İsrailin ABŞ-ı şantaj yolu ilə İran müharibəsinə qoşulmağa məcbur etdiyinə dair iddialar yayılır. Məlumata görə, hətta Təl-Əvivdə ABŞ Prezidenti Donald Trampın gizli dosyesi var və bununla onu müharibəyə razı salıblar.

Maraqlıdır ki, İsrailin 28 fevralda İrana hücumu nəticəsində zərər görməyən yeganə ölkə ABŞ-dır. Amerikanın ərazisinə raket və dron düşmür, mülki vətəndaşları hədəfə alınmır. Digər tərəfdən, İsrail hər gün İranın raket və dron hücumlarına məruz qalır, eyni zamanda İran da İsrailə qarşı əməliyyatlar həyata keçirir. Həmçinin Körfəz ölkələri də bu münaqişədən zərər çəkir.

Bütün bunlarla yanaşı, ABŞ-ın silah şirkətləri bu gərginlikdən iqtisadi mənfəət əldə edir və Vaşinqton dünya miqyasında hegemon mövqeyini nümayiş etdirir.

Belə bir vəziyyətdə şantaj iddiası nə dərəcədə reallığa uyğundur?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Zeynal Əmrəliyev deyib ki, müharibəni analiz etmədən öncə kimin daha çox itki verdiyi və hansı ölkələrin zərər gördüyünə baxmaq lazımdır:

“Müharibə aktiv şəkildə İsrail və İran arasında gedir. Hər iki ölkə ciddi resurs sərf edir və dağıntılara məruz qalır, çox sayda itkilər var. Lakin Körfəz ölkələri də hücumlara məruz qalır. Müharibə başlayandan Bəhreyn, Küveyt, Qətər və digər ölkələrə zərbələr endirilib. Bu ölkələr böyük neft ixracatçısıdır və hazırda fəaliyyətlərini tam şəkildə həyata keçirə bilmirlər, nəticədə milyardlarla dollar itiriblər.

Paralel olaraq ABŞ da müharibənin gedişində müəyyən məbləğlər itirib, çünki İranın zərbə endirdiyi ölkələrdəki bazarlar əsasən ABŞ bazarlarıdır. Bundan başqa, ABŞ-ın Körfəz ölkələri ilə milyard dollarlıq layihələri vardı və bunlar da dayandırılıb. Səudiyyə Ərəbistanının dövlət neft şirkəti belə bu müharibədə ciddi zərər çəkib və bunun ABŞ-a təsiri böyükdür.

Vaşinqtonun regiondakı ən böyük müttəfiqləri Körfəz ölkələri idi, lakin hazırda son hadisələrin ardından bu münasibətlərdə ciddi sallantılar yaranıb. Müharibədən sonra da münasibətlərin bərpası vaxt aparacaq. Lakin bu müharibənin hədə-qorxu ilə baş verməsi iddiasını doğru hesab etmirəm. Çünki Tramp ilk gündən İrana qarşı hərbi əməliyyatların keçirilməsindən danışırdı və praktik olaraq bunun üçün əsas yaranmışdı”.