ABŞ Prezidenti Donald Tramp ordunun Latın Amerikasında (Venesuela) narkokartellərə qarşı quru əməliyyatına başlaya biləcəyini bəyan edib. Bundan əvvəl “Vaşinqton Post” qəzeti yazıb ki, Tramp Venesuelada “aqressiv hərəkətlərə” icazə verib və Prezident Nikolas Maduronu devirmək üçün addımlar atıb. Maduro Ağ Ev rəhbərinə ingilis dilində müraciət edərək ondan ölkəsinə hücum etməməyi xahiş edib. “Müharibə yox, yalnız sülh, əbədi sülh. Lütfən, xahiş edirəm”, – o bildirib.

Amerikalı politoloq, Mərkəzi Asiya Məhsuldarlığı Araşdırma Mərkəzi (CAPRC) Müşahidə Şurasının üzvü Piter M. Teysin Globalinfo.az-a müsahibəsi Birləşmiş Ştatlar ətrafında yaranmış siyasi mənzərəni qismən əks etdirir.

Həmin müsahibəni təqdim edirik:

– Cənab Teys, ABŞ-Venesuela münasibətlərində gərginlik artıq pik həddə çatıb. Hazırda nə baş verir və Venesuelaya qarşı müharibə gözlənilirmi?

– Növbəti bir ay və ya altı həftə ərzində Müharibə Departamenti, nazir Piter Heqsetin rəhbərliyi altında, ABŞ ərazilərində Amerika cəmiyyətini məhv edən təhlükəli cinayətkarlar və güclü tərkibli narkotik vasitələrini geniş yayan quldur Nikolas Maduro Morosun narko diktaturasını devirmək üçün Venesuelaya quru hücumu başladacaq. Hazırda ABŞ nüvə enerjisi ilə işləyən iki sualtı qayığı, dörd esminesi və üç freqatı səfərbər edib, Venesuela suları yaxınlığında Karib dənizində 8000 əsgər səfərbər olunub. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri artıq ABŞ ərazisinə doğru istiqamətlənən bir sualtı qayığı (Karakasdan gələn narkotiklərlə yüklənmiş) və narkotiklərlə dolu yeddi başqa qayığı məhv edib. 16 oktyabr 2025-ci ildə admiral Alvin Holsi ABŞ Cənub Komandanlığının rəhbəri vəzifəsindən istefa verdi. Buna səbəb ABŞ sahillərinə (Amerika körfəzində) doğru istiqamətlənən qayıqlara açıq dənizdə hücum etmək məsələsində onunla Tramp administrasiyası arasında fikir ayrılığının yaranması idi. O, ABŞ Cənub Komandanlığının hərbi rəhbəri vəzifəsində cəmi bir il çalışmışdı.

Venesuelanı Mərkəzi Amerikada artan nüfuza malik və ABŞ daxilindəki cinayətkar dəstələrlə əlaqəli olan “El Cártel de los Soles” – “Günəşlər Karteli” adlı təhlükəli narkotik ticarəti təşkilatı idarə edir. Ağ Ev və Boqota arasındakı siyasi və hərbi gərginlik münaqişə və düşmənçilik həddinə çatıb. Prezident Tramp Kolumbiya Prezidenti Qustavo Petronun (keçmiş partizan) ictimaiyyət qarşısında etdiyi amansız hücumların qurbanına çevrilib; o, açıq şəkildə Prezident Trampı “İsrail silahlı qüvvələri tərəfindən Qəzza zolağında Fələstin mülki əhalisinə qarşı törədilən soyqırımı” müdafiə etməkdə günahlandırıb. ABŞ-ın yüksək ixtisaslı Silahlı Qüvvələrinin Venesuelaya hərbi müdaxiləsi zamanı Panamada Noryeqanı devirən hərbi əməliyyatlardakı taktikalardan istifadə olunacaq. ABŞ-ın “Haqq işi” adlı hərbi əməliyyatı 1990-cı ilin yanvar ayının sonlarında Noryeqanın təslim olması ilə başa çatdı. ABŞ-ın Panama münaqişəsində 27 min əsgəri iştirak edirdi. Maduronun sayılı günləri qalıb və hazırda Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi Maduronu və onun Venesuelanın Bolivar Silahlı Qüvvələrindəki tərəfdarlarını məhv etmək üçün Venesuela ərazisində ciddi fəaliyyət göstərir. Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin Venesueladakı əməliyyatları Venesuelanın narko terrorçularını devirməkdə konkret nəticələr verəcək və Maduronun sonu Müəmmər əl-Qəddafi kimi olacaq.

Trampın rəhbərliyi altında Ağ Ev Venesuela və Kolumbiya daxilində kokain laboratoriyalarına hücum etməyə başlayacaq. Maduro və onun Karakasdakı Hizbullahçı tərəfdarları üçün vəziyyət kritikdir. Maduroya birinci və ikinci dərəcə yaxınlığı olan insanlar daşınmaz əmlak alır və pullarını Braziliya banklarına köçürür və Maduronun generalları isə eyni evdə iki gecəni keçirmirlər! Delsi Rodriges və digər varlı avtokratlar siçovul kimi qaçırlar və onların sayılı günləri qalıb. Kolumbiyaya da ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin döyüş gəmiləri tərəfindən raketlərlə hücum ediləcək. ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri də Kolumbiya və Venesuelanın narkotik istehsal edən bölgələrinə hücumlar etməyə hazırlaşır. Bundan əlavə, Argentinadakı Kristina Kirçnerin cinayətkar dəstəsi Maduroya öz sərvətini Argentinaya daşımağa kömək edir. Tramp Rusiya və Çin kəşfiyyat zabitlərini və əsgərlərini Venesueladan qovmağa hazırlaşır və öz növbəsində Putinə Ukraynanın işğal olunmuş ərazisinə nəzarət etməyə icazə verəcək.

2 20
Piter M. Teys

– ABŞ-ın hazırda Rusiya ilə də münasibətləri yaxşı deyil. Ukrayna müharibəsi fonunda iki supergücün bir-birinə meydan oxuması nə ilə nəticələnəcək?

– Amerika Birləşmiş Ştatları Rusiya ilə qeyri-rəsmi dialoqa davam edəcək, Rusiya neft şirkətlərinə qarşı iqtisadi sanksiyalar Kremli təzyiq altında saxlamağa davam edəcək. Prezident Trampın Çin Xalq Respublikasının (ÇXR) Prezidenti ilə qarşıdakı görüşü və ABŞ-ÇXR dialoqunun nəticəsi də ABŞ-Rusiya münasibətlərinə mühüm təsir göstərəcək. Tramp administrasiyasını növbəti üç ildə Vaşinqton-Moskva münasibətləri ilə bağlı çox mürəkkəb və çətin bir yol gözləyir. Ukrayna müharibəsində günahsız vətəndaşların ölümü və Ukraynanın həyat şəraitinin və milli iqtisadiyyatının pisləşməsi davam edəcək.

– Trampın daxili siyasətdə atdığı son addımlar da diqqət çəkir. Bir həftə öncə ölkə daxilində ona qarşı etirazlar baş qaldırdı və onun bu nümayişlərə qeyri-adi reaksiyası sosial şəbəkədə yayıldı. Daha sonra Trampın Ağ Evin memarlıq üslubuna dəyişiklik edilərək bal zalının tikilməsi ideyası və hətta Almaniyanın keçmiş kansleri Angela Merkelin buna etirazı barədə məlumat yayıldı. Bəzi analitiklər biznesmen keçmişi olan prezident Trampın siyasətçi kimi səriştəsiz olduğunu iddia edirlər. Onların əksinə olaraq, Trampın beynəlxalq əhəmiyyətli hadisələrə münasibətdə dəyişkən və biganə yanaşmasının, əslində, ABŞ-ın milli maraqlarına xidmət etdiyini düşünənlər də az deyil. Siz necə düşünürsünüz?

– Prezident Tramp Tomas Cefferson dövründən bəri ABŞ tarixində ən yaxşı prezidentdir. Ağ Evdə füsunkar yeni bal zalının tikintisi dünyanın ən böyük supergücünün imicini və gücünü əks etdirən rəsmi şam yeməkləri və mühüm tədbirlər keçirmək üçün çox vacibdir. Prezident Tramp Rusiyanın ekspansionist siyasətini və onun Avrasiyada qonşu ölkələrə qarşı qanunsuz ərazi iddialarını dayandıra və cilovlaya bilən yeganə dövlət xadimidir.