Kibercinayətkarlığın getdikcə artması banklara güvəni müəyyən qədər sarsıdıb. Xüsusilə əmanətçilər baş verənlərdən təşvişə düşüb. Qeyd edək ki, əhalinin banklardakı əmanətləri bu il rekord səviyyəyə çatıb. 2025-ci il yanvarın 1-nə olan məlumata görə, əmanətlərin ümumi məbləği 14 milyard 661.9 milyon manatdır. Əvvəlki ayla müqayisədə 3 faiz və ya 426.3 milyon, son bir ildə isə 13.2 faiz və ya 1 milyard 714.1 milyon manat artım müşahidə olunub. Rəqəmsal əmanətlərlə bağlı fikirlər isə birmənalı deyil. Kimisi vaxt problemini dilə gətirərək bunun rahat yol olduğunu deyir, kimisi təhlükələri nəzərə alaraq ənənəvi üsula müraciət etməyi üstün tutur.

Rəqəmsal əmanətlərlə bağlı hansı risklər ola bilər? Zamanı olmayan vətəndaş əmanətləri banka necə yerləşdirməlidir?

Globalinfo.az-a danışan iqtisadçı Elçin Rəşidov deyib ki, rəqəmsal əmanətlər vətəndaşlara vaxt qazandırır:

“Bunun ənənəvi əməliyyatlarla müqayisədə üstünlükləri var. Lakin müəyyən təhlükəsizlik məsələləri nəzərə alınmalıdır. Onlayn formada əmanət yerləşdirmək rahatdır. Bank müəyyən saatlarda, günlərdə işləsə də, onlayn depozitləri istənilən zaman mobil tətbiq vasitəsilə idarə etmək olur. Lakin telefon funksiyalarından istifadə etməyi bacarmayan bəzi vətəndaşlar ənənəvi şəkildə banka gedir, işçi ilə birbaşa söhbət edir, şərtləri, qaydaları öyrənir və bunun əsasında əmanətləri yerləşdirirlər. Bu cür şəxslər həm də bankların manipulyasiyasına da açıq olur, yəni bəzən məlumatlar tam verilmir və ya düzgün çatdırılmır, çətinlik yaranır və sair. Amma bu, vətəndaşın şəxsi seçimidir”.

Ekspert bildirib ki, rəqəmsal əmanətlərlə bağlı kibertəhlükəsizlik məsələləri nəzərə alınmalıdır:

“Nəinki bu sahədə, digərlərində də artıq kriminal faktlar çoxalıb. Dələduzlar kart məlumatlarınızı oğurladıqları təqdirdə, onlayn əmanətlərə də müdaxilələr edə, saxta hesablar yarada və vəsaitləri ora köçürə bilərlər. Buna görə də ehtiyatlı olmaq lazımdır. Bu istiqamətdə hər gün müxtəlif məlumatlarla rastlaşırıq, hətta şəxsin adından kredit çəkənlər də olur. Digər risk odur ki, bankın öz işçisi məlumatlarınızı kənara ötürə bilər. Kibercinayətkarlarla işləyənlər də adətən bank işçiləri olur. Belə olduğu təqdirdə, vətəndaşın əmanətləri təhlükə altında qalır. İnternet vasitəsilə alış-veriş edəndə diqqətli olmaq, çətin parollardan istifadə etmək lazımdır. Mütəmadi olaraq vətəndaşlar bank, o cümlədən depozit hesabını yoxlamalı, nəsə baş verəndə dərhal müdaxilə etməlidirlər. Bank seçimində də diqqətli olmalıyıq. Bu gün alternativlər çoxdur, lakin bankın reputasiyası vacibdir”.