Tibb- elm və incəsənətdən ibarətdir,
gözəl bir qəhrəmanlıq örtüsü isə
daim onların üzərindədir.
H. Qlyazer
Art-terapiya; yaradıcılıqla, incəsənətlə məşqul olmaqla emosional stabilliyin, psixoloji sağlamlığın bərpa edilməsi və onun mühafizəsidir, özünü ifadə etmək tərzidir.
Art-terapiyanın ən çox yayılmış növləri:
Biblioterapiya - şəxsiyyətin formalaşdırılması, psixiki vəziyyətin nizamlanması və ya optimizasiyası məqsədilə pasiyentə, xüsusi korreksion təsirə malik olan seçilmiş ədəbiyyatın oxunmasıdır.
Dramoterapiya - müxtəlif mövzuların səhnələşdirilməsi yaddaşa, iradəyə, hisslərə, diqqətə, düşüncə anlayışa müsbət təsir edir.
Oyun terapiyası zamanı istər kiçiklərə, istərsə də böyüklərə psixoterapevtik təsir məqsədilə müxtəlif növ idman və intelektual oyunlarından istifadə edilir.
Təsviri sənətlə terapiya - adından göründüyü kimi, təsviri sənətlə məşğul olmaqla (ilk növbədə rəsm ilə) müalicədir.
Maska terapiyası - psixoloji iş zamanı istifadə edilən məhşur müalicə üsuludur, insanın dərin komplekslərinin və problemlərin cansız materiya olan maskaya ötürülməsi ilə izah edilir.
Kollaj - müxtəlif qəzet və jurnallarda olan şəkillərin kəsilərək böyük bir kağız üzərinə yapışdırılması, kompozisiyaların yaradılması vasitəsilə daxili gərginlik azaldılır, psixoloji pozğuluqlar nizamlanır.
Qum müalicəsi - insanda gərginliyi götürür, özünə inamı artırır, ətraf aləm ilə ünsiyyəti nizamlayır.
Rənglərlə müalicə - qədim zamanlarda belə rənglərin təsiri insanların nəzərindən qaçmamışdı. Döyüşçülərin bədəninə çəkilən xüsusi rənglər rəqibdə qorxu hissi yaradırdı. Kahinlər tərəfindən seçilmiş rənglərdə paltar geyinən çarlar daha qüdrətli görünürdülər və insanlar onlara pərəstiş edirdi. Qədim Misirdə də rənglərin təsiri məlum idi. Qədim Misir məbədlərində rəngli salonlar var idi. Misirlilər rənglərin öyrənilməsi vasitəsilə təbibliyi də inkişaf etdirirdilər. Sübut olunmuşdur ki, bədən üzvləri rənglərə həssasdır və rənglər orqanizmdəki prosesləri aktivləşdirmək və ləngitmək təsirinə malikdir. Xalq təbabətində, ümumiyyətlə tibbdə müxtəlif rənglərdən xəstəliklə-rin müalicəsində istifadə edilir. Rənglər insan orqanizmindəki sistemləri dəyişə bilir. Hətta insanın psixikasına, görmə qabiliyyətinə müsbət və mənfi təsir göstərir. Məsələn, narıncı-qırmızı rəng nəbzi, tənəffüsü tezləşdirir, oyadıcı təsir göstərir, tünd göy rəng isə əksinə sakitlik gətirir. Psixoloqların fikrinə görə, rənglərin təsiri universaldır, belə ki, dinindən və milliyyətindən asılı olmayaraq insanların fərdi xüsusiyyətindən asılı olaraq hamıya eyni tərzdə təsir edir.
Nağıl terapiyası - uşağa fərdi zəruri mənəvi norma və qaydaların ötürülməsi, sosiallaşmanın, təcrübənin ötürülməsinin qədimdən bəlli olan müalicə yoludur. Nağıla qulaq asma prosesi zamanı uşaqda yaradıcılıq, fantaziya qabiliyyəti inkişaf edir.
Fototerapiya - şəxsiyyətin harmoniyası, inkişafı, psixoloji problemlərin müalicəsi və korreksiyası məqsədilə bu müalicə üsulundan istifadə edilir.
Gil ilə müalicə - gil ilə işləmək travmatik təcrübəni qavramağa, yenidən işləməyə və daha yumşaq reaksiya verməyə imkan yaradır.
Musiqi ilə müalicə - insanın fiziki və psixiki sağlamlığının musiqi akustikası təsiri vasitəsilə korreksiya etməkdir. Musiqi müxtəlif terapevtik effektlər yaradır, insanın əhval-ruhiyyəsinə təsir edir, insanda pozitiv və neqativ halların yaranmasına səbəb olur.


Müəllif: Firəngiz Rüstəmova
"FOLK VƏ YA XALQ TƏBABƏTİ" kitabından