Dövlət İmtahan Mərkəzinin sədri Məleykə Abbaszadə 2024–2025-ci tədris ili üzrə ali təhsil müəssisələrinin bakalavriat səviyyəsinə qəbul imtahanlarının nəticələrinin elmi-statistik təhlili ilə bağlı keçirilən tədbirdə çıxışı zamanı bildirib ki, qarşıdakı 5 il ərzində bəzi ixtisaslar ləğv edilə bilər. Məleykə Abbaszadənin sözlərinə görə, bəzi sahələrdə çalışan şəxslər gündəlik olaraq eyni və təkrarlanan işləri yerinə yetirirlər. Bu səbəbdən həmin peşə sahiblərinin ixtisaslarının təxminən 5 il ərzində aktuallığını itirərək ləğv olunacağı ehtimal olunur.

Bəs hansı ixtisaslar sıradan çıxacaq? Azərbaycan universitetlərində hansı ixtisaslar yalnız kadr yetişdirmək üçün saxlanılır, lakin məzunlar üçün real iş imkanları mövcud deyil?

Mövzu ilə bağlı Publika.az-a danışan təhsil eksperti Elçin Əfəndi Məleykə Abbaszadənin fikirlərini yerində və əsaslı hesab etdiyini bildirdi.

“Süni intellekt və texnologiyaların sürətli inkişafı nəticəsində qarşıdakı 5 ildə bir çox istehsalat sahələrində insan əməyinə olan tələbat azalacaq” – deyə təhsil qeyd edib.

Onun sözlərinə görə, artıq bir çox proses robotlar və avtomatlaşdırılmış sistemlər vasitəsilə həyata keçirilir. Bu isə o deməkdir ki, bəzi peşələr tədricən əmək bazarından sıxışdırılaraq çıxarılacaq.

Elçin Əfəndi bildirdi ki, hazırda bazarda ehtiyac olan, lakin yaxın gələcəkdə əhəmiyyətini itirəcək sahələrə marketinq, operator, rejissor kimi ixtisaslar daxildir:

“Bununla yanaşı, arxiv işi, yazışmalar, sənəd dövriyyəsi kimi sahələr də avtomatlaşdırılacaq. Bu istiqamətdə tədris olunan ixtisaslar artıq real iş imkanları təqdim etmir və zamanla ləğv olunmalıdır”.

Ekspert onu da əlavə etdi ki, hazırda bəzi ali təhsil müəssisələrində yalnız formal olaraq kadr yetişdirmək məqsədilə saxlanılan ixtisaslar mövcuddur:

“Bura muzey və arxiv işi kimi ixtisaslar daxildir. Bu sahələrdə iş imkanları məhduddur və gələcəkdə onların yerini avtomatlaşdırılmış sistemlər tamamilə tuta bilər. Ona görə də bu kimi ixtisasların ya plan yerləri azaldılmalı, ya da tamamilə ləğv olunması nəzərdən keçirilməlidir”.

Sonda ekspert gələcəyin əsas ixtisaslarının siyahısını təqdim etdi:

- Kibertəhlükəsizlik mühəndisi

- Maliyyə meneceri

- Data mühəndisi

- Səhiyyə mühəndisi

- Psixi sağlamlıq mühəndisi

- Yeni energetika mühəndisi

- İnşaat mühəndisi

- İnnovasiya meneceri

- Süni intellekt mühəndisi

- Ağıllı şəhər və ev mühəndisi

- Rəqəmsal transformasiya üzrə mütəxəssis

- İqlim müdafiəçisi

- Big Data analitiki

- Biotexnologiya mühəndisi

- IoT mütəxəssisi

- Yeni materiallar mühəndisi

- Maliyyə texnologiya mühəndisi

- Ağıllı nəqliyyat mühəndisi

- Proqram tərtibatçıları

- Yaradıcılıq mühəndisi

- Onlayn müəllim

- Rəqəmsal marketinq mütəxəssisi

- Ətraf mühit mühəndisi

- Xəstəxana mühəndisi

- İnformasiya təhlükəsizliyi

- Tullantı meneceri

- Gen mühəndisi

- İstedadlar meneceri

- Elektron ticarət üzrə mütəxəssis

- Kvant maşın öyrənmə analitiki

- Həkim və s.

Gülnar Süleymanova

Məqalə Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin (MEDİA) maliyyə dəstəyi ilə “Elmi-kütləvi, mədəni-maarif, təhsil proqramlarının hazırlanması” istiqaməti üzrə hazırlanıb.