Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan son açıqlamalarında ABŞ-İran müharibəsi fonunda TRIPP (Zəngəzur dəhlizi-red.) layihəsinin icrasının ləngiyə biləcəyini söyləyib. Baş nazirin sözlərinə görə, Vaşinqtonun İrana qarşı hərbi əməliyyatları regiondakı strateji layihələrə, o cümlədən “Tramp yolu”nun tikintisinə təsir edə bilər.
Analitiklər hesab edirlər ki, Paşinyanın açıqlaması həm də Tehranın narahatlığını azaltmağa yönəlib. Belə ki, İrandakı mühafizəkar qüvvələr İkinci Qarabağ müharibəsinin bitməsindən bu günə qədər Zəngəzur dəhlizinə qarşı olduqlarını bildirirlər və onların mövqeyi TRIPP-lə bağlı da eynidir.
Globalinfo.az-a danışan siyasi şərhçi Şəhla Cəlilzadə deyib ki, ötən ilin 8 avqustunda Vaşinqtonda Azərbaycan-Ermənistan sülh müqaviləsinin paraflanması ilə yanaşı, TRIPP layihəsi barədə də razılaşma əldə olundu:
“Bu ilin yanvar ayında Ermənistan və ABŞ rəsmiləri “Tramp yolu”nun inşası ilə bağlı detalları, o cümlədən 145 milyon dollar ilkin yatırım barədə məlumatı açıqladılar. ABŞ 49 illik icarə müddətində layihədən gələcək gəlirlərdən 75 faiz pay sahibi olacaq. Təbii ki, Zəngəzur layihəsi daha geniş anlam ifadə edir və qlobal layihəyə daha çox tərəfdaşlar və investorlar cəlb edilə bilər.
Dünyada baş verən müharibə və münaqişələr səbəbilə qlobal təchizat zəncirində yaşanan qırılmalar TRIPP layihəsinin əhəmiyyətini daha da artırmaqdadır. Nəzərə almaq lazımdır ki, bu layihə məhz Qarabağ müharibəsi başa çatandan sonra, sülh dövrünə keçidlə paralel olaraq reallaşmaqdadır. Ermənistan hakimiyyəti Zəngəzur dəhlizinin bir parçası olan TRIPP layihəsini reallaşdırmaq üçün ali iradə nümayiş etdirir.
Doğrudur, İranda yaşananlar region üçün ümumi təhlükəsizlik risklərini artırır. İnvestorlar daima sabit mühit axtarırlar. Bu fonda belə layihələr də müəyyən müddətə ləngiyə, xərcləri arta bilər. Məsələn, İran-Ermənistan sərhədi bağlı olmasa da, yükdaşıma xeyli azalıb, İran limanlarından Ermənistana daşınan bir konteyner üçün beş min dollar xərc iki qat artıb. Bu, ümumi vəziyyətdir. Paşinyan həm də onu bəyan edib ki, Ermənistanın TRIPP layihəsini təxirə salmaq kimi bir niyyəti yoxdur. Lakin İranda müharibə uzanar və Cənubi Qafqazın region ölkələrinə sıçrayarsa, yalnız o zaman layihə gündəmdən düşə bilər. Bu, ən arzuolunmaz ssenaridir. Odur ki, regional sülh həm də rifah layihələrinin açarıdır”.