Rusiyada vətəndaşların boşanmaya görə 40 min rubl (837 manat) məbləğində cərimə edilməsi təklif edilir.

Day.Az xəbər verir ki, bu təşəbbüsü Ümumdünya Rus Xalq Şurasının iclasında Bryansk Vilayət Dumasının "Vahid Rusiya" Partiyasından olan deputatı Mixail İvanov irəli sürüb.

O, həmçinin nikaha daxil olan vətəndaşlara 20 min rubl (420 manat) ödənilməsi təklifini də səsləndirib.

Məlumdur ki, Azərbaycanda da ailə institutu ilə bağlı müəyyən geriləmələr mövcuddur.

Rəsmi məlumata görə, Azərbaycanda cari ilin 9 ayı ərzində 36 332 nikah və 15 480 boşanma halı qeydə alınıb.

Bildirilib ki, ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə əhalinin hər 1000 nəfərinə düşən nikahların sayı 4,8-dən 4,7-yə, boşanmaların sayı isə 2,1-dən 2,0-a enib.

Görünən odur ki, Azərbaycanda gənclərin evlənməyə marağı azalır və boşanmaların statistikası da müsbət mənzərə yaratmır.

Bəs hazırda Azərbaycanda boşananların cərimələnməsi və evlənənlərin mükafatlandırılması mexanizmi tətbiq oluna bilərmi?

Day.Az bu məsələni araşdırıb.

Azərbaycan qanunvericiliyi boşanmanı "cəzalandırılan hərəkət" kimi nəzərdən keçirmir.

Azərbaycan Ailə Məcəlləsinə əsasən, boşanma ya tərəflərin qarşılıqlı razılığı ilə, ya da məhkəmə vasitəsilə həyata keçirilən mülki-hüquqi prosedurdur.

Boşanmaya görə dövlət tərəfindən sabit cərimə tətbiqi mexanizmi mövcud deyil və bu, qanunvericilik fəlsəfəsinə ziddir.

Bununla belə, ölkəmizdə boşanmaların qarşısının alınması üçün bir sıra tədbirlər həyata keçirilir.

Bu tədbirlərə aşağıdakılar daxildir:

• gənc ailələrə dəstək göstərilməsi,
• sosial müavinətlər,
• psixoloji mərkəzlərin fəaliyyəti,
• ailə dəyərlərinin təbliği.

Boşananlara cərimə tətbiq edilməsi isə bu siyasətin tam əksinədir və ictimai reaksiya çox mənfi ola bilər.

Azərbaycan Konstitusiyasına görə, hər kəs öz ailə həyatına sərbəst qərar vermək hüququna malikdir. Buna görə də cəmiyyətdə belə bir addıma sərt münasibət formalaşması ehtimalı yüksəkdir, çünki boşanmanın qarşısını maddi cəza ilə almaq "şəxsi həyata müdaxilə" kimi qiymətləndirilə bilər.

Ölkəmizdə evlənməyə görə birbaşa mükafatlandırma sistemi olmasa da, müəyyən sosial güzəştlər mövcuddur.

Məsələn, Azərbaycanda evlənməyə stimul verən əsas güzəştlərdən biri güzəştli ipoteka kreditləridir. Güzəştli ipoteka kreditindən istifadə etmək hüququ olan şəxslərin siyahısında "gənc ailələr" ayrıca kateqoriya kimi göstərilir. Bu kateqoriyaya 35 yaşadək şəxslər, dövlət qulluğunda çalışanlar, müəllimlər və digər qruplar daxildir.

İqtisadçılar qeyd edirlər ki, Azərbaycanda "evlilik krediti" modeli - yəni evlənən cütlüklərə xüsusi kredit verilməsi - hələ tətbiq olunmur, lakin buna ehtiyac var. Bəzi ekspertlər gənc ailələrin sosial mənzillə təmin edilməsini də təklif edirlər. "Sosial ev" konsepsiyası ilə bağlı müzakirələr də aparılıb.

Görünən odur ki, Azərbaycan qanunları və ictimai rəy hər iki mexanizmin - həm boşanana cərimə, həm də evlənənə mükafat verilməsi sisteminin - tətbiqinə imkan yaratmır.

Belə bir sistemin qurulması üçün yeni qanunların qəbul edilməsi, mövcud qanunvericiliyin dəyişdirilməsi və ictimai rəyin formalaşdırılması tələb olunur. Bu isə uzunmüddətli prosesdir.