ABŞ-ın İranın ali rəhbəri Ayətullah Əli Xameneiyə qarşı xüsusi əməliyyat keçirərək onu zərərsizləşdirməyi planladığına dair məlumatlar artır. İddialara görə, Vaşinqton bunu İrana genişmiqyaslı hücum ssenarisi çərçivəsində ilk addım kimi nəzərdən keçirir. Məqsəd, rejimin komanda zəncirini poza biləcək və siyasi idarəetməni zəiflədəcək ssenarilərin həyata keçirilməsidir.

Məlumata görə, Tehran rəhbərliyi ehtimal planlardan xəbərdardır və buna qarşı müəyyən tədbirlər görməyə çalışır.

ABŞ-İran danışıqları uğursuzluqla nəticələnərsə, Ağ Evin Tehrana qarşı ilk addımı nə olacaq? İran rəhbərliyi buna hansı şəkildə cavab verəcək?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Xəyal Bəşirov deyib ki, İran ətrafında gərginlik uzun müddətdir davam edir:

“Yanvarın sonlarından etibarən ABŞ-ın açıq təhdidləri və regiona hərbi qüvvə cəmləməsi kimi addımları müşahidə olunur. Hətta ABŞ-ın vitse-prezidenti Ceyms Devid Vensinin Cənubi Qafqaza səfərindən öncə İrana hücumun olacağı gözlənilirdi. Daha sonra hücumun Vensin Vaşinqtona qayıdışının ardınca həyata keçiriləcəyi iddia edildi. Lakin hələlik hücum baş tutmayıb, bu motivdə suallar aktual olaraq qalır.

ABŞ donanmasını və ordusunu regiona cəlb etsə də, bunu hücum üçün deyil, sadəcə güc nümayişi məqsədilə edir. Lakin hələlik bu plan öz effektiv nəticəsini vermir, yəni İran geri addım atmır.

İranın geri addım atmaması, ABŞ-ın isə hücum etməməsi özlüyündə yeni problemlər yaradır. Belə ki, bu qədər ordunun hərəkət etdirilməsi və regiona göndərilməsi xərcli məsələdir və hər gün onların orada qalması ABŞ-a milyonlarla dollar zərər vurur.

Əgər İran geri çəkilməsə və ABŞ da zərbə endirməsə, bu, Tehranın diplomatik qələbəsi olacaq. Üstəlik, İran bununla bağlı dəfələrlə propaqanda vasitəsilə üstünlük əldə edə bilər. Digər tərəfdən, ABŞ-ın rəqiblərinin bu vəziyyəti ciddi zəiflik kimi görərək istifadə etməsi də mümkündür. Çin və Rusiya bundan faydalanıb daha cəsarətli addımlar ata bilər”.

Politoloq bildirib ki, ABŞ-ın prosesdən ən uğurlu şəkildə çıxması üçün İranın müəyyən hədəflərini vurması gözləniləndir:

“Bu yolla İranı danışıqlar masasına çəkmək istəyə bilər. Hətta İranın ali rəhbərinin belə hədəfə gətirilməsi ehtimalı var. Hesab edirəm ki, Tehran rəhbərliyi bunun qarşısını almaq üçün real addımlar atıb.

İranda artıq hər yüksək rütbəli strateji şəxsin sıradan çıxması halında dörd varisin müəyyən edilməsi tapşırığı verilib. Yəni Tehran ehtiyat planına sahibdir. Xameneinin də varisi müəyyən edilib, böyük ehtimal bu məlumat gizli saxlanır.

İran məsələsi ABŞ üçün qordon düyününə çevrilib. Lakin Vaşinqtonun Tehrana hücumunu istəməyən qüvvələr də var. Söhbət Körfəz ölkələrindən gedir. Onlar neft və qaz ehtiyatlarının İrana qarşı hədəf alınmasından ehtiyat etdikləri üçün müdaxilədə maraqlı deyillər.

ABŞ-ın əsas səhvi İranı Venesuela kimi görməsidir. Venesuelada atılan addımlar İranda eyni nəticəni verməyə bilər. İki ölkə tam fərqlidir. Ona görə Vaşinqton eyni plan üzrə hərəkət etsə, nəticəsi ağır olacaq”.