Azərbaycan dilində Yemişan ağacının adının maraqlı ezo-terik semantikası vardır. Qutlu hesab edilən Yemişan ağacının adı iki hecadan ibarətdir- “yemiş” və “an”.
Yemiş - yalnız bostan bitkisi olmayıb həm də türk xalqlarının d. meyvə deməkdir (qazax d. jemis-meyvə).
Yémiş “yenebilir ürün, meyve”.
Yemiş sözü türk dilindən ərəb və bolqar dilinə də keçmişdir.
İkinci heca isə “An”dır. An şumer dilində - səma/göy deməkdir. Yemişan-göylər meyvəsi…
Yemişanın çiçəkləri, meyvəsi, yarpaqları, həm də qabığı şəfavericidir. Azərbaycanda yemişanın müalicəvi xüsusiyyətlərini demək olar ki, hamı bilir və əsasən də arterial təzyiqin yüksəlməsi, ürək döyüntülərinin sayının artması, əsəb gərginliyi zamanı istifadəsinə üstünlük verilir.
Ürək-damar xəstəliklərində, stenokardiya, səyirici aritmiya, paroksizmal taxikardiya, ekstrasistola, ateroskleroz, klimaks, beyin qan dövranı pozuqluqlarının müalicəsində geniş şəkildə istifadə edilir. Eyni zamanda, tireotoksikoz, arterial hipertoniya, qalxanvari vəzin hiperfunksiyasında, qulaqlarda küy olduqda, yuxusuzluq, əsəb gərginliyi zamanı da effektivdir. Yemişan qabığı dəmləməsi qızdırmada, meyvəsinin dəmləməsi isə leykemiyada istifadə edilir. Ömrü uzatmaq eliksiri isə yalnız yemişanın may yarpaqlarının şirəsi ola bilər.
Revmatizm. Bir bankanın 1/4-ni təzə yemişan çiçəkləri ilə doldurub üzərinə araq əlavə etmək və 1 həftə saxlamaq lazımdır. Sonra isə 1 ç/q gündə 3 dəfə yeməkdən yarım saat sonra qəbul edilir, daha sonra isə dazıotu cövhəri də qəbul etmək lazımdır.
Əsəbilik, yaddaşın zəifləməsi, əsəbilik, hipertoniya, iş qabiliyyətinin aşağı düşməsi, qorxu hissi, yerişin koordinasiyasının itməsi zamanı az miqdar suya əlavə etməklə, 40 damcı gündə 3dəfə yemişan çiçəklərinin spirtdə hazırlanmış cövhərindən qəbul edilir. Yemişan cövhərinin uzun müddət qəbulu ürək vurğularının sayını azalda bilər. İstər yemişanın dəmləməsi olsun, istər yemişan cövhəri heç birini ac qarına qəbul etmək olmaz. Mütləq yeməkdən 30 dəqiqə sonra qəbul edilməlidir. Ac qarına qəbul edilərsə damarların, bağırsaqların spazmını və qusma yarada bilər. Yemişan tərkibli dərman qəbul edildikdən sonra soyuq su içmək olmaz-bu bağırsaq kolikası yarada bilər. Yemişan meyvələrinin həddən çox qəbulu yüngül zə-hərlənmə, arterial təzyiqin enməsini yarada bilir. Hipotoniklər yemişan qəbul etdikdə ehtiyatlı olmalıdır.
Yemişan tərkibli hazır dərman preparatları:
-Yemişan cövhəri (Crataegi tinctura) 25ml.
-Yemişan meyvəsi (hazır qablaşmada)
-Doppelherz®Enerqotonik (Kvaysserfarma-Almaniya)
-Sedaflor (cövhər)
-Kliofit (eliksir)
-Kardiovalen (damcı)
-Herboton (eliksir)
-Hipertonplant (xırdalanmış bitki yığımı).

Müəllif: Firəngiz Rüstəmova
"TƏBABƏT VƏ MİFOLOGİYA: GÖRÜNƏN VƏ GÖRÜNMƏYƏN ƏLAQƏLƏR" kitabından