ABŞ İranın dondurulmuş bank hesablarından 20 milyard dollarını qaytarmağa hazırlaşır. ABŞ Prezidenti Donald Trampın rəhbərlik etdiyi hökumət Tehranın zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarını azaltması müqabilində dondurulmuş aktivlərdən 20 milyard dolların qaytarılmasına razılaşıb.

Bununla belə, müharibəni bitirmə planı kimi təsvir edilən üç səhifəlik potensial saziş xarici siyasət dairələrinin sərt tənqidinə səbəb olub və Trampın İranın “şərtsiz təslim olması” ilə bağlı uzun müddətdir verdiyi vədləri, səsləndirdiyi bəyanatları sual altına qoyur.

Globalinfo.az-a danışan politoloq Əlimusa İbrahimov deyib ki, Vaşinqton İrana məxsus zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarının verilməsi müqabilində 20 milyard dollar dondurulmuş vəsaiti azad edəcək:

“Bəlkə də ən mübahisəli məqam sazişin İranın nüvə infrastrukturu ilə bağlı şərtləridir. Trampın İranın nüvə potensialını “tamamilə məhv etmək” vədindən fərqli olaraq, hazırlanmış anlaşma memorandumunda aşağıdakılar diqqəti cəlb edir:

1. ABŞ-ın tələb etdiyi 20 illik moratorium əvəzinə, İranın təklif etdiyi cəmi 5 illik moratorium.

2. Vasitəçilər hələ də bu fərqi aradan qaldırmağa çalışır.

3. Nüvə obyektlərinin sökülməsi tələbi yoxdur, yalnız onların nüvə fəaliyyətinin dayandırılması nəzərdə tutulur.

4. İrana tibbi izotopların istehsalı üçün nüvə tədqiqat reaktorlarını saxlamağa icazə verilir.

5. Bütün nüvə obyektlərinin yerüstü olması tələbi qoyulur, mövcud yeraltı obyektlər isə istifadəsiz qalacaq.

Başqa sözlə, İranın nüvə proqramı dayandırılacaq, lakin tamamilə aradan qaldırılmayacaq”.

Politoloq bildirib ki, hazırda İran, 60 faizə qədər zənginləşdirilmiş 450 kq olmaqla, ümumilikdə təxminən 2000 kq zənginləşdirilmiş urana malikdir:

“Bu 450 kq göstərici silah hazırlanması səviyyəsinə çox yaxındır.

Ancaq razılaşdırılan saziş İrana zənginləşdirmə qabiliyyətini saxlamağa icazə verəcək. Bunun müqabilində isə onların nüvə silahı hazırlamayacaqlarına dair “çox, çox güclü bir bəyanat” verməsi şərt kimi irəli sürülür.

Danışıqların ikinci raundu isə bu həftəsonu, çox güman ki, İslamabadda baş tutacaq”.