Xəbərlər



İstanbulun simvolu olan LALƏ haqqında məlumatlar
İstanbulun simvolu olan LALƏ haqqında məlumatlar



Lalə Anadoluda 1071-ci il Malazgirt döyüşündən sonra becərilməyə başlanıb. Lakin, çox tezliklə İstanbulun simvolu olmuşdur. Qəribə bir fakt isə yunan mifologiyasındakı lalə obrazıdır. Burada Yuxu tanrısı Hipnosun qəzəblənərək yerə çırpdığı əsasından (asa) lalə gülü yaranır. Bu fakt bir daha sübut edir ki, Lalə qutsallığı məhz qadın başlanğıcının kodlarını özündə gizlətdiyi üçün qazanıb. Axı, Hipnos hamıya yuxu gətirirdi. Necə oldu ki, şirin yuxuların tanrısı axşam vaxtı qəzəblənir, əsa/asası da dönüb çiçək olur? Çünki, analar yuxu vaxtı Hipnosu uşaqlarına şirin yuxu gətirsin deyə çağırırdılar.
Sakitləşdirici, yuxu nizamlayıcı, broxit, öskürək, astma, saç tökülməsi, ishal, ağrıkəsici, qankəsici vasitə kimi təsirlərinə görə Gəlincik çiçəyi həm də şəfaverici bitki hesab edilir. Tanrıçanın göz yaşlarından yaranmış, al qırmızı rənginə görə təzə gəlinə bənzədilən Lalələr - bu gözəl çiçək çox zaman hüznü təmsil edir və qovuşmayan aşiqlərin rəmzidir.
Yaponlar Gəlincik çiçəyini insan ömrünə bənzədərək deyirlər - bir keçmişləri vardır, bir də bu günləri, ama yarınları bəlli deyildir.
Qədim türklərin inancına görə, əgər bir bölgədə çox əsgər ölərsə, o bölgədə gəlincik çiçəyinin daha çox bitəcəyinə inanılır. Gəlinciklər I Dünya Savaşının ən önəmli simvollarındandır. Türkiyədə Bozca ada gəlincik və gəlincikdən alınan gəlincik şərbəti ilə ünlüdür.
Tibbdə çoxdan məlum olan “Papaverin” preparatı XIX əsrin ortalarında alman kimyaçısı Georq Merk kəşf edib və bu kəşfə görə dünya ona borcludur. “Papaverin”in latın dilində olan və lalə mənasında işlədilən “papaver” sözündən gəlir. Bu da təsadüfi deyil, çünki preparat ilk dəfə opiumdan alınmışdı, hansı ki, opium lalənin (xaşxaşkimilərə aiddir lalə) tərkibində kifayət qədərdir. Papaverin preparatı terapevtik dozalarda digər alkaloidlərdən fərqli olaraq praktik olaraq mərkəzi sinir sisteminə heç bir təsir göstərmir. Papaverin spazmolitikdir.
Əfsanədən göründüyü kimi, yuxu tanrısı Hipnosun əsasından əmələ gələn lalə çiçəyinin tərkibində, elə yuxugətirici maddə olan opium kəşf edilir. buradan da əfsanələrin yaranması lalə bitkisinin tərkibinin daha qədimdən məlum olmasını göstərir.

Müəllif: Firəngiz Rüstəmova
"TƏBABƏT VƏ MİFOLOGİYA: GÖRÜNƏN VƏ GÖRÜNMƏYƏN ƏLAQƏLƏR" kitabından


İstanbulun simvolu olan LALƏ haqqında məlumatlar
Baxış sayı: 73