“HOUR” - Hamımıza məlumdur ki, insanın doğulacağı və dünyadan köçəcəyi vaxtı, dünyanın sonunun nə zaman gələcəyi məqamı, saatı, anı heç bir qüvvə ilə saxlamaq və ya dəyişmək mümkün deyil.
”HOUR” ingilis dilində “həmin an"dır. Bu mövzuda saat deyəndə mexaniki və ya hansısa bir vaxt ölçən cihazdan söhbət getmir. Saatın nə olması haqda məlumatlar;
1) Gecə-gündüzün iyirmi dörddə birini təşkil edən vaxt
2) 60 dəqiqədən ibarət olan vaxt ölçüsü vahidi.
Türk mənbələrində: "zaman, an" (Atebet-ül Hakayık (1300 yılından önce) "günün 24'te biri olan süre" (Codex Cumanicus (1300) "zaman ölçen alet" (1600 yılından önce). Arapça wsˁ kökünden gelen sāˁat ساعة "1. en, genişlik, bolluk,
2. günün 24'te biri olan süre" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük Aramice /Süryanice şāˁtā שעתא " günün 24' te biri olan süre" sözcüğü ile eş kökenlidir.) Bəlkə dilimizdəki “saat” sözü zamanı bildirdiyi üçün elə zamanı yaratmış olan və zamanlarda sərbəst səyahət edən Saturn tanrısının adının yadigarıdır? Xorvat, Serb və Bosna dillərində də bizdə olduğu kimi, “saat”- “sat” adlanır .
Bu həmin saatdır, həmin zamandır ki, onu idarə edən qüvvə var və bir çox hallarda Tanrının adını daşıyır. İtalyan, Rumın, Macar dilində ”ora“, Katalan, Qalisiya, Portuqal, Latın dilində “hora”, Bask dilində ”ordu”, Alban dilində “ore “, Niderland dilində “uur”, Sloven dilində “ura”, Fransız dilində ”haure”, İngilis dilində “Hour” deyilir. (İngilis dilində “time”- zaman,”clock” isə mexaniki divar saatı deməkdir).
Dilimizdə çox arxaik və az –az işlədilən bir söz var -“HOVUR”. "Hovur" zaman ölçüsü olub "bir neçə dəqiqə" mənasına gəlir. "Bir havır dincəlim", "bir havrını al" deyə ifadələrimiz var. İngilis dilindəki "hour" - "saat" və “dəqiqədən”dən çox-çox qısa olub “anı” bildirir. Yuxarıda müxtəlif dillərdən örnək gətirdiyimiz zaman ölçüləri bizim "Hovur" sözündən törəmiş ola bilməzmi? Yeri gəlmişkən, bu söz əski türkçədən fars dilinə də keçib...
Quranda gələcək olan “O” an, “O”saat haqqında, yəni “HOUR” haqqında 22 ayə var.

Firəngiz Rüstəmova