Mütəxəssislər COVID-19-a bənzər infeksiyaların sinir sisteminə hücum edə biləcəyini düşünür. Koronavirus epidemiyasının başlanğıcında xəstələri müşahidə edən və təhlillər aparan həkimlər aşağıdakı simptomların korona üçün xarakterik olduğunu bildirib: yüksək temperatur, öskürək və təngənəfəslik. Qusma və ishal isə az hallarda özünü göstərir. Ancaq məlum oldu ki, koronavirusun təsirləri həddən artıq böyükdür.

Publika.az xəbər verir ki, “Medium Elemental” elmi portalında yayımlanan məqalədə infeksiyanın sadəcə tənəffüs yollarını deyil, həzm sistemini də poza biləcəyi deyilir.

Fevral ayının sonlarında dünya öyrəndi ki, koronavirus asiptomatik də ola bilər. İnfeksiyanı olduqca normal keçirən insanlar da qeydə alındı. Bir aydan sonra yoluxmuş şəxslər qoxu itkisindən şikayət etməyə başladı.

Eyni zamanda həkimlər elan edib ki, bəzi xəstələr infeksiyanı yüngül formada keçirə bilər. Bu zaman yorğunluq, burun axması kimi əlamətlər özünü göstərir.

İndi də həkimlər SARS-CoV-2-nin beyinə hücum etməyə qadir olduğu qənaətinə gəlib. Koronavirusun beyinə necə təsir edə biləcəyi hələ məlum deyil. Lakin qrip və koronavirusun digər növləri ilə bağlı aparılan tədqiqatların nəticələri bunun istisna olmadığını göstərir.

Пока неясно, как коронавирус может воздействовать на работу мозга. Фото: REUTERS

Bu günə qədər bu mövzuda edilən bütün müşahidələr daha çox tibbi nağıllara bənzəyir. Həkimlər COVID-19 xəstələrində ilk simptomların şüurun bulanıqlaşması və baş ağrısı şəklində ortaya çıxdığını iddia edir. Amma koronavirusun beyinə birbaşa və ya dolayı yolla nə dərəcədə təsir göstərə biləcəyini, onun oksigendən məhrum olub-olmadığını müəyyən etmək hələ də mümkün deyil.

Texas Tibb Mərkəzinin neyrocərrahı Çetan Rao bu iki təsiri beyində fərqləndirməyin çox çətin olduğunu deyib. Bəlkə də onlar eyni vaxtda baş verir.

Ötən həftə Sankt-Peterburq Dövlət Universitetinin virusoloqları elan etmişdi ki, COVID-19 qan-beyin baryerinə nüfuz edə və beyin toxumasını məhv edə bilər. Onların araşdırmasına görə, qrip və herpes virusları beynin bütün hissələrinin ölümünə səbəb ola bilər. Eyni hal yeni tip koronavirus infeksiyasında da baş verir. Bəzi yoluxmuş xəstələrdə həkimlər ağciyər pozğunluqlarını təyin etmirdilər. Lakin eyni zamanda xəstələrdə şüurun bulanıqlaşması ​​və ya epileptik əlamətlər qeydə alınıb. Bundan əvvəlsə onlar dad və qoxu itkisindən şikayətlənirdilər ki, bu da COVID-19-un beyin toxuması infeksiyası olduğunu göstərə bilər.

İlk dəfə fevral ayında Çinin epidemiya mərkəzinə çevrilən Uhan şəhərinin alimləri koronavirusun beyinə də hücum edə biləcəyi haqqında danışmağa başlamışdı. Mart ayında tədqiqatçıların nəzəriyyəsi elmi jurnalda dərc edilmişdi. Alimlər iddia edir ki, SARS-CoV-2 digər koronavirus növlərinə bənzəyir, yalnız tənəffüs yolları ilə məhdudlaşmır və bəzən nevroloji xəstəliklərin inkişafına səbəb olan mərkəzi sinir sisteminə təsir göstərə bilər.

Bu günə qədər Amerika alimləri Çin mütəxəssislərinin nəzəriyyəsini təsdiqləyən yalnız bir hadisəni qeydə alıb. Belə ki, 50 yaşlı qadın öskürək, qızdırma və şüurun bulanıqlaşmasından dolayı həkimlərə müraciət edir. Onun korona testinin nəticəsi müsbət çıxır. Ancaq qeyri-adi simptomlar səbəbindən xəstə beynin CT və MR müayinəsinə göndərilir. Müayinədə qeyri-adi ödem aşkarlanır. Həkimlər xəstəyə kəskin ensefalopatiya diaqnozu qoyur. Bu, olduqca nadir bir xəstəlikdir (anadangəlmə və ya qazanılmış), beyində toxuma dəyişir, bu da zehni funksiyaların pozulmasına səbəb olur. Bu diaqnoz mərkəzi sinir sisteminə təsirlə bağlıdır, qıcolma və ruhi pozğunluqlarla xarakterizə olunur. Yeri gəlmişkən, bəzi yoluxucu xəstəliklər və ya qrip virusu ensefalopatiyaya səbəb ola bilər.

Həkimlər qadının beyninin müxtəlif sahələrində bir sıra zədələnmə müşahidə edib: nitqin qavranılması, təhlili və sintezi, habelə dad, qoxubilmə qabiliyyətindən məsul olan müvəqqəti loblar zədələnib.

“Henri Ford” səhiyyə təşkilatının tədqiqatçılarının “Nature” jurnalında nəşr olunan açıqlamasında qeyd olunur ki, bu, koronavirus infeksiyası ilə əlaqəli kəskin nekrotik hemoragik ensefalopatiyanın ilk açıqlanan hadisəsidir. COVID-19 xəstələrinin sayı artdıqca, rentgenoloqlar nevroloji xəstəliklərin inkişafının qarşısını almaq üçün yoluxmuş şəxslərin zehni vəziyyətindəki bütün dəyişiklikləri izləməlidirlər.