Elə xəstəliklər var ki, onları xəstəlik belə adlandırmaq mümkün olmur. Uzun müddət əziyyəti çəkilmir, müalicəsi olunmur, qısa müddət ərzində insanı ya öldürür, ya yenidən həyata qaytarır. Belə xəstəliklərdən biri də kor bağırsaq iltihablanmasıdır. İnsanlar arasında geniş yayılmış, sadəcə əməliyyatla çarəsi olan və ciddi hesab edilmədikdə insanı öldürə bilən kor bağırsaq iltihablanması appendisit adlanır.

Kor bağırsaq silindrə bənzər bir hissə olub qalın bağırsaqda, qarının sağ alt hissəsində meydana gəlir. Kor bağırsaq orqan sayılmaz. "Bunun bədənə nə kimi xeyri var" sualı da hələ cavabsız qalıb. Bədənin vacib hissələrindən sayılmır və kor bağırsaq olmasa belə insan həyatına çox rahat davam edə bilər. Bu insanda heç bir əskiklik, narahatlıq yaratmaz. Lakin belə təhlükəli görünməsi insanları aldatmasın. İltihablandıqda insanın ölümünə belə səbəb ola bilən bu hal vaxtı gəldikdə gecikdirilməməlidir. İltihablanmış bağırsaq zamanla qarın pərdəsinin iltihablanmasına da yol açır. Nəticədə partlamaya və iltihabın bədənə yayılmasına, insanın ölümünə səbəb olur. Appendisitin tutmasının yaş fərqi yoxdur. Bəzən yaşlı bir insanda da ağrılar baş qaldırır, bəzən isə hələ danışmağa başlamayan körpədə də. Ona görə mümkün qədər diqqətli və bu mövzuda həssas olmaq lazımdır.

Həkim pediatr Xatirə İsayevanın sözlərinə görə, appendisit ağrımadığı müddətcə təhlükəli deyil. İnsandan xəbərsiz partlayıb qəfil insan öldürməsi də görünmüş bir hadisə deyil. Buna görə hələ də appendisitlə yaşayan insanlar qorxmamalıdır. Sadəcə, yaranmamışdan əvvəl baş verə biləcək simptomlara diqqət etmək yetər ki, vaxtında aşkarlansın və aradan qaldırılsın: "Appendistin təhlükəli olub-olmamasını bilmək üçün bədən ağrısına, xüsusən ağrının mərkəz nöqtəsi qarının sağ alt tərəfi olub-olmamasına diqqət yetirmək lazımdır. Bu o demək deyil ki, ağrı birbaş bağırsaqda başlayır. Bəzən kürəkdən başlayan ağrı zaman-zaman yayılır və ən sonda bağırsaqda ağrılar hiss edilir. Ağrı ilə yanaşı ürək bulanmalar, qusmalar meydana gəlir. Bədən temperaturu yüksəlir, amma bu insandan insana dəyişir. Kimisində həddindən artıq yüksək qızdırma olur, kimisində isə heç qızdırma olmur. Bəzən insanlar həkimə artıq elə bir vaxt müraciət edirlər ki, iki dünya arasında qalırlar. Həddindən artıq şiddətli ağrı vəziyyəti daha dözülməz edir. Ümumiyyətlə, ağrının şiddətli olması və qızdırmanın yüksək olması appendistin deşiyinin günü-gündən böyüdüyünün göstəricisidir".

İnsanda appendisit olub-olmamasını bilmək çox çətindir. Yəni adi insan ev şəraitində bunu bilə bilməz. Çünki qarında olan bir çox xəstəliklərlə appendisit qarışdırıla bilər. Dəqiq diaqnoz isə həkimlər tərəfindən qoyulur. Barmaqdan qan almaqla da appendisitdəki vəziyyəti öyrənmək mümkündür. Qanda olan leykositlərin çoxluğu appendisitin nə dərəcədə inkişaf etdiyini göstərə bilər. Qarşısı isə təbii ki, əməliyyatla alınır. "Əməliyyatdan başqa heç bir çarəsi yoxdur. Əməliyyat dedikdə insanlar qorxuya düşür, amma bu, elə də qorxulu bir əməliyyat deyil və maksimum yarım saat çəkir. Diaqnozun qoyulmasında tomoqrafiya və ultrasəs müayinə də işə yarayır və dəqiq diaqnoz qoymaq mümkündür".

