Azərbaycanda 2026-cı ilin “Şəhərsalma və Memarlıq İli” elan olunması Bakının gələcəyi ilə bağlı müzakirələri aktuallaşdırıb. Sözügedən qərar paytaxtda köklü dəyişikliklərin olacağı barədə gözlənti yaradıb.

Növbəti il bu qərar çərçivəsində Bakıda hansı yenilikləri görə biləcəyik?

Globalinfo.az-a danışan tanınmış memar, professor Cahid Həsənov deyib ki, “Memarlıq və Şəhərsalma İli” təkcə Bakı şəhərini deyil, bütün respublikanı əhatə edir:

“Təbii ki, paytaxt digər regionlarla müqayisədə daha çox problemlərlə üzləşir. Lakin memarlıq və şəhərsalma dedikdə yalnız hündürmərtəbəli binaların tikintisi nəzərdə tutulmur. Əsas məsələ Bakının mühəndis-infrastruktur sistemlərinin yenilənməsidir. Kanalizasiya, suötürücü şəbəkələr hələ sovet dövründə istismara verilib və təxminən 1-1,5 milyon əhali üçün nəzərdə tutulub. Hazırda isə paytaxt əhalisi 3-4 milyona çatıb və mövcud sistemlər bu yükü daşıya bilmir. Məhz bu səbəbdən qısa müddətli yağışlar zamanı belə ciddi problemlər yaranır. Bu baxımdan kanalizasiya və su sistemlərinin yenilənməsi, səkilərin və piyada yollarının bərpası, binaların altında yerləşən ticarət obyektlərinin yaratdığı maneələrin aradan qaldırılması vacibdir”.

Memar bildirib ki, şəhərsalma qlobal trendlərə uyğun şəkildə inkişaf etməli, xüsusilə “yaşıl şəhər” konsepsiyası çərçivəsində yaşıllıq zolaqlarının genişləndirilməsi prioritet olmalıdır:

“Bu istiqamətdə büdcədən vəsaitlər ayrılır və dövlət obyektlərində müvafiq işlər görülür. Eyni zamanda, qeyri-dövlət qurumları və özəl təşkilatlar da məsuliyyət daşımalıdır. Əgər hər hansı qurumun yerləşdiyi binanın fasadı müasir estetik tələblərə cavab vermirsə, bu istiqamətdə layihələr hazırlanmalı və dəyişikliklər həyata keçirilməlidir. Həyətyanı ərazilərdə yaşıllıq zonalarının artırılması da vacibdir. Bu il həm də müstəqil memarlıq studiyalarının və peşəkar memarların prosesə daha aktiv cəlb olunmasını zəruri edir. Müvafiq dövlət qurumları özəl memar və studiyalar üçün açıq əməkdaşlıq mühiti yaratmalı, yeni ideya, layihələrin təqdim olunmasına şərait formalaşdırmalıdır. Dünyada şəhər və ərazi planlaşdırılmasını yalnız dövlət qurumları icra etmir, müstəqil memarlıq mərkəzləri və özəl studiyaların iştirakı ilə də həyata keçirilir. Bu təcrübədən istifadə etmək vacibdir”.

Cavid Həsənovun sözlərinə görə, işğaldan azad olunmuş ərazilərdə də “yaşıl şəhər” modelinin tətbiqi üçün yeni layihələr hazırlanmalı və bu istiqamətdə intensiv işlər aparılmalıdır:

“Bununla yanaşı, Bakının təsdiq edilmiş Baş planına uyğun olaraq istismar müddəti bitmiş, estetik baxımdan yararsız köhnə tikililərin sökülməsi, onların yerində yaşıllıq zolaqlarının və müxtəlif parkların salınması gözlənilir. “Memarlıq və Şəhərsalma İli” çərçivəsində keçiriləcək beynəlxalq şəhər forumları, tədbirlərlə birgə gündəlik praktik addımlar da atılmalıdır. Hər bir qurum bu prosesə real töhfə verməli, il ərzində görüləcək işlər uzunmüddətli perspektivdə Azərbaycan memarlığının inkişafına xidmət etməlidir”.