Son günlər ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki hərbi bazalarına döyüş təyyarələrinin cəmləşdirilməsi müşahidə olunur. Digər tərəfdən, Vaşinqtonun martın 20-21-də İranın ali dini rəhbəri Əli Xamenei ilə bağlı hərbi addım ata biləcəyi ehtimalı gündəmdədir. Ekspertlər hazırkı aktivliyi ABŞ-ın İraqa hərbi müdaxiləsi və Səddam Hüseynin devrilməsi ərəfəsindəki proseslərlə müqayisə edirlər.

Mart ayında İranın vurulacağı haqda yayılan fikirlər nə dərəcədə gerçək sayıla bilər? İraq ssenarisinin təkrarlanma ehtimalı var?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Züriyə Qarayeva deyib ki, ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki bazalarına əlavə döyüş təyyarələrinin cəmlənməsi birbaşa hücum qərarı anlamına gəlmir:

“Bu, çox vaxt çəkindirmə və təzyiq mexanizminin tərkib hissəsi olur. Xüsusilə Əli Xamenei kimi ali siyasi-dini fiqura qarşı konkret tarix göstərilərək hərbi əməliyyat ehtimalının irəli sürülməsi daha çox informasiya müharibəsi və psixoloji təzyiq elementi təsiri bağışlayır. Vaşinqtonun İranla bağlı strategiyası adətən mərhələli sanksiyalar, regional müttəfiqlərin gücləndirilməsi və hərbi mövcudluğun artırılması üzərindən qurulur. Birbaşa zərbə isə yalnız hərbi deyil, həm də geniş geosiyasi nəticələr doğuracaq qərardır. Bu cür addımın əvvəlcədən açıq şəkildə tarixlə “anons” edilməsi real əməliyyat praktikasına uyğun görünmür”.

Politoloq bildirib ki, “İraq ssenarisi”nin təkrarlanması ehtimalı da indