Rusiya və Ukrayna arasında gərginlik artıq pik həddə yaxınlaşmaqdadır. Belə ki, Rusiyanın Ukraynadakı diplomatik missiyasının əməkdaşları bu ölkəni tərk edir. Ukrayna vətəndaşları bu ölkədəki rus diplomatları və konsulluq əməkdaşlarının Rusiyaya getməyə başladığını bildiriblər. Digər tərəfdən Yeni Zelandiya Xarici İşlər Nazirliyi vətəndaşlarını təcili olaraq Ukrayna ərazisini tərk etməyə çağırıb. Nazirliyin yaydığı məlumatda bu tədbir Rusiya ilə Ukrayna arasında gərginliyin artması ilə izah edilir. Avstraliyanın Baş naziri Skott Morrison da vətəndaşlarına oxşar müraciət edib. Avstraliya KİV-inin yazdığına görə, o, Ukraynadakı vəziyyəti çox təhlükəli adlandırıb. Bundan öncə isə ABŞ öz vətəndaşlarını Ukraynanı dərhal tərk etməyə çağırıb.

Belə bir vaxtda NBC telekanalına müsahibəsində ABŞ Prezidenti Cozef Bayden deyib ki, ABŞ ordusu heç bir halda Ukraynaya göndərilməyəcək. Ağ Ev rəhbəri bildirib ki, Rusiya-ABŞ münaqişəsinin olacağı təqdirdə dünya müharibəsini proqnozlaşdırır. ABŞ liderinin sözlərinə görə, “amerikalılar və ruslar bir-birinə atəş açsalar, onda yeni dünya müharibəsi başlayacaq”.

Maraqlıdır, bütün bunlar müharibənin başlayacağında xəbər verirmi? ABŞ prezidentinin Üçüncü Dünya müharibəsi haqqında proqnozu özünü doğruldacaqmı?

Mövzu ilə bağlı Redaktor.az-ın suallarını Milli Məclisin deputatı Elman Nəsirov cavablandırıb. Deputat bildirib ki, Ukrayna ətrafında gərginlik günbəgün artmaqdadır:

“Rusiya-Ukrayna münasibətləri fonunda Rusiya-Qərb münasibətləri, Rusiyanın ABŞ və NATO ilə münasibətləri “soyuq müharibə” dövrünü xatırladır və hətta onu da üstələyir. İş o qədər mürəkkəbləşib ki, dünya müharibəsi haqqında fikirlər səsləndirilir. Hesab edirəm ki, Üçüncü Dünya müharibəsinin baş verməsi qeyri-realdır. Bu, yalnız nüvə dövlətləri arasında baş verə bilər və Yer planetinin məhv olması deməkdir. Bu addımı heç kim atmaz. Ukraynanın siyasi rəhbərliyi müharibənin baş verməyəcəyini qeyd edir. O, Rusiya silahlı qüvvələrinin Ukrayna ilə sərhəddə toplanmasının kifayət qədər olmadığını əsas götürür. Zərbə qruplarının olmadığı əsaslandırılır. Müharibənin baş verməsi haqqında fikirlər reallığı əks etdirmir. Hətta Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə ABŞ Prezidenti Co Baydenin telefon danışığından belə məlum olmuşdu ki, tərəflər bir-birinin mövqeyini bəyənmir. Zelenski ABŞ-ın müharibə olacaq fikrini qəbul etmək istəmir. Bu reallıqda ABŞ prezidentinin yeni mövqeyi ortaya çıxıb. Həmin mövqe ABŞ KİV-lərində dərc olunub. Qeyd olunur ki, Baydenin fikrincə fevralın 16-da Rusiyanın Ukraynaya hərbi müdaxiləsi baş verəcək və bu ilk növbədə raket zərbələri ilə müşahidə olunacaq. Hətta dəqiqliklə vaxtın göstərərək mövqe ortaya qoyub. Bu mövqe oğul Corc Buşun prezidentliyi dövründə ABŞ və İran arasında müharibənin başlanacağı haqqında səsləndirilən fikirləri xatırladır. O dövrdə də qeyd olunurdu ki, filan gün bu saatda ABŞ İrana qarşı zərbələri endirəcək. Belə məxfi məlumatı dünyanın istənilən vətəndaşı oxuya bilirsə, deməli bu yalan məlumatdır və reallığı əks etdirmir. Hesab edirəm ki, fevralın 16-da müharibənin başlaması ilə bağlı deyilən fikirlər dezinformasiyadır və psixoloji müharibənin mühüm tərkib hissəsidir. Təzyiq elementi kimi bu informasiyadan istifadə olunur”.

E.Nəsirov qeyd edib ki, Ukrayna böhranının siyasi tənzimlənmə yolları var:

“Vladimir Putinin mövqeyi belədir ki, Rusiya ilə ABŞ, Rusiya ilə NATO arasında yaranan gərginliklə bağı fundamental narazılıq yoxdur. Putin bildirir ki, əgər biz bu proseslərə laqeyd qalsaq, Ukrayna NATO-nun üzvü olacaq. Belə olacağı təqdirdə strateji hücum silahları Ukraynada yerləşdiriləcək. Necə ki, bu silahlar Polşa və Rumınyada yerləşdirilib. Belə olan vəziyyətdə hətta Ukrayna ən müasir silahlarla silahlandırıldığına və ərazisində NATO-nun bazaları olduğuna görə tam arxayın şəkildə Donbask və Krım uğrunda müharibəyə başlaya bilər. Bu isə Ukrayna və Rusiya arasında olan müharibə deyil, Rusiya NATO arasında müharibəyə çevrilə bilər. Bu isə Üçüncü Dünya müharibəsi deməkdir və "kimə lazımdır" kimi ritorik suallar doğurur. Düşünürəm ki, belə məqamda Türkiyənin vasitəçilik missiyası lazımi addımdır. Türkiyənin Ukrayna və Rusiya ilə strateji tərəfdaşlıq münasibətləri var. Türkiyə ilə Rusiya bir çox münaqişəli vəziyyətlərdən çıxış yolu tapa bilib. Bu mənada Zelenski və Putinin Türkiyədə görüşünün keçirilməsi çox faydalı ola bilər. Türkiyə bu istiqamətdə müəyyən təşəbbüslər ortaya qoyub. Üçüncü Dünya müharibəsi olası deyil. Çünki bu müharibədə qalib yoxdur, bütün tərəflər məğlubdur. Ukrayna böhranının siyasi tənzimlənmə yolları var. Sadəcə o yolları tapmaq lazımdır. Bunun üçün isə mürəkkəb və gərgin danışıqlar aparılmalıdır. Görünür Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun Vladimir Putinlə 6 saatlıq danışıqları çıxış yolunun tapılmasına gətirib çıxarmayıb. Ona görə də yeni təşəbbüslərə ehtiyac var. Rusiyanın irəli sürdüyü tələblərlə bağlı qarşı tərəfəmüəyyən kompromisə getməlidir. Rusiya deyir ki, NATO genişlənməməli, Ukrayna NATO-ya üzv olmamalıdır. Bu istiqamətdə bəzi kompromislərin əldə olunması hava, su kimi vacibdir. Əks təqdirdə bütün beynəlxalq münasibətlərə ölümcül zərbə vuran proseslər yaşanacaq”.

Şəbnəm Mehdizadə