ABŞ Dövlət Departamentinin sözçüsü Temmi Bryus Zəngəzur dəhlizinə Rusiya və İran təhdidlərindən danışarkən deyib ki, “dünya Prezident Trampı ciddi qəbul etmək lazım olduğunu bilir və bu razılaşma onun üçün çox vacibdir”. Temmi Bryus hər iki ölkəni dəhlizə mane olmamaqla bağlı təhdid edib.

ABŞ Zəngəzurda mümkün İran–Rusiya təxribatı fonunda hansı addımları ata bilər?

Globalinfo.az-a danışan siyasi şərhçi Əli Zülfüqaroğlu deyib ki, Zəngəzur dəhlizinin açılması məsələsi öz həllini tapıb:

“ABŞ-ın dəstəyi və vasitəçiliyi ilə İrəvan və Bakı ortaq məxrəcə gələ bilib. Bundan sonra geri dönüş çox çətindir. Regionda bu prosesin qarşısını almaq istəyəcək istənilən qüvvə ABŞ-ı qarşısına almış olacaq. Hesab edirəm ki, bu, kifayət qədər önəmli diplomatik addımdır.

İranın kifayət qədər ciddi problemləri var: İsraillə gərginlik davam edir və hər an yenidən alovlana bilər. Yəni belə bir məqamda Tehran Vaşinqtonla gərginlik istəməz. Çünki ehtimal İsrail–İran qarşıdurmasında Tehranın Vaşinqtonla diplomatik təmasları açıq tutmağa ehtiyacı var.

İran özü də bilir ki, Zəngəzur dəhlizinin açılmasına dair bütün məsələlər həll edilib. Yəni bundan sonra atılacaq hər hansı addımın faydası olmayacaq. Böyük ehtimalla İran çalışır ki, ABŞ-a Zəngəzur üzərindən təzyiqlə İsrail mövzusunda dəstək qazansın. İranın dəhlizlə bağlı açıqlamalarının başqa məntiqli izahı yoxdur. Tehran dəhlizlə bağlı neqativ addıma təşəbbüs edərsə, bu ilk növbədə özü üçün ciddi problemə səbəb olar. İran ABŞ tərəfindən ciddi təzyiqlə üzləşə bilər. Hesab edirəm ki, İran hər hansı problem yaratmaq iqtidarında deyil”.

Politoloq qeyd edib ki, Rusiya Ukrayna müharibəsi ilə bağlı ciddi problemlərlə üzləşir:

“Bununla belə, Tramp Baydendən fərqli olaraq Ukraynaya böyük dəstək göstərmədi, Rusiya ilə danışıqlara başladı. Rusiya özü də çalışır ki, ABŞ-la münasibətləri normallaşdırsın. Alyaskada keçiriləcək görüş məhz bu məqsədə – ikitərəfli münasibətlərin inkişafına xidmət edir. Bu baxımdan Rusiyanın ABŞ-ın maraqlarına qarşı gəlməsi problemlərə səbəb ola bilər. Xüsusilə də Alyaska danışıqlarından sonrakı proseslərə təsir edər.

Nəticə etibarilə nə İran, nə də Rusiyanın ABŞ-a Cənubi Qafqazda ciddi təsir göstərə biləcəyi inandırıcı deyil”.