Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın "İrəvan və Bakı sülh sazişinin imzalanmasının tarixini razılaşdırmaq üçün ikitərəfli məsləhətləşmələr aparır" açıqlaması heç də birmənalı mövqenin ifadəsi kimi başa düşülmür. Faktiki olaraq, Azərbaycanın sülhlə bağlı iki mühüm tələbi Ermənistan konstitusiyasındakı ərazi iddialarını ehtiva edən müddəaların ləğv edilməsi və ATƏT-in Minsk qrupundan imtina ilə bağlı konsensus yoxdur. Tərəflər sülh mətni üzərində razılıq əldə etsələr də, rəsmi Bakı yekun razılaşma üçün əsas tələblərin icrasını tələb edir.

Mövzu ilə bağlı Teleqraf-a açıqlamasında politoloq Zaur Məmmədov hazırda tərəflər arasında sülh danışıqlarının dinamik olaraq davam etməsinə diqqət çəkib.

O, son açıqlamlarla Bakının şərtlərinin və İrəvanın istəyinin nədən ibarət olduğunu bildirib: “Hazırda region ətrafında da vəziyyət dəyişməkdədir. Geosiyasi konfiqurasiya və dinamikaların nədən ibarət olduğu məlumdur. 2025-ci ilin sonu, 2026-cı ildən etibarən başlayacaq regional, qlobal güclər arasında Cənubi Qafqazla bağlı dialoq və qarşıdurma bölgə ölkələri üçün yeni çağırışlar, imkanlar yaradacaq”.

Zaur Məmmədov hesab edir ki, Cənubi Qafqaz suveren regiona çevrilmək istəyirsə, keçmiş problemlər həll olunmalı və yeni səhifə açılmalıdır: “Bu isə Azərbaycan və Ermənistan arasındakı münasibətlərlə bağlıdır. Rəsmi Bakı suveren siyasət həyata keçirdiyi halda Ermənistan eyni xətti apara bilmir. Bu isə bölgədə toqquşmaları labüd edir. Beləliklə, bölgəyə böyük güclərin təsir imkanları genişlənir. Ermənistan müxalifətinin son günlər Qarabağla bağlı açıqlamaları buna misaldır. Belə olan təqdirdə isə məlum güclər “köhnə kartları” ortaya atacaqlar. Bu halda Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişinin imzalanması ilə bağlı yeni mətləblər ortaya çıxacaq”.

“Gələcəkdə iki ölkə arasında yeni müharibənin olmaması üçün rəsmi Bakının şərtləri yerinə yetirilməlidir. ATƏT-in Minsk qrupu formatına böyük dövlətlərin qayıtmaması üçün İrəvan vaxt itirmədən addım atmalıdır. Eyni zamanda Azərbaycana qarşı ərazi iddialarına son qoymaq üçün Ermənistan özünün hüquqi-normativ sənədlərinə düzəlişlər etməlidir”, - politoloq əlavə edib.

Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzinin eksperti Mətin Məmmədli isə Ermənistan hakimiyyətinin ənənəvi olaraq sülh ritorikasından istifadə etdiyini bildirib.

Onun fikrincə, rəsmi İrəvan sülh müstəvisində konkret addım atmalıdır: “Yekun sülh üçün iki əsas maneə var. Azərbaycan tərəfi bunu dəfələrlə bəyan edib. Bu Ermənistan konstitusiyasından ərazi iddialarını ehtiva edən müəddaların çıxarılması və ATƏT-in Minsk qrupundan imtina ilə bağlıdır. Görünən isə odur ki, erməni tərəfi bu iki məsələ ilə bağlı yaxın zamanlarda hansısa addım atmaq niyyətində deyil. Sadəcə olaraq yeni konstitusiya layihəsindən, Minsk qrupunun sülh müqaviləsindən sonra buraxılmasından danışılır”.

Mətin Məmmədli sülh müqaviləsi imzalanana qədər hər iki məsələnin həllini tapmalı olduğunu söyləyib: “Minsk qrupundan imtina ilə bağlı isə İrəvan fərqli mövqe sərgiləyir. Onlar iddia edirlər ki, sülh müqaviləsi ilə eyni vaxtda bununla bağlı birgə müraciət ünvanlana bilər. Reallıq odur ki, birgə müraciət heç də Minsk qrupunun buraxılması demək deyil. ATƏT xarici işlər nazirlərinin ötən ilin dekabrında baş vermiş oyunlara əsaslanaraq bunun mümkünsüzlüyünü söyləmək olar. Fransa kimi ölkələr Minsk qrupunun buraxılmasına qarşı çıxa bilər”.