2022-ci ildən Rusiya ordusu sıralarına 202 Hindistan vətəndaşı cəlb olunub. Onlardan ən azı 26-ı ölüb, 7-i itkin düşüb. Bu, o deməkdir ki, Ukraynaya qarşı Rusiya cəbhəsində başqa ölkələrdən gələnlər də döyüşür. Digər tərəfdən, Rusiyaya Hindistandan miqrant axını davam edir. Xüsusilə bu ölkədə Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaz ölkələrindən olan şəxslərə qarşı sərt qaydaların tətbiqi fonunda diqqət çəkir. Hindlilərin həmçinin Qafqaza da köçü artıb.

Hindistan vətəndaşlarının Qafqaza və qonşu regionlara axını bölgənin gələcək demokqrafik və etnik vəziyyətinə necə təsir göstərəcək? Rusiya tərəfindən onların döyüşməsi müharibənin gedişatı baxımından beynəlxalq hüquqi səviyyədə xüsusi dəyərləndirilə bilərmi?

Globalinfo.az-a danışan beynəlxalq münasibətlər üzrə ekspert Əziz Əlibəyli deyib ki, Hindistan vətəndaşlarının Qafqaz və ona qonşu regionlara axınının potensial təsirləri mövcuddur:

“Son dövrlərdə Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstana hindlilərin miqrasiyası artıb. Bu prosesin bir neçə əsas səbəbi var. Əsas amillərdən biri Rusiyada qeyri-slavyan xalqlara qarşı diskriminasiyanın güclənməsidir. Bu ilin yay aylarında Azərbaycan diasporunun üzləşdiyi hadisələr də bunu təsdiqləyir. Rusiyada millətçi meyillər artıb və bu tendensiya hüquqi təzyiqlərlə də müşayiət olunur. Digər mühüm məqam Rusiya və Hindistan arasında miqrasiya imkanlarını genişləndirən sənədlərin imzalanmasıdır. Bununla yanaşı, Gürcüstanda hindlilərin sayının artması da diqqət çəkir. Gürcüstan tərəfi təhsil və biznes sahəsində xüsusi proqramlar təqdim edib. Nəticədə Hindistandan təkcə tələbələr deyil, həm də maliyyə imkanları olan sahibkarlar bura üz tutublar”.

Ekspert bildirib ki, qısa müddətdə ciddi demoqrafik dəyişikliklər gözlənilməsə də, uzunmüddətli perspektivdə hindli icmaların formalaşması mümkündür:

“Hindlilərin axını həm Rusiya, həm də Qafqaz regionunun əmək bazarına ciddi təsir göstərəcək. Xüsusilə xidmət sektorunda və informasiya texnologiyaları sahəsində hindli mütəxəssislər artıq qlobal miqyasda lider mövqedədirlər. Eyni zamanda Rusiya tərəfində döyüşən Hindistan vətəndaşları məsələsi də mürəkkəb hüquqi aspektlər doğurur. Muzdlu döyüşçülərin istifadəsinin qarşısının alınmasına dair Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) 1989-cu il Konvensiyası xarici vətəndaşların pul müqabilində silahlı münaqişələrə cəlb edilməsini qadağan edir. Lakin qeyd etmək lazımdır ki, nə Rusiya, nə də Hindistan bu sənədi ratifikasiya edib. Ümumilikdə, hindlilərin miqrasiyası ilə bağlı proseslər bir daha göstərir ki, beynəlxalq hüququn tətbiqi praktikada ciddi problemlərlə üzləşir və beynəlxalq təşkilatların böyük dövlətlər üzərində təsir imkanları məhduddur”.

Qeyd edək ki, son məlumatlara görə, Rusiya 400.000-ə qədər hindistanlı miqrant işçi cəlb etməyi planlaşdırır. Müvafiq müqavilə dekabr ayında imzalanıb və 2025-ci il üçün 71.800 Hindistan işçi qüvvəsi kvotası ayrılıb.