ABŞ-ın vitse-prezidenti Ceyms Devid Vens bu gün Azərbaycana səfər edəcək. Son illərdə Vaşinqton–Bakı xəttində artan diplomatik fəallıq fonunda baş tutan bu səfər həm regional, həm də qlobal proseslər baxımından tarixi əhəmiyyət daşıyır.
Cənubi Qafqazda geosiyasi balansın yenidən formalaşdığı, sülh danışıqları, nəqliyyat-kommunikasiya xətləri və təhlükəsizlik məsələlərinin gündəmdə olduğu bir dövrdə ABŞ vitse-prezidentinin Bakıya gəlməsi Vaşinqtonun regiona artan marağının açıq göstəricisidir. Səfər çərçivəsində regional təhlükəsizlik, Azərbaycan–Ermənistan sülh prosesi, enerji əməkdaşlığı, Orta Dəhliz və iqtisadi-ticarət əlaqələrin əsas müzakirə mövzuları olacağı gözlənilir.
Globalinfo.az-a danışan Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzinin (BMTM) İdarə Heyətinin sədri Fərid Şəfiyev deyib ki, hazırda gündəmdə bir sıra məsələlər mövcuddur:
“Söhbət həm regional, həm də ikitərəfli məsələlərdən gedir. Regional məsələlərə nümunə kimi Azərbaycan–Ermənistan sülh prosesini göstərmək olar. Bu proses ikitərəfli şəkildə aparılır. Məlum olduğu kimi, Əbu-Dabidə mühüm bir görüş baş tutub. Lakin ABŞ-ın proseslərdə iştirakı əlavə töhfə verir.
Vaşinqtonun proseslərdə olması Ermənistan üçün müəyyən öhdəliklər yaradır. Prosesin davamlılığı sənəd üzərində irəliləməsi ilə təmin olunmalıdır. Biz İrəvandan müvafiq addımların atılmasını gözləyirik. Söhbət əsasən konstitusiyaya uyğun addımlardan gedir. Böyük ehtimalla bu, Ermənistanda keçiriləcək parlament seçkilərindən sonra baş tutacaq.
Digər vacib məsələ Zəngəzur dəhlizidir. Vens Ermənistanda hər iki tərəfə dəstəyini ifadə edib. Eyni zamanda baş nazir Nikol Paşinyana seçkilərdə dəstəyini açıqlayıb. Bu isə onu göstərir ki, ABŞ sülh gündəliyini dəstəkləyir.
Azərbaycanla ABŞ arasında strateji məsələləri əhatə edən xartiya mövcuddur. Bu məsələ ilə bağlı iş artıq yekunlaşmaq üzrədir və imzalama prosesi baş tutacaq. Bundan başqa, süni intellekt və İT texnologiyaları, hərbi məsələlər də müzakirə edilə bilər. Şübhəsiz ki, 907-ci düzəlişin ləğvi məsələsi də gündəmə gələcək.
Ümumilikdə, Vensin iki ölkəyə səfəri ABŞ-ın müəyyən fasilədən sonra regiona qayıdışını simvollaşdırır. Cənubi Qafqazın Vaşinqton üçün əhəmiyyəti böyüyür. Xüsusilə Rusiya–Ukrayna müharibəsi fonunda ABŞ-ın bölgəyə diqqəti daha da artır”.