Pnevmoniya və ya sətəlcəm. Yuxarı tənəffüs yollarına, yəni burun-udlaq, qırtlaq, traxeyaya düşən viruslar və mikroblar onların iltihablaşmasına səbəb ola bilərlər.
immunitetin zəifləməsi, mikrobların yüksək aktivliyə malik olması və s. bu kimi hallarda iltihabi proses yuxarı tənəffüs yollarından aşağıya da yayıla bilər. Bəzi hallarda proses bronxların selikli qişasının iltihablaşması ilə başa çatır, bir çox hallarda isə proses bununla məhdudlaşmayaraq daha da ağırlaşır, ağciyərin öz toxumasını da zədələyərək pnevmoniyaya səbəb olur. Bu isə kifayət qədər ağır və çox rast gəlinən xəstəlikdir.
Xəstəlik, adətən, tənəffüs yollarının hər hansı bir xəstəliyin; məsələn faringit, laringit, bronxit, kəskin respirator virus infeksiyası, qripp və s. fəsadı kimi inkişaf edə bilər.
Aşağıda qeyd edilən əlamətlər özünüzdə və ya yaxınlarınızda ağciyərlərin iltihabının baş verməsinə şübhə yaratmalıdır:
1. Öskürək - xəstəliyin əsas əlaməti olub;
2. Soyuqdəymə zamanı xəstənin ümumi vəziyyətinin müvəqqəti yaxşılaşmasından sonra onun vəziyyətinin yenidən pisləşməsi və ya 7 gündən artıq davam edən istənilən “soyuqdəymə xəstəliyi”;
3. Dərindən nəfəs almanın mümkün olmaması – hər bir belə cəhd öskürək tutmasının baş verməsinə səbəb olur;
4. Kəskin virus infeksiyasının digər əlamətləri fonunda (hərarət, zökəm, öskürək) dəri örtüyünün avazıması;
5. Temperaturun yüksək olmadığı halda təngnəfəsliyin baş verməsi;
6. Hərarəti aşağı salan dərman preparatlarının bədəndə olan yüksək temperaturu aşağı sala bilməməsi;
7. Temperaturun bir neçə gün ərzində “saxlanması”;
Pnevmoniyanın ilkin əlamətləri qeyd edilən kimi, tez bir zamanda həkimə müraciət edərək müvafiq müayinələrdən keçmək lazımdır! Xəstəliyə diqqətsiz yanaşaraq onun ağırlaşmasına imkan verməyin! Bu çox təhlükəlidir! Ona görə ki, iltihabda ağ ciyər alveolları irinlə dolu olur və oksigen çatışmazlığı yaranır, qızdırma, ümumi zəiflik immuniteti zəiflədir, vaxtında müalicə almadıqda isə həmin iltihablanmış alveollar, ağ ciyər toxuması çapıqlaşır...
Pnevmoniyanın risk faktorları:
- yaş faktoru. Uşaqlar və yaşlı adamlar xəstəliyə daha çox məruz qalırlar;
- siqaret çəkilməsi;
- ağciyərlərin xroniki xəstəlikləri (məsələn, xroniki bronxit);
- müxtəlif xəstəliklər, streslər, natamam qidalanma və s.
Özünüzdə pnevmoniya xəstəliyinin əlamətlərini hiss etdikdə təcili həkiminizə müraciət edin!
Ailə həkimi klinikası