Azərbaycan Prezidentinin xüsusi tapşırıqlar üzrə nümayəndəsi Elçin Əmirbəyovun sülh müqaviləsi haqqında açıqlaması müzakirələrə səbəb olub. O, regional kommunikasiya ilə bağlı maddənin müqavilə mətnindən çıxarıldığını bildirib.

Bəzi ekspertlər bu addımı müsbət dəyərləndirir, əsas məsələnin sülh sənədinin imzalanması olduğunu deyirlər. Kommunikasiya xətlərinin, habelə Azərbaycanın qərb hissəsini Naxçıvanla birləşdirən marşrutun daha sonra da açıla biləcəyi fikri irəli sürülür. Bir qisim isə bunun əksini düşünür, sülh sənədindəki dəyişikliyi neqativ addım kimi qəbul edir.

Globalinfo.az-a danışan analitik Aqşin Kərimov deyib ki, Azərbaycan Zəngəzur dəhlizi layihəsini strateji gündəliyindən kənarlaşdırmayıb:

“E.Əmirbəyov məlum açıqlamasında sadəcə Zəngəzur dəhlizi məsələsinin sülh müqaviləsi mətnindən çıxdığını bildirib. Lakin hələ müqavilənin yekun mətni hazırlanmayıb.

Ümumilikdə bəyanatın ideyası Zəngəzur dəhlizinin açılaması mövzusunda yaxşı təsəvvür yaradır. Bu məsələnin layihə mətnindən çıxarılması Azərbaycana o imkanı verir ki, dəhlizi sülh müqaviləsindən əvvəl açmaq imkanlarını nəzərdən keçirsin. Yəni dəhliz ayrı predmetdirsə, onun açılması ilə bağlı zamanlama əvvələ də çəkilə və daha sonra sülh müqaviləsi bağlana bilər”.

İqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli isə bildirib ki, Elçin Əmirbəyovun qeyd etdiyi məsələnin kökü dərindir:

“Dəhliz mövzusunun indiki məqamda danışıqlardan və ya sülh müqaviləsindən çıxarılması tərəflər arasındakı vəziyyətlə bağlı deyil. Bu, tamamilə Ermənistanın Rusiya ilə yaşadığı problemə görədir. İrəvan böyük ehtimal Bakıdan xahiş edib ki, sözügedən məsələ müqavilədən çıxarılsın. Çünki Moskva 10 Noyabr sazişini əlində əsas tutur, beləliklə iki ölkə arasında gedən danışıqlarda moderator olaraq qalmaq istəyir.

Bu, əslində Azərbaycana da sərf etmir. Məsələn, Rusiya müəyyən vaxtlarda Azərbaycan məhsullarının idxalına maneələr törədir. Düşünürəm ki, bu məsələ Kremllə İrəvan arasında həll edilmədikcə, dəhliz mövzusunun sülh müqaviləsinə salınması problem olacaq”.

Ekspert deyib ki, Azərbaycan dəhlizə nə Rusiya, nə də ABŞ-ın nəzarət etməsini istəyir:

“Biz İrəvanla daha rahat razılığa gələ bilərik. Yəni dəhlizə Ermənistanın nəzarət etməsi Rusiyanın nəzarətindən daha yaxşıdır. Digər tərəfdən, Bakı ilə İrəvan arasında iqtisadi münasibətlər qurulduqdan sonra Zəngəzurdan sərbəst keçid, yaxud güzəştli tariflər kimi dividentlər əldə edəcəyik.

Ermənistanın Rusiya və İrandan qaz asılılığı var. Azərbaycan Ermənistana qaz sataraq bu asılılığı öz üzərinə ala bilər. Yəni neft-qaz verməklə İrəvandan dividentlər əldə edə bilərik. Sovet dövründən qalan mövcud infrastrukturu yeniləməklə rahatlıqla qaz nəqlini etmək olar”.