Qurd qapısı - Bakıda tarixi ərazidir. Əfsanəyə görə müharibədən sonra tək qalmış yaralı əsgəri sağaldıb və onu arxasınca qurd qapısı adlanan ərazidən keçirib Anadoluya aparan da “dişi qurd” olub.
Ağ qurd Çuvaş mifologiyasında “pixampar”adlanır. O insanlara müsbət keyfiyyətlər, sağlamlıq, güc verir. İnsanların qoruyucu mələyidir. Ev heyvanlarının himayədarıdır, onları vəhşilərdən qoruyur.
Qurd-Haysa dilində “kerkeci”, Sesoto dilində “phiri”,Tacik dilində “qurq”, İsland dilində “ulfur”, Dat dilində “ulv”, bizdə və bəzi türk xalqlarında qurd “ul” adlanır. Qədim Yunan dilində günəş “İl/İli/Heli”, İndoneziya, Polineziyada “Holeo”günəş deməkdir.

Qurd; boz qurd, kır qurdu yəni orman qurdu deyilən qurd növü də var. Boz qurd - gri qurd. Gri boz rəng deməkdir. Alman, Fransiz d. “gris” deyilir. Qri/Gri, yəni boz rəng sözünün; Gök Türk Türkcəsində daha geniş mənaları vardır. Məsələn- “Kir: 1- Qırmaq, qırış, kəsiş, qırma, yarma 2- Ağa yaxın kirli bəyaz rəng 3- Olgunluq, təcrübə. Kiraç: 1- Kırlaşmış, kıra çalan. Kiran: 1- Bozgun yapan, düşmanı yox edən. 2- Dağ yamacı 3- Yön, kənar, kıyı. Kiray: Gənç, dəliqanlı. Kirca: Kıra çalan, kırlaşmış, Olgun, bilge. Kirci: 1- Kırıcı, sərt mizaçlı . 2- Kənar, uc, sahil”. Koroğlu üzünü görmədiyi oğlu haqqında “qurdun yavrusu qurd olar” - deyir. Atına isə”boz qurd baxışlı qır atım”deyirmiş. Boz qurd yəni kır rəng qurd. Qır- Kır at, gri, qri, kır rəngdə olan at. Qır atla birlikdə Alı kişi dür at da bəsləmişdi. Türkiyə türkcəsində doru deyilən rəng var; qızılı qəhvərəngi. Ola bilsin ki, Dür at doru rəng olubmuş. Tuğrul Çelik “Türk tarixində qurd izləri”ndə yazır: ”Koçigid Köroğlu, itirdiyi yoldaşlarından tabutagirməzin arxasından da belə səslənir- cansız bədəninin başında: “onun yatağını heç bozmayalım. Bu gecə yıldızlarla qonuşsun. Yarın gün Doğarkən başını günəşə doğru tutub oturduğu yerdə onu gömeriz.Atıyla pusatı belə gömülsün. Hərkəs üzərinə yük yük tohrak daşısın. Üstü təpəcik olsun. Attan aygır, qoyundan koç, sığırdan buğa qırdırın. Can aşı olsun. Üarağ saçın, bahşiş olsun! Bozqurt gəlsin dümseyində ulusun! Çayır çiməni bol olsun”! “Dədə Qorqud”kitabından qurd ilə ilgili bölümlərin bəziləri:
Qurd kökənindən olmaq:
”… azvay (azman ?) Kurt enüği erkeginden köküm var! Ağca yünlü tümen (on bin) koyunun gezdürmeye …”!
bayırın kurduna benzeme:
”… yengi (yeni) bayırın kurduna benzer idi yigitlerim! Yedi kişi ile kurulurdu, benim yayım…”!
issiz yerin kurdu gibi uluma:
”… babası ile yigenek, … iki hasret birbirine buluştular! Issız yerin kurdu gibi uluştular…”!
kurt yüzünün mübarek olması:
”… kazan … kurd yüzü mubarekdür! Kurd ilen bir haberleşeyim dedi. Görelim ne haberleşti:
karangu (karanlık) akşam olanda, günü doğan!
Kar ile yağmur yaрanda, er gibi duran!
Kara koç atlar görende, kişneşdüren!
Kızıl deve gördüğünde, bozlaşduran!
Ağca koyun gördüğünde, kuyruk çarpıp kamçılayan!
Arkasını vurup, berk ağılın kapısını söken!
Karma ögeç (2 yaşında koyun) semizin alıp tutan!
Kanlı kuyruk üzüp, çap çap yutan!
Avazı, kaba köpeklere kavga salan!
Çakmaklıca çobanları, dünle (gece) koyturan (yürüten)!
Ordumun haberin bilir misin, degil (de) manga (bana)!
Kara başım kurban olsun, kurdum sana”!
“Hor sivilizasiyası və onun günümüzdə izləri” kitabından. F. Rüstəmova