• Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Klinika haqqında
  • Reklam
  • Əlaqə
  • Xəbərlər
  • Araşdırma
  • Maraqlı
  • Səhiyyə
  • Gözəllik və təbabət
  • Əfsanələr və Mİflər
  • Foto və Video qalereya
  • Mədənİyyət
  • Bİoqrafİya
  • Klinika haqqında
  • Xəbərlər
  • Araşdırma
  • Maraqlı
  • Səhiyyə
  • Gözəllik və təbabət
  • Əfsanələr və Mİflər
  • Foto və Video qalereya
  • Mədənİyyət
  • Bİoqrafİya
Son dəqiqə
Ən kinli 5 bürc: Onlardan bağışlanmaq gözləməyin
II tip diabet sonradan I tipə çevrilə bilərmi?
Qrehemin sanksiya layihəsi: Rusiyaya necə təsir edəcək?
Rusiya bu iki ölkəyə hücum edə bilər, daha sonra isə...
Stresi, nevrozu dərmansız necə azaldaq?
Pentaqondan “F-35″lərlə bağlı qadağa: ABŞ-da nə baş verir?
Məhbus sayına görə ölkələrin reytinqi: Azərbaycan neçəncidir?
Gündə neçə tikə şokolad yemək olar?
Ərdoğanın gizli planı: Tramp Netanyahuya qarşı hərəkətə keçdi
Metroda köhnə qatarlar nə vaxt xətdən çıxarılacaq? – Rəsmi
İnsan beynində diş çıxa bilərmi? - Şok faktlar
Lyayen və Avropa liderləri Kiyevə gəldi - Bu məsələlər müzakirə olunacaq
Netanyahu ABŞ-a gedir - Trampla görüşəcək?
Hər gün yaşıl çay içmək qaraciyərə necə təsir edir?
Təsdiqləndi: Yek kürəsinin bu qədər ömrü qalıb - Dağılmanın iki ssenarisi
Yatarkən etdiyiniz bu vərdiş sızanaqlara səbəb olur
Türkiyənin taleyini dəyişən olay: Ordu hərəkətə keçdi, sistem yeniləndi, iki il sonra…
Prezident Şuşada xüsusi vurğuladı: Avropa niyə Azərbaycana üz tutur? – Səbəblər
Diş minasını zədələməmək üçün bunları edin
Vuçiçin Kiyevə səfərinə Moskvadan reaksiya gəldi: Hər şey mümkündür
Sizin Reklam Burada
Tel: (+99412) 452 97 17
Mob: (+99450) 386 38 02
E-mail: [email protected]

Şınıx

Manşet / Araşdırma

2-07-2018, 11:45

Şınıx




















Gədəbəy Şınıx kəndi. Mənbələrdəki məlumatlara görə:”Şınıx əhalisi bütövlükdə türk əsilli xalqdır. Şınıxda bir sıra arxaik sözlərə, müasir asiya, eləcə də Türkiyə türkcəsində rast gəlinməkdədir. Oykonimi qədim türk dillərindəki “şinq” (sıldırım qaya), sınıq (tayfa adı), Azərbaycan dilindəki şenlik (qalabalıq, çox adam olan yer) sözləri ilə əlaqələndirirlər”. Asiya türkcəsinin arxaik sözlərinin Şınıx kəndinin əhalisinin danışığında rast gəlinməsi aydın görünür. Məsələn: Çingis/Çingiz xanın adında da “şın” sözü gizlidir və üç komponentdən ibarətdir; Şın- Kas-Xan. Şın sözü əlçatmaz ucalıq, kas; həqiqi, doğru, ali, saf mənada işlədilən, həm də kas tayfasının adını yada salan bir komponent olaraq, xan isə əsilli, nəcabətli bir soyun tituludur.
Ermənistanda əsirlikdə qalmış Şınıx kəndi-Toponim türk dilində «əyri sıldırım dağ yamacı, əlçatmaz», «dərin çuxur, xəndək» mənasında işlənən “şın” sözünə-“ıx” şəkilçisinin artırılması yolu ilə düzəlmişdir. Orotoponimdir. Quruluşca düzəltmə toponimdir. Kəndin adı erməni dilinə uyğunlaşdırılaraq Şnox kimi rəsmiləşdirilmişdir. 1590–cı ildə tərtib edilmiş Lori vilayəti (əyaləti) icmal dəftərinə görə Lori vilayəti (əyaləti) Lori, Axtala, Pəmbək, Taşır və Arpalı livalarından ibarət idi. Axtala livasının Haşureti nahiyyəsinə daxil olan (Karye–i Şınuh) Şınıx kəndinin digər adı Baysunqur idi”. Ümumiyyətlə isə Şınıx sözündə bir işıq/işıx/ışıx/işın və ağ sözü də gizlidir. Məsələn: Ermənistanda qalmış Şınıx kəndi daxil olduğu ərazidə “Axtala; yəni Ağ tala” işıqla bağlı olan, Pəmbək, “Haşureti; Aşiret” adlı yaşayış yerləri təmiz türk dilində olan yaşayış yerləri var. Həm də Ermənistanda qalmış Şınıx kəndinin əski adının Baysunqur olması da oranın yerli əhalisinin təmiz Oğuz aşiretindən olmasını göstərir. Qırğı/Şahin/Doğan; Oğuzlar arasında çox yayğın oluduğunu, hər bir soyun və boyun öz onqonu, yəni totemi olduğunu həm Fəzlullah Rəşidəddin, həm də Əbülqazi göstərmişlər. Onlara istinad edən B.Ögel həmin onqonları boy və soylar üzrə araşdırıb yazmışdır. Onlardan “sungar”la əlaqəli olanlardan bəzilərini göstərmək olar. Bayındır- Şunqar/Şahin (Şahin). Beçenə; Şunqar/Ala şahin (Ala-toğanaq). Çavuldur; Şunqar/Qartal (Buğdaynık). Çəbni; Şunqar/Huma (Humay). B.Ögel, Anadoluda bu quşa əsasən “sungur” deyilyini söyləyir. Şahin; Ak/Ağ-doğan =Ağ sungur (falco gyrfalco). Qara-sungur (astur palumbarius); bənəklidir... bay-sungur (falco lanarius), bu daha tüklü bir doğandır, “laçın” da adlandırılır. Sünik və ya ona uyğunlaşdırılmış olan” Sisakan” – Cənubi Qafqazda tarixi-coğrafi regiondur. I Artaşesin hakimiyyəti dövründə (e.ə. 189 – 160) ermənilər tərəfindən ələ keçirilən Sünik, b.e. 387-ci ilində Ermənistanın Bizans və Sasanilər arasında bölünmüşdür. Sünikin cənubu mənbələrdə həm də Zəngəzur kimi qeyd edilir. Sünik adında da bir Şınıx sözü gizlidir. Saha türklərinin 21 iyunda ilin ən qısa gecəsi və ən uzun gündüzü olan bir gündə;Isıax adlanan yeni il bayramı keçirirlər. Bu bayramı sovetlər vaxtı heyvandarlıqla bağlasalar da, keçirilmə vaxtını 10-25 iyun arasına salsalar da; əslində günəş ritualları ilə, günəşi qarşılamaqla, ilin günlərinin sayına uyğun 365 adamın dairəvi olaraq göy cisimlərinin hərəkətlərini təkrarlayan dönmələri, minlərlə insanın eyni anda ağ kumıs içmələri ilə bir günəş, işıq mədəniyyətinin izləri aydın görünür.Isıax sözündə də Ağ İşıq sözü gizlidir və Şınıx adı ilə çox bənzərdir. Bun Azərbaycanda Şıx, Şıxlı kimi yaşayış əraziləri də İşıq/İşıx/Işıxla bağlıdır.
Şınıx/Şın ax/İşın Ağ...
F. Rüstəmova


Oxunub: 1 732
Paylaş:
Digər xəbərlər

Manşet / Araşdırma

1-07-2018, 09:41

Qardaş

Manşet / Araşdırma

27-06-2018, 10:23

Saban/Sabançı/Sabunçu

Manşet / Araşdırma

23-06-2018, 08:42

Həbsxana, yoxsa türmə?

Manşet / Gündəm / Araşdırma

24-05-2018, 09:57

Ağcaqayın/Akcaağac/Acer/Klen/Yavor/Yavru Ağac

Manşet / Araşdırma

14-05-2018, 08:06

Şınıx/Şın ax/İşın Ağ

Adınız:*
E-Mail:
Yorumunuz:
  • winkwinkedsmileam
    belayfeelfellowlaughing
    lollovenorecourse
    requestsadtonguewassat
    cryingwhatbullyangry
Kodu girin: *
yenilə, əgər kod görünmürsə
Gündəm
Ən kinli 5 bürc: Onlardan bağışlanmaq gözləməyin
II tip diabet sonradan I tipə çevrilə bilərmi?
Qrehemin sanksiya layihəsi: Rusiyaya necə təsir edəcək?
Rusiya bu iki ölkəyə hücum edə bilər, daha sonra isə...
Stresi, nevrozu dərmansız necə azaldaq?
Pentaqondan “F-35″lərlə bağlı qadağa: ABŞ-da nə baş verir?
Son xəbərlər
  • Dünən, 22:26
    Ən kinli 5 bürc: Onlardan bağışlanmaq gözləməyin
  • Dünən, 21:52
    II tip diabet sonradan I tipə çevrilə bilərmi?
  • Dünən, 19:47
    Qrehemin sanksiya layihəsi: Rusiyaya necə təsir edəcək?
  • Dünən, 19:09
    Rusiya bu iki ölkəyə hücum edə bilər, daha sonra isə...
  • Dünən, 18:25
    Stresi, nevrozu dərmansız necə azaldaq?
  • Dünən, 17:41
    Pentaqondan “F-35″lərlə bağlı qadağa: ABŞ-da nə baş verir?
  • Dünən, 16:03
    Məhbus sayına görə ölkələrin reytinqi: Azərbaycan neçəncidir?
  • Dünən, 15:12
    Gündə neçə tikə şokolad yemək olar?
  • Dünən, 14:18
    Ərdoğanın gizli planı: Tramp Netanyahuya qarşı hərəkətə keçdi
  • Dünən, 13:38
    Metroda köhnə qatarlar nə vaxt xətdən çıxarılacaq? – Rəsmi
  • Dünən, 12:49
    İnsan beynində diş çıxa bilərmi? - Şok faktlar
  • Dünən, 11:13
    Lyayen və Avropa liderləri Kiyevə gəldi - Bu məsələlər müzakirə olunacaq
  • Dünən, 10:32
    Netanyahu ABŞ-a gedir - Trampla görüşəcək?
  • Dünən, 09:06
    Hər gün yaşıl çay içmək qaraciyərə necə təsir edir?
  • 15-07-2026, 22:15
    Təsdiqləndi: Yek kürəsinin bu qədər ömrü qalıb - Dağılmanın iki ssenarisi
  • 15-07-2026, 21:28
    Yatarkən etdiyiniz bu vərdiş sızanaqlara səbəb olur
  • 15-07-2026, 20:35
    Türkiyənin taleyini dəyişən olay: Ordu hərəkətə keçdi, sistem yeniləndi, iki il sonra…
  • 15-07-2026, 19:26
    Prezident Şuşada xüsusi vurğuladı: Avropa niyə Azərbaycana üz tutur? – Səbəblər
  • 15-07-2026, 18:44
    Diş minasını zədələməmək üçün bunları edin
  • 15-07-2026, 17:51
    Vuçiçin Kiyevə səfərinə Moskvadan reaksiya gəldi: Hər şey mümkündür
  • 15-07-2026, 16:20
    Türkiyə Yunanıstandakı çoxsaylı hədəfləri vura bilər - Afinada narahıtlıq
  • 15-07-2026, 15:15
    İsti hava insult riskini artırır - Həkimdən açıqlama
  • 15-07-2026, 14:41
    3 il əvvəl ortaya çıxdı, Bakıya qarşı proses başladı – Əliyevdən mühüm ANONS
  • 15-07-2026, 13:11
    Neftlə bağlı görünməmiş ssenari – Bir addım hər şeyi dəyişə bilər
  • 15-07-2026, 12:34
    Akupunktura nədir? - Hansı xəstəliklərə faydalıdır?
  • 15-07-2026, 11:06
    İranın "intiqam siyahısı" yayımlandı: Onlar ilk sıradadır
  • 15-07-2026, 10:43
    Yaponiya İkinci Dünya müharibəsindən bəri ilk dəfə bunu edəcək
  • 15-07-2026, 09:00
    Yaddaşı gücləndirmək istəyirsiniz? Günə bu qidalarla başlayın
  • 14-07-2026, 22:30
    Şirvanşahlar Sarayının 600 illik sirri açıldı: Qədim ovdanda...
  • 14-07-2026, 21:21
    Antibiotiklər niyə hər xəstəlikdə təsir etmir?
Daha çox
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə
Sosial şəbəkələrimiz:
  • Direktor: Firəngiz Rüstəmova
  • E-mail: [email protected]
  • Telefon: (+99412) 452 25 37
  • Klinika haqqında
  • Xəbərlər
  • Araşdırma
  • Maraqlı
  • Səhiyyə
  • Gözəllik və təbabət
  • Əfsanələr və Mİflər
  • Foto və Video qalereya
  • Mədənİyyət
  • Bİoqrafİya
Müəllif hüquqları qorunur. ailehekimiklinikasi.az-ın məlumatlarından istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə