Ötən gün Ermənistandakı “Yerablur” məzarlığında Qarabağdakı keçmiş qondarma rejimin separatçılarının və yerli müxalifətin iştirakı ilə tədbir keçirilib. Keçmiş rejimin son “lideri” Samvel Şahramanyan jurnalistlərə açıqlamasında “artsax” məsələsinin Ermənistan üçün yük olduğunu və onun bağlanmasının zəruriliyini anladıqlarını desə də, ardınca səsləndirdiyi separatçı bəyanatlar birmənalı qarşılanmayıb.

Son zamanlar keçmiş qondarma rejimin nümayəndələrinin İrəvanda fəallaşdığı və hətta yerli müxalifətlə əməkdaşlıq etdiyi müşahidə olunur. Hökumətyönlü dairələr onların arxasında birbaşa Rusiyanın dayandığını iddia edirlər. Məlumata görə, həmin qüvvələr 2026-cı ildə keçiriləcək parlament seçkiləri öncəsi kampaniyaya start veriblər.

İrəvanda hazırkı hökumətə qarşı başlanan bu proses nə dərəcədə uğurlu olacaq? Azərbaycanla sülh danışıqları fonunda bu təşəbbüs necə qiymətləndirilməlidir?

Globalinfo.az-a danışan hərbi ekspert Səxavət Məmməd bildirib ki, Ermənistanda Qarabağ klanı həmişə güclü olub:

“Onlar daim siyasətdə və ordunun daxilində təmsil olunublar. İqtisadi və maliyyə baxımından da əhəmiyyətli gücə malikdirlər. Hazırda separatçı rejimin qalıqları müxtəlif açıqlamalar verirlər. Qarabağın onlar üçün böyük yük olduğunu vurğulayırlar. Bu da Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın siyasi kursuna bənzəyir. Paşinyan da “yeni respublika”dan danışmağa başlayıb. O deyirdi ki, ölkə üçün yük olan Qarabağ məsələsi artıq bağlanıb.

Lakin məsələnin tam yekunlaşdığını demək doğru olmazdı. Qarabağdan Ermənistana təzyiq göstərmək və ya regionda yeni gərginlik ocaqları yaratmaq məqsədilə istifadə etmək üçün müəyyən addımların atılması mümkündür. ATƏT-in Minsk Qrupu faktiki olaraq ləğv edilib və bu məsələ ilə bağlı rəsmi fəaliyyət göstərən heç bir beynəlxalq qurum qalmayıb”.

Hərbi ekspert bildirib ki, prosesə bir neçə aspektdən yanaşmaq lazımdır:

“Minsk Qrupunun sıradan çıxması ilə paralel olaraq Fransa və ABŞ da prosesdən kənarda qaldı. Ermənistan və Azərbaycan öhdəlik götürüblər ki, sərhəddə üçüncü bir qüvvə olmayacaq. Lakin hələ də Avropa İttifaqının monitorinq missiyasının gələcək fəaliyyətinə dair rəsmi açıqlama verilməyib. Bundan əlavə, Rusiya faktorunu da nəzərdən qaçırmaq olmaz.

Hazırkı müxalifət elə Qarabağ klanıdır. 2026-cı ildə baş tutacaq parlament seçkilərinin Nikol Paşinyan üçün asan olmayacağını düşünürəm. Çünki onun reytinqi çox aşağıdır. Paşinyan eyni anda Rusiya, İran, ABŞ, Çin və Hindistan kimi dövlətlərlə balans siyasəti yürütməyə çalışır.

Proseslər o qədər sürətlə inkişaf edir ki, yaxın gələcəkdə nələrin baş verəcəyini dəqiq proqnozlaşdırmaq çətindir. Əgər Paşinyan “Bir kəmər, bir yol” layihəsinin həyata keçirilməsi məsələsində Moskvaya hansısa jest etməsə, bu istiqamətdə irəliləyiş ləngiyə bilər. Baş nazir hakimiyyətini qorumaq istəyirsə, həmin layihə ilə bağlı müəyyən razılığa gəlməlidir”.