə bağlı PROQNOZ
Bu vərdişlər qadın ürəyini gücdən salır - DİQQƏT!
Xamenei ABŞ zərbəsi ilə ölməyib? - Arakçının şok eyhamı...
İran daha bir ölkəni ilk dəfə vurdu
Qışda sağlam qalmaq üçün beş vacib MƏQAM
Qadınlara təsir etmir, kişiləri isə daha tez qocaldır
Mədə turşuluğunu azaltmaq üçün 7 ən faydalı təbii üsul
"İran tutduğu yoldan geri dönmək istəmir" - Pezeşkian
Xameneinin yerinə təyin olunan Ərafi kimdir?
Əncir qurusu min dərdə dərmandır
ABŞ-ın öldürdüyü və saxladığı liderlər - SİYAHI
Sizin Reklam Burada
Tel: (+99412) 452 97 17
Mob: (+99450) 386 38 02
E-mail: [email protected]

Şınıx

Manşet / Araşdırma

2-07-2018, 11:45

Şınıx




















Gədəbəy Şınıx kəndi. Mənbələrdəki məlumatlara görə:”Şınıx əhalisi bütövlükdə türk əsilli xalqdır. Şınıxda bir sıra arxaik sözlərə, müasir asiya, eləcə də Türkiyə türkcəsində rast gəlinməkdədir. Oykonimi qədim türk dillərindəki “şinq” (sıldırım qaya), sınıq (tayfa adı), Azərbaycan dilindəki şenlik (qalabalıq, çox adam olan yer) sözləri ilə əlaqələndirirlər”. Asiya türkcəsinin arxaik sözlərinin Şınıx kəndinin əhalisinin danışığında rast gəlinməsi aydın görünür. Məsələn: Çingis/Çingiz xanın adında da “şın” sözü gizlidir və üç komponentdən ibarətdir; Şın- Kas-Xan. Şın sözü əlçatmaz ucalıq, kas; həqiqi, doğru, ali, saf mənada işlədilən, həm də kas tayfasının adını yada salan bir komponent olaraq, xan isə əsilli, nəcabətli bir soyun tituludur.
Ermənistanda əsirlikdə qalmış Şınıx kəndi-Toponim türk dilində «əyri sıldırım dağ yamacı, əlçatmaz», «dərin çuxur, xəndək» mənasında işlənən “şın” sözünə-“ıx” şəkilçisinin artırılması yolu ilə düzəlmişdir. Orotoponimdir. Quruluşca düzəltmə toponimdir. Kəndin adı erməni dilinə uyğunlaşdırılaraq Şnox kimi rəsmiləşdirilmişdir. 1590–cı ildə tərtib edilmiş Lori vilayəti (əyaləti) icmal dəftərinə görə Lori vilayəti (əyaləti) Lori, Axtala, Pəmbək, Taşır və Arpalı livalarından ibarət idi. Axtala livasının Haşureti nahiyyəsinə daxil olan (Karye–i Şınuh) Şınıx kəndinin digər adı Baysunqur idi”. Ümumiyyətlə isə Şınıx sözündə bir işıq/işıx/ışıx/işın və ağ sözü də gizlidir. Məsələn: Ermənistanda qalmış Şınıx kəndi daxil olduğu ərazidə “Axtala; yəni Ağ tala” işıqla bağlı olan, Pəmbək, “Haşureti; Aşiret” adlı yaşayış yerləri təmiz türk dilində olan yaşayış yerləri var. Həm də Ermənistanda qalmış Şınıx kəndinin əski adının Baysunqur olması da oranın yerli əhalisinin təmiz Oğuz aşiretindən olmasını göstərir. Qırğı/Şahin/Doğan; Oğuzlar arasında çox yayğın oluduğunu, hər bir soyun və boyun öz onqonu, yəni totemi olduğunu həm Fəzlullah Rəşidəddin, həm də Əbülqazi göstərmişlər. Onlara istinad edən B.Ögel həmin onqonları boy və soylar üzrə araşdırıb yazmışdır. Onlardan “sungar”la əlaqəli olanlardan bəzilərini göstərmək olar. Bayındır- Şunqar/Şahin (Şahin). Beçenə; Şunqar/Ala şahin (Ala-toğanaq). Çavuldur; Şunqar/Qartal (Buğdaynık). Çəbni; Şunqar/Huma (Humay). B.Ögel, Anadoluda bu quşa əsasən “sungur” deyilyini söyləyir. Şahin; Ak/Ağ-doğan =Ağ sungur (falco gyrfalco). Qara-sungur (astur palumbarius); bənəklidir... bay-sungur (falco lanarius), bu daha tüklü bir doğandır, “laçın” da adlandırılır. Sünik və ya ona uyğunlaşdırılmış olan” Sisakan” – Cənubi Qafqazda tarixi-coğrafi regiondur. I Artaşesin hakimiyyəti dövründə (e.ə. 189 – 160) ermənilər tərəfindən ələ keçirilən Sünik, b.e. 387-ci ilində Ermənistanın Bizans və Sasanilər arasında bölünmüşdür. Sünikin cənubu mənbələrdə həm də Zəngəzur kimi qeyd edilir. Sünik adında da bir Şınıx sözü gizlidir. Saha türklərinin 21 iyunda ilin ən qısa gecəsi və ən uzun gündüzü olan bir gündə;Isıax adlanan yeni il bayramı keçirirlər. Bu bayramı sovetlər vaxtı heyvandarlıqla bağlasalar da, keçirilmə vaxtını 10-25 iyun arasına salsalar da; əslində günəş ritualları ilə, günəşi qarşılamaqla, ilin günlərinin sayına uyğun 365 adamın dairəvi olaraq göy cisimlərinin hərəkətlərini təkrarlayan dönmələri, minlərlə insanın eyni anda ağ kumıs içmələri ilə bir günəş, işıq mədəniyyətinin izləri aydın görünür.Isıax sözündə də Ağ İşıq sözü gizlidir və Şınıx adı ilə çox bənzərdir. Bun Azərbaycanda Şıx, Şıxlı kimi yaşayış əraziləri də İşıq/İşıx/Işıxla bağlıdır.
Şınıx/Şın ax/İşın Ağ...
F. Rüstəmova


Oxunub: 1 667
Paylaş:
Digər xəbərlər

Manşet / Araşdırma

1-07-2018, 09:41

Qardaş

Manşet / Araşdırma

27-06-2018, 10:23

Saban/Sabançı/Sabunçu

Manşet / Araşdırma

23-06-2018, 08:42

Həbsxana, yoxsa türmə?

Manşet / Gündəm / Araşdırma

24-05-2018, 09:57

Ağcaqayın/Akcaağac/Acer/Klen/Yavor/Yavru Ağac

Manşet / Araşdırma

14-05-2018, 08:06

Şınıx/Şın ax/İşın Ağ

Adınız:*
E-Mail:
Yorumunuz:
  • winkwinkedsmileam
    belayfeelfellowlaughing
    lollovenorecourse
    requestsadtonguewassat
    cryingwhatbullyangry
Kodu girin: *
yenilə, əgər kod görünmürsə
Gündəm
İnsan həyatı boyu neçə dəfə sevə bilər?
Hepatit C - Əlamətləri, Təsirləri və Müalicəsi
İrana hücum qərarı bir gecədə niyə dəyişdi? – Xamenei ilə bağlı planının pərdəarxası
İran Netanyahunun ofisini vurdu - Taleyi məlum deyil
Koksartroz nədir? Səbəbləri və Müalicəsi
Yaponiyanın Bakıdakı səfirliyi fəaliyyətini dayandırdı
Son xəbərlər
  • Dünən, 22:17
    İnsan həyatı boyu neçə dəfə sevə bilər?
  • Dünən, 21:43
    Hepatit C - Əlamətləri, Təsirləri və Müalicəsi
  • Dünən, 20:17
    İrana hücum qərarı bir gecədə niyə dəyişdi? – Xamenei ilə bağlı planının pərdəarxası
  • Dünən, 19:09
    İran Netanyahunun ofisini vurdu - Taleyi məlum deyil
  • Dünən, 18:00
    Koksartroz nədir? Səbəbləri və Müalicəsi
  • Dünən, 17:06
    Yaponiyanın Bakıdakı səfirliyi fəaliyyətini dayandırdı
  • Dünən, 16:34
    İranı nə gözləyir: Rejim dəyişikliyi, yoxsa “yumşalma”?
  • Dünən, 15:20
    Ağız quruluğu nədən yaranır və necə aradan qaldırılır?
  • Dünən, 14:32
    İrandan Fransaya ağır zərbə: ballistik raketlərlə VURULDU
  • Dünən, 13:50
    1902-ci ilin fəlakəti təkrarlana bilər? – Şamaxı ilə bağlı PROQNOZ
  • Dünən, 12:02
    Bu vərdişlər qadın ürəyini gücdən salır - DİQQƏT!
  • Dünən, 11:30
    Xamenei ABŞ zərbəsi ilə ölməyib? - Arakçının şok eyhamı...
  • Dünən, 10:26
    İran daha bir ölkəni ilk dəfə vurdu
  • Dünən, 09:08
    Qışda sağlam qalmaq üçün beş vacib MƏQAM
  • 1-03-2026, 22:24
    Qadınlara təsir etmir, kişiləri isə daha tez qocaldır
  • 1-03-2026, 21:26
    Mədə turşuluğunu azaltmaq üçün 7 ən faydalı təbii üsul
  • 1-03-2026, 20:21
    "İran tutduğu yoldan geri dönmək istəmir" - Pezeşkian
  • 1-03-2026, 19:59
    Xameneinin yerinə təyin olunan Ərafi kimdir?
  • 1-03-2026, 18:27
    Əncir qurusu min dərdə dərmandır
  • 1-03-2026, 17:41
    ABŞ-ın öldürdüyü və saxladığı liderlər - SİYAHI
  • 1-03-2026, 16:07
    Hörmüz boğazına ancaq bu ölkənin donanması buraxılır
  • 1-03-2026, 14:23
    Xamenei öldü, İran təslim olur? - ABŞ səhv edir
  • 1-03-2026, 13:35
    İran Dövlət Televiziyası Xameneinin öldüyünü təsdiqlədi
  • 1-03-2026, 12:41
    Qəfil, şiddətli baş ağrıları... - Mütəxəssislər xəbərdarlıq edir
  • 1-03-2026, 11:07
    Kreditlərlə bağlı inanılmaz addım: faizsiz götürə biləcəksiniz – Detallar
  • 1-03-2026, 10:26
    Xamenei öldürüldü? – İran lideri ilə bağlı müəmma
  • 1-03-2026, 09:00
    Bütün günü yuxulayanlar qaraciyərini yoxlatsın
  • 28-02-2026, 22:58
    Kosmosda həyatın mənşəyi ilə bağlı sirri açan maddə tapıldı - Yerə də oradan gəlib
  • 28-02-2026, 21:10
    Tut bəhməzinin faydaları və istifadə qaydası
  • 28-02-2026, 20:23
    Sərhədimizdə dəhşətli müharibə gedir: İranda hansı ssenari baş verə bilər?
Daha çox
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə
Sosial şəbəkələrimiz:
  • Direktor: Firəngiz Rüstəmova
  • E-mail: [email protected]
  • Telefon: (+99412) 452 25 37
  • Klinika haqqında
  • Xəbərlər
  • Araşdırma
  • Maraqlı
  • Səhiyyə
  • Gözəllik və təbabət
  • Əfsanələr və Mİflər
  • Foto və Video qalereya
  • Mədənİyyət
  • Bİoqrafİya
Müəllif hüquqları qorunur. ailehekimiklinikasi.az-ın məlumatlarından istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə