Çar və Gök/Göy Tanrı olan OSİR/AZƏR tanrı, oğlu Günəş tanrısı Hor tərəfindən dirildikdən sonra yeraltı dünyanın çarı və ölümsüz həyat üçün diriliş tanrısına çevrildi.
İskəndər Amon Radan ölümsüzlük və ya uzun ömür diləmək üçün Misirə getmək qərarına gəldi. Ölümsüzlük dalınca gedən İskəndər Zülqərneyn Babildə, 32 yaşından bir ay ötmüş, e.ə.13 iyun 323-cü ildə dünyasını dəyişdi.
Xızır isə ölümsüzdür, darda olan hər kimsə onu çağırarsa harada olmasından asılı olmayaraq qayıdar. Deniz Karakurta görə Hızır Peyğəmbərə Hıdır, Hızır Ata da deyilir. Çətin anla-rında insanların yardımına çatan, başqalarının cildinə bürünə bilən, qeyri-adi özəllikləri olan ulu kişi və ya, bəzi görüşlərə görə bir peyğəmbərdir. Bütün Orta Doğuda tanınan və dini mənşəyə malik obrazdır. Ölümsüzlüyü aradığı söylənir. Dua etdiyində və ya verdiyi bir alma yeyildiyində sonsuz qadınla-rın uşağı olur. Müdriklik və hikmət sahibidir. İnsanlara ya-dımçı olan qutlu bir kişidir. Başı dərddə olan saf insanların yardımına gələr. Yaraları sağaldan dərmanlar hazırlayar və ya tərkibini söylər. Bəzən isə kor olaraq bətimlənir ama gözə ehtiyacı yoxdur, çünki o qəlb gözüylə hər şeyi görür. Şumer kökənli biri olduğu da iddia edilir. Şumerlərdəki “Hasısatra” ilə eyni kişi olduğunu iddia edən araşdırmaçılar vardır. Anadoluda adı sıx-sıx qıtlıq zamanında bir möcüzə olaraq bolluq və bərəkət gətirdiyi söylənən İlyas Peyğəmbər ilə birlikdə anılır. Hıdır-Elləz (Hızır-İlyas) qutlamalarının kökəni bu anlayışa dayanır.

Müəllif: Firəngiz Rüstəmova
"FOLK VƏ YA XALQ TƏBABƏTİ" kitabından