Həkim bildirir ki, insanlar ağrını istər dərman, istər türkəçarələrlə kəsməyə çalışır. Halbuki bu üsullar bəzən ağrını kəsmək yerinə insanı yanılda da bilir: "Biz ağrıdığımızda dərmanlara üz tutan və buna meylli olan sayılı xalqlardan biriyik. Türk insanları ağrıya dözümlüdür, amma dözmür. Ağrını sakitləşdirib sonra səbəblərini tapmağa çalışırıq. Halbuki, ağrı dayanmadan səbəbini aydınlaşdırmaq daha asanddır. Həmçinin də kor bağırsaq iltihablanmasında da insanların etdiyi ən böyük səhvlərdən biri ağrı kəsicilərdən istifadə etmələridir. Ağrının ishal yaxud qəbizliklə qarışdırılıb buna yönəlik dərmanlar qəbul etmək də yolverilməzdir. Belə ağrılar appendisti olmayan insanlarda olsa belə qarşısını bu yollarla almaq məsləhətli deyil".

Appendisit müxtəlif səbəblərdən şişə bilir. Bağırsaq tıxanır və içinə maye yığılır. Yığılan mayedə isə mikrob artımı başlayır. Nəticədə bağırsaqda qanlanma yaranır, sonra isə nekroz, yəni çürümə və partlama başlayır. Ümumiyyətlə, appendistin qarşısnın alınması üçün hər hansı bir dərman yaxud tədbir yoxdur. Yaranırsa, şişirsə, mütləq əməliyyat olunmalıdır. Bu, hər yaşda yarana bilir. Xüsusən 20-30 yaş arası insanlarda daha çox görülür. 60 yaşdan yuxarı insanlarda appendistin iltihablanması 10%, uşaqlarda isə bu daha az faizlə ortaya çıxır. 2 yaşından kiçik körpələrdə isə görülmə 2%-dir. İndi appendisit əməliyyatlar arasında ən sadə əməliyyatdır. Laqeydlik edildikdə isə ən təhlükəli bir xəstəlik olur, hətta insan ölümünə gətirib çıxarır. Gənclərdə 20%, uşaqlarda 80%, yaşlılarda 90% partlama ehtimalı var. Yaşlı insanlar və uşaqlarda diaqnozu gec qoyulduğu üçün, yəni belə insanlarda göstəricilər az olduğundan diaqnoz qoyulduqda əksər hallarda gec olur və bağırsaq partlayır. Buna görə ölüm riski daha çoxdur. Partlamış bağırsağa da vaxtında müdaxilə edildikdə insan həyatını qurtarmaq mümkün olur.

X.İsayeva yersiz qorxunun insan həyatını riskə qoyduğunu da deyir. Dediyinə görə, bəzən insanlar, xüsusən uşaqlar həkimə müraciət etməkdən qorxur, "əməliyyat olunacağam" fikri insanları həkimdən uzaq salır. Lakin bu yersizdir: "Heç bir həkim appendisit olmayan insana məcburi əməliyyat etmir. Qorxub həkimə müraciət etməmək, yaxud bu halı valideynlərdən gizlətmək həyatı riskə atmaq deməkdir. Hətta əvvəllər şikayəti olmayan və anidən appendisit ağrısı ilə həkimə müraciət edən insanı belə yoxlanışsız əməliyyata almırlar. Mütləq əməliyyat öncəsi appendisitin olub-olmamasını müəyyənləşdirən müayinələr edilir və hal təsdiq olunarsa, xəstə əməliyyata alınır. Yüngül, 1 gün ərzində evə yazıla bilinəcək bir əməliyyatdır və qorxusu yoxdur".