Azərbaycan vətəndaşları Türkiyədə ev alışını 10 faizə yaxın artırıb. Bu cür statistikaları əhalinin ölkədən axını kimi dəyərləndirənlər var. Düşünülür ki, bu gün birinin yolu Türkiyəyə düşür, digərinin ümid yeri Avropadır, bəziləri isə Rusiyanı son çıxış kimi görür.

Bu prosesi köç dalğası hesab etmək olarmı?

Globalinfo.az-a danışan deputat Müşfiq Cəfərov deyib ki, xarici ölkələrdə daşınmaz əmlaka investisiya yatırmaq ən gəlirli biznes sahələrindən sayılır.

Onun sözlərinə görə, son illər Azərbaycan vətəndaşlarının da xarici ölkələrin daşınmaz əmlak bazarında fəallığı müşahidə olunur:

“Azərbaycanlıların daha çox maraq göstərdiyi Türkiyənin daşınmaz əmlak bazarıdır. Məsələn, Türkiyə Statistika Xidmətinin məlumatına görə, təkcə 2023-cü ildə bu ölkədə vətəndaşlarımız 866 mənzil alıb. Hazırda azərbaycanlılar qardaş ölkə ilə yanaşı, Gürcüstanda, Mərkəzi və Şərqi Avropa ölkələrində, Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində (BƏƏ), Qətərdə daşınmaz əmlak sahibi olmağa daha çox maraq göstərirlər”.

Azərbaycanlılar ölkəni niyə tərk edir? - Yeni ünvanlar bilindi
Müşfiq Cəfərov

Deputat bildirib ki, xarici ölkələrdə əmlak alanların əksəriyyəti iş adamlarıdır:

“Onlar həm risklərini bölüşdürmək, həm də əlavə qazanc əldə etmək məqsədilə xaricdə daşınmaz əmlaka investisiya yatırırlar. İndi Avropada əmlak almaq daha cəlbedicidir. Lakin orada da daşınmaz əmlak qiymətləri ucuz deyil. Bundan başqa, hər bir dövlətin təyin etdiyi limit var. Alınan daşınmaz əmlak həmin limiti keçdiyi halda vətəndaşlıq və ya yaşama hüququ qazanırsan. Bunun ölkədən gediş və ya köçlə heç bir əlaqəsi yoxdur, sırf kommersiya maraqlarından irəli gəlir”.

İqtisadçı Eyyub Kərimli qeyd edib ki, statistik göstəricilər 2024-cü ildə Azərbaycan vətəndaşlarının Türkiyədə 866 mənzil aldıqlarını göstərir:

“Lakin bu fakt azərbaycanlıların Türkiyəyə kütləvi köçü kimi qiymətləndirilməməlidir. Bu göstəricini bir neçə amillə izah etmək mümkündür. İlk növbədə, bəzi Azərbaycan vətəndaşları Türkiyədə daşınmaz əmlakı investisiya aləti kimi alırlar. İkinci mühüm məqam odur ki, orada təhsil alan azərbaycanlı tələbələrin sayı kifayət qədər çoxdur və bəzi hallarda valideynlər övladlarının yaşayışı üçün orada mənzil əldə edirlər. Aparılan müşahidələr göstərir ki, Türkiyədə ev alan Azərbaycan vətəndaşlarının əksəriyyətinin ölkəmizdə də mənzili var. Bu şəxslər həmin əmlakdan ya icarə yolu ilə gəlir əldə etmək, ya da gələcəkdə daha yüksək qiymətə satmaq məqsədilə istifadə edirlər. Qardaş ölkədə daşınmaz əmlak alanlar arasında təkcə biz yox, digər ölkələrin, o cümlədən inkişaf etmiş dövlətlərin, məsələn, Almaniyanın vətəndaşları da var. Bu isə həmin ölkələrdən Türkiyəyə kütləvi köç olduğu anlamına gəlmir. Eyni tendensiya Körfəz ölkələrindən olan investorlar üçün də keçərlidir”.

İqtisadçının fikrincə, bu proses qlobal iqtisadi diversifikasiya və sərmayələrin coğrafi genişlənməsi ilə bağlıdır:

“Bu baxımdan, Türkiyədə mənzil alınmasını yalnız daimi yaşamaq niyyəti ilə əlaqələndirmək doğru olmaz. Əlbəttə, Türkiyəyə köçüb orada yaşayan və ev alan Azərbaycan vətəndaşları da var, lakin bu, ümumi mənzərəni müəyyən edən əsas faktor deyil. Digər tərəfdən, Türkiyə vətəndaşlarının da Azərbaycanda daşınmaz əmlak aldığı və bəzən burada yaşadığı məlumdur. Müasir dünyada iqtisadi inteqrasiya dərinləşir, insanlar sərhədlərdən asılı olmayaraq istədikləri ölkədə əmlak ala və yaşaya bilirlər. Bu reallıq fonunda Azərbaycan vətəndaşlarının Türkiyədə ev almasını xüsusi olaraq “kütləvi köç” kimi təqdim etmək obyektiv yanaşma sayılmaz”.

Qeyd edək ki, 2025-ci ilin yanvar-noyabr aylarında Azərbaycan vətəndaşları Türkiyədə 831 mənzil alıblar.