***
Hamiləlik qeydiyyatına pasiyent gəlir, hər iki cütlüyün yaşı 35-ə yaxındır, Azərbaycana gələnə qədər uzunmüddət Rusiyada yaşayıblar, qohum evliliyidir, bibiqızı-dayıoğludurlar.
Bir övladları olub, uzunillər uşaq xəstə olduğuna görə ikinci uşaq planlaya bilməyiblər, daha doğrusu gec planlayıblar. İlkin uşaqda talassemiya xəstəliyi olub, onunla yanaşı həm də hidrosefaliya olub. Uzun müddət qanazlığından əziyyət çəkən uşaq sonra splenektomiya edilib, yəni dalağı cərrahi əməliyyatla götürülüb.
Hidrosefaliyaya görə isə stend qoyulub. Bütün bu müalicə və əməliyyatlara baxmayaraq uşaq həyatını itirib. Qediyyata gələn hamilə və onun həyat yoldaşı deyir ki, müxtəlif ixtisaslı həkimlərin və ginekoloqun nəzarətinə baxmayaraq çox həyəcanlıdırlar, uşaq dünyaya sağ-salamat gəldikdən sonra belə uşağın özünü yoxlatdıraraq tam sağlam olmasından əmin olmaq istədiklərini deyirlər.
***
Bu günkü hamilənin və onun həyat yoldaşının həyəcanı mənə də pis təsir etmişdi. Evə gəldikdən sonra internetdə talassemiya haqqında bəzi məlumatlar oxumağa başladım və onların bəzilərinizi nəzərinizə çatdırmaq istəyirəm. 08.02.2018- Bakı, Sputnik. Azərbaycanda son 2.5 il ərzində 3000-dən çox talassemiya daşıyıcısı aşkar edilmişdir ki, gələcək nəsilə ötürülə bilər; başlıqlı məqalə oxuyuram:
Qohum evliliklərinin yayılmış olduğu Azərbaycanda dünya üzrə talassemiya götəriciləri yüksəkdir. Bu sözləri Sputnik Azərbaycana “Azərbaycan Səhiyyə nazirliyi Elmi-tədqiqat hematologiya və transfuziologiya institu”nun direktoru Z. Əlimirzəyeva demişdir. Son ildə talassemiya xəstəliyinin daşıyıcısı olduğunu bildikdən sonra 11qadın hamiləliyini pozmaq qərarına gəldi. Əlimirzəyevanın sözlərinə görə son iki ildə 135 990 insan müayinə olunub və onların 3890 nəfərinin talassemiya geni daşıyıcısı olması aşkar edilib. Bəzi cütlüklərin isə hər ikisinin bu genin daşıyıcısı olması məlum olub.

***
Pasiyent gəlir hamiləlik qeydiyyatına. İkinci hamiləlikdir. Həkim birinci hamiləlikdən onu tanıyırdı. Qohum evliliyidir. Birinci hamiləlik zamanı dölün onurğa sütununda böyük ölçüdə spina bifida, yəni onurğa sütununun anadangəlmə yırtığı, mürəkkəb qüsuru vardı. Belə ağır formalı yırtıqlar hazırda sözü gedən, döldə olduğu kimi bel nahiyəsində yerləşdikdə aşağı ətrafların iflici, sidik kisəsinin və bağırsaqların fəaliyyətində pozulmalar baş verir. Bundan əlavə döldə digər anomaliyalar da olduğuna görə hamiləlik sünii şəkildə sonlandırılmışdı. İkinci hamiləlik normal başa çatdırıldı, heç bir qüsur yox idi.
Amma illər keçsə də daha bir hamiləlik planlaya bilmirdilər. Təkrar qüsurlu uşaqla rastlaşmaq qorxusuna görə...
***
Müayinəyə bəzi ginekoloji şikayətlərlə pasiyent gəlmişdi. Bütün göstəricilər normal idi. Amma psiyentin şikayətləri 4 aya yaxın idi ki, davam edirdi. Yoxlanışa qədər dəfələrlə hamiləliyə görə sidik testi etmişdi, öz istəyi ilə USM-dən keçmuşdi, amma hamiləlik təsdiq edilmirdi.
Həyat anamnezi ilə tanışlıqdan sonra məlum oldu ki, bir ilə yaxın öz xalası oğlu ilə evli olub, təxminən 4 aydır anası gildədir. Boşanma da olub. Keçirdiyi stresslərdən hormonal dəyişikliklər yaranıb. Əvvəlcə bu şikayətin hamiləliklə bağlı olmasını düşünsələr də, müayinələr hamiləlik olmamasını təsdiq etdi.
Pasiyentin anası:
-Mən elə bilirdim hamiləlikdir...düşünürdüm ki, əgər hamiləliyi təsdiq olunsa bəlkə də qızımla barışar bacım oğlu...inanın hələ cehizini çıxarmamışam onlardan...nə isə inanmırdım ki, öz bacım oğlu belə sərt mövqedə olsun...amma heç nəyin xeyiri olmadı...
-Həkim: mən nə deyə bilərəm...müalicələrini etsin, çalışın mühitini dəyişsin, yanında söhbəti təzələməyin, zaman keçdikcə düzələcək hər şey. Nervpatoloqun, psixoloqun konsultasiyasından keçməyə də ehtiyac var. Əslində isə gənclərin gərək öz istəkləri nəzərə alınsın...qohum evliliyinə də son vermək lazımdır...doğrusunu desək belə gözəl, gənc qız bu gün boşanmağın stresslərini deyil, sınaq və ya qəbul imtahanlarının həyəcanını yaşamalı idi...

Ardı var....