Tüpürcək vəziləri ağız boşluğunun nəmlənməsini təmin edən, həzmin ilk mərhələsində iştirak edən mühüm orqanlardır. Bu vəzilərdə yaranan şişlər nadir rast gəlinsə də, həm xoşxassəli, həm də bədxassəli ola bilər. Erkən aşkarlanma müalicənin uğuru baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.

Tüpürcək vəziləri hansılardır?

İnsanda üç əsas cüt tüpürcək vəzi mövcuddur:

Qulaqönü (parotis) vəziləri
Çənəaltı vəzilər
Dilaltı vəzilər
Şişlər ən çox qulaqönü vəzisində əmələ gəlir.

Tüpürcək vəzi şişləri niyə yaranır?

Bu şişlərin dəqiq səbəbi həmişə məlum olmur. Lakin bəzi risk faktorlarının rol oynadığı düşünülür:

Yaşın artması
Siqaret istifadəsi
Radiasiyaya məruz qalma
Bəzi virus infeksiyaları
Genetik meyllilik
Kimyəvi maddələrlə uzunmüddətli təmas
Tüpürcək vəzi şişlərinin əlamətləri

Ən çox rast gəlinən əlamətlər bunlardır:

Üzdə və ya boyunda şişkinlik

Adətən ağrısız şəkildə inkişaf edən kütlə hiss olunur. Şiş yavaş-yavaş böyüyə bilər.

Üzün bir tərəfində asimmetriya

Şiş böyüdükcə üzün formasında dəyişiklik yarana bilər.
Ağrı
Xoşxassəli şişlər çox vaxt ağrısız olur. Ağrı xüsusilə bədxassəli şişlərdə və ya sinirlərin sıxılması zamanı meydana çıxa bilər.

Üz əzələlərində zəiflik

Qulaqönü vəzisindən keçən üz siniri təsirləndikdə üzün bir tərəfində zəiflik və ya mimika pozğunluğu yarana bilər.

Udma və çeynəmə çətinliyi
Böyük şişlər ağız və boğaz nahiyəsində narahatlıq yarada bilər.
Ağızda quruluq

Tüpürcək ifrazının azalması nəticəsində ağız quruluğu hiss edilə bilər.
Şişlərin növləri
Xoşxassəli şişlər
Ən çox rast gəlinən növlər:
Pleomorf adenoma
Warthin şişi
Bu şişlər adətən yavaş böyüyür və ətraf toxumalara yayılmır.
Bədxassəli şişlər

Daha nadir rast gəlinir, lakin ətraf toxumalara və digər orqanlara yayıla bilər.

Diaqnostika

Diaqnoz üçün aşağıdakı müayinələr aparıla bilər:
Həkim müayinəsi
Ultrasəs müayinəsi
Kompüter tomoqrafiyası (KT)
Maqnit-rezonans tomoqrafiyası (MRT)
İynə biopsiyası
Müalicə
Müalicə şişin növündən və ölçüsündən asılıdır.
Əsas müalicə üsulları:
Cərrahi əməliyyat

Radioterapiya (bəzi bədxassəli hallarda)
Nadir hallarda kimyaterapiya