Son illər ölkədə mənzil məsələsi bir çox vətəndaş üçün aktual problemə çevrilib. Bu kontekstdə insanlar, əsasən iki seçim arasında qalır: kirayə mənzildə yaşamaqla və ya ipoteka vasitəsilə ev sahibi olmaq. Hər iki variantın fərqli üstünlükləri və riskləri olduğu bildirilir. Mütəxəssislər bu məsələdə fərdi vəziyyətin və iqtisadi şərtlərin nəzərə alınmasını vacib sayırlar.

Hazırkı bazar reallıqları və vətəndaşların alıcılıq qabiliyyəti nəzərə alınarsa, hansı üsulla mənzil sahibi olmaq məqsədəuyğundur?

Globalinfo.az-a danışan əmlak məsələləri üzrə ekspert Elnur Azadov deyib ki, Dövlət İpoteka Fondu vətəndaşların mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılması məqsədilə layihələr həyata keçirir:

“Ölkədə təxminən 18 ildir ki, ipoteka sistemi fəaliyyət göstərir və bu müddət ərzində 50 minə yaxın ipoteka krediti verilib. Satmaq öhdəliyi ilə kirayə mənzillər məsələsi nisbətən yeni bir mexanizmdir. Haradasa 5 ilə yaxındır tətbiq olunur. Bu sistemlə vətəndaş müəyyən edilmiş icarə müddəti ərzində, məsələn, 20-25 il kirayədə qalır və vaxt başa çatdıqdan sonra mənzilin sahibi olur. Bu dövrdə icarə haqqı əvvəlcədən razılaşdırılmış qiymətlə sabit qalır və dəyişmir”.

Ekspert bildirib ki, bu modelin riskli tərəfləri var:

“Vətəndaş 20 il boyunca icarə haqqını ödədikdən sonra hər hansı bir problem yaranarsa və müqavilə pozularsa, bu illər ərzində ödədiyi vəsait itmiş sayılır. Yəni risk mövcuddur. Lakin nəzərə alsaq ki, icarə qiymətləri hər il artır, sabit qiymətlə uzunmüddətli kirayə ev vətəndaş üçün sərfəli görünə bilər. Ənənəvi ipoteka zamanı isə 100 min manatlıq mənzil alındıqda, ilkin ödəniş olaraq ən azı 15 faiz ödənilməlidir. Satmaq öhdəliyi ilə kirayədə bu məbləğ əvəzinə, sadəcə bir illik icarə haqqı ödənilir. Bu da daha az ilkin vəsait deməkdir. Bununla belə, satmaq öhdəliyi ilə kirayə yalnız İpoteka Fondunun aldığı və konkret ərazilərdə yerləşən binalara şamil olunur. Yəni bu imkan məhdud sayda layihəyə və əraziyə aiddir. Ənənəvi ipoteka isə vətəndaşa istənilən ərazidə mənzil almağa imkan verir”.