Amerika Birləşmiş Ştatlarında iki müəssisəyə - Upside Foods and Good Meat şirkətlərinə laboratoriyada yetişdirdiyi toyuq məhsullarını satmağa icazə verilib. Ətin hazırlanma üsuluna gəlincə, hüceyrə qırıntılarının inək və ya toyuqdan götürülərək, bioreaktorlarda çoxaldıldığı bildirilir.

Belə çıxır ki, dünya əhalisinin gələckdə süni ətlə qidalanacağı qaçılmazdır. Azərbaycan bundan imtina edə bilərmi, yoxsa biz də süni ət yeyəcəyimizi qəbul etməliyik? Ümumiyyətlə bu ətin insan orqanizmi üçün hansı təhlükələri var?

Mövzu ilə bağlı qida üzrə mütəxəssis, həkim Ağa Salamov Publika.az-a açıqlamasında bildirib ki, Danimarkada bir şirkət 2010-cu ildə solein adlı protein istehsal edib. Günəş enerjisi ilə istehsal olunan proteinə "Solar food" adı verilib:

“Hazırda Amerikada olan ətin tərkibi də kimyəvidir. Burada əsas məqsəd iribuynuzlu və xırdabuynuzlu heyvanların kökünü kəsməkdir. Buna da nail olacaqlar. Həmin ət satışa çıxarıldıqda digərlərindən 50 faiz ucuz olacaq. Ona görə də ətə olan tələbat çox olacaq. Digər ətlərdən görünüş baxımından fərqlənməyəcək. Ətin tərkibi sintetik olduğundan, proqramlaşdırılmaya meyillidir. Danimarda sintetik əti yaradan şirkət eyni zamanda da nano çip, nano robotların da təsisçisidir. Gec-tez çipləşmə prosesi olacaq”.

Mütəxəssisin sözlərinə görə, məqsəd 2030-cu ilə qədər çipləşmə prosesinin bitməsi idi:

“Hətta 2021-ci ildə bu ət satışa çıxmalı idi. Amma bəzi səbəblərə görə reallaşmadı. Hazırda satılsa da, bütün dünyada yoxdur. Bu ətin yayılması qlobal olacaq. Proqramlaşdırmağa gəldiksə isə nano çip vasitəsilə insanların harada olduğunu müəyyən etmək olacaq. Həmçinin çiplə immun sistemi tənzimlənəcək. Bu da insan üzərində oyundur. ABŞ-da kütləvi şəkildə iribuynuzlu heyvanlar tələf olur. Süni şəkildə daşqınlar, sellər, yanğınlar, quraqlıqlar yaradılır ki, heyvanlar məhv olsun. İnsanları heyvandarlıqdan uzaqlaşdırırlar”.

Ağa Salamov əlavə edib ki, heyvandarlıqla yanaşı əkinçilik də məhv edilir:

“Əkinçiliyi hibrit toxumları ərsəyə gətirmək üçün yoxa çıxarırlar. Bu da bəşəriyyət üçün yaxşı hal deyil. Getdikcə insanlar robotlaşacaq. Artıq ölkəmizdə kriptovalyuta icrasını başlanılır. Bu gözlə görünməyən pullar da insanların məhvinə gətirir. Süni olan hər bir şeyi kənardan proqramlaşdırmaq mümkündür. 2030-cu ilə kimi bu proseslər davam edəcək. İribuynuzlu heyvanlara virus yayacaqlar ki, tələf olsunlar. İnsanlar da məcbur qalıb sintetik ətlə qidalanacaqlar. Əsas hədəf insan sayını 500 milyona qədər azaltmaqdır”.

Dietoloq Ceyhunə Yusifova qeyd edib ki, süni qidalar insan sağlamlığı üçün çox zərərlidir:

“Qəbul etdiyiniz qidalar çoxçeşidli olmalıdır. Hər gün eyni qidadan istifadə etmək insanın yeməkdən aldığı həzzi azaldır, iştahı öldürür. Bu da immun sisteminə təsir göstərir. Son nəticədə zərər görən yenə də orqanizm olur. Onsuz da insan sağlamlığı sənaye və texnologiyanın inkişafı nəticəsində təhlükə altındadır. Yediyimiz qidaların demək olar ki, hamısının gen kodları dəyişdirilib”.

Dietoloq tək hüceyrədən alınan, süni şəkildə tez böyüyən qidanın insan orqanizmini məhv etdiyini diqqətə çatdırıb:

“Süni qidalar birbaşa hüceyrələrimizə, toxumalarımıza, gen kodlarımıza təsir edir. Sözsüz ki, xəstəliklərin də sayı günü-gündən artacaq. Bədənimizdə olan turşuluq səviyyəsində də problemlər baş verəcək. Toyuq və ət məhsulları proteinlə zəngindir. Süni hazırlanan ətdən protein almaq olmayacaq. Çoxalmaqda olan xərçəng xəstəliyi daha da sürətlə yayılacaq”.

Aysel Şahmar