ABŞ və İsrail tərəfindən İran ərazisinə yönələn hücumların davam etdiyi bir vaxtda diqqətlər Avropa İttifaqı (Aİ) ölkələrinin mövqeyinə yönəlib. Vaşinqtonun əsas müttəfiqləri sayılan Avropa paytaxtlarının prosesə birbaşa müdaxilədən yayınması müxtəlif suallar doğurur.

Bəzi analitiklərin fikrincə, Avropa hərbi eskalasiyadan çəkinərək prosesdən kənarda qalmağa üstünlük verir, lakin bu passivliyin arxasında ABŞ-ın məqsədyönlü strategiyasının dayandığını iddia edənlər də var. Mövcud vəziyyət Qərb daxilində koordinasiyanın real mahiyyəti və geosiyasi planların pərdəarxası tərəfləri ilə bağlı müzakirələri daha da aktuallaşdırır.

Globalinfo.az-a danışan “Bakı Politologiya Klubu” İctimai Birliyinin sədri, politoloq Zaur Məmmədov deyib ki, hazırda həm ABŞ, həm də İsrail tərəfindən Avropa ölkələrinə bu müharibəyə qoşulmaları ilə bağlı çağırışlar edilir:

“Ötən gün İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu da ABŞ-a dəstəyin artırılması ilə bağlı çağırış səsləndirib. Bu kontekstdə Böyük Britaniyanın mövqeyi Avropa üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Son dövrlərdə Fransa, Almaniya və Böyük Britaniya İranla müharibə məsələsində ABŞ Prezidenti Donald Trampla fərqli mövqe sərgiləyirlər. Onlar bu mövqelərini indiyədək açıq şəkildə nümayiş etdiriblər. Məsələ ondadır ki, Tramp müharibəyə başlayarkən avropalı müttəfiqlərinə əvvəlcədən məlumat verməyib, ümumiyyətlə hər hansı ciddi məsləhətləşmələr aparmayıb. Bu səbəbdən Avropa ölkələri bu münaqişəni “öz müharibələri” hesab etmirlər.

Müharibə uzanar və daha da mürəkkəbləşərsə, Avropa ölkələrindən bəziləri prosesə qoşula bilər. Lakin hazırda ABŞ müharibəni təkbaşına idarə edə bilir. Zərurət yaranacağı təqdirdə isə müttəfiqlərindən dəstək istəməsi istisna deyil.

Hazırda ABŞ üçün əsas məsələlərdən biri müharibəyə sərf olunan vəsaitin necə geri qaytarılacağıdır. Artıq səsləndirilən fikirlərə görə, təxminən 27 milyard dollar xərclənib və bu vəsaitin bir hissəsinin ərəb ölkələri tərəfindən qarşılanacağı iddia olunur. Hər halda, bu müharibənin kiməsə real divident qazandırdığını demək çətindir”.