ABŞ və Çin ticarət razılaşmasına nail olub. Bu barədə ABŞ Prezidenti Donald Tramp “Truth Social” hesabında yazıb. O bildirib ki, ABŞ və Çin iki dövlətin liderləri tərəfindən təsdiqlənməli olan ticarət razılaşması əldə ediblər.

“Bizim Çinlə razılaşmamız demək olar hazırdır. Çin lideri Si və mənim son təsdiqimi gözləyir .Nadir torpaq xammalı Çin tərəfindən təmin ediləcək. Biz isə razılaşdığımız kimi çinli tələbələrin kollec və universitetlərimizdən istifadəsini təmin edəcəyik. ABŞ 55%, Çin isə 10% tarif əldə edəcək “- deyə, Tramp bildirib.

Bununla da Trampın Çinlə ticarət müharibəsinin əsl səbəbi ortaya çıxır.

O, Çindən nadir torpaq xammalı əldə etmək üçün bu gərginliyi yaratmışdı?

Globalinfo.az-a danışan siyasi şərhçi Elmir Səftərov deyib ki, ABŞ və Çin arasında illərlə davam edən tarif müharibələri siyasəti ilk dəfə Donald Trampın birinci prezidentliyi dövründə başlamışdı:

“Trampın yenidən prezident seçilməsindən sonra ölkələr arasındakı tarif savaşları daha da kəskinləşməyə başladı. Lakin son aylarda əldə olunan razılaşmalar münasibətlərdəki kəskinliyi azaltsa da, icra mexanizmləri qeyri-müəyyən olaraq qalır. Enişli-yoxuşlu olan bu iki hegemon dövlətin qarşıdurmasında vəziyyət əvvəlki səviyyəyə də qayıda bilər. Lakin dünyada baş verən iqtisadi və siyasi kataklizmlər ABŞ-Çin razılaşmasını zərurətə çevirməklə bərabər, tərəflər üçün faydalı xüsusiyyətləri də özündə ehtiva etdi. Bu anlaşma, həmçinin ABŞ-ın hansı ölkələrə rüsum tətbiq etdiyini qiymətləndirməyə marağın yenidən artmasına səbəb ola bilər, çünki ticarət siyasətləri ABŞ-Çin münasibətlərindən kənarda sövdələşmələrə də təsir edir.

Əvvələ qayıtsaq, ABŞ-ın tarif savaşını şərtləndirən əsas məqamlardan biri də Çinin nadir torpaq elementlərinə qeyri-mütənasib nəzarətə malik olması ilə bağlı idi. Çünki Çin dünyadakı nadir torpaq minerallarının böyük hissəsini istehsal və emal edir. Ona görə də bu məsələ ABŞ-ı hər zaman narahat edib. Trampın ikinci prezidentlik dövründə güclənən bu narahatlıq Çinə 145 faizlik vergi tarifləri tətbiq edilməsi ilə nəticələndi. Çinin qarşılıqlı olaraq ABŞ-a məhdudiyyətlər tətbiq etməklə cavab verməsindən sonra dünyada da qiymət artımlarının şahidi olduq. Bu paralel addımların isə iki nəhəng iqtisadiyyata malik ölkələr üçün heç də nizamlı olmadığı aydın şəkildə göründü.

Tariflərin sürətlə artması dünyanın iki böyük iqtisadiyyatı arasında ticarəti demək olar ki, iflic vəziyyətinə saldıqdan sonra ABŞ və Çin gərginliyi azaltmaq məqsədi daşıyan danışıqlara getməyə məcbur oldular. Görünür ki, tarifləri aşağı salan razılaşma qərarı hər iki tərəfin iqtisadi zərurətindən yaranıb”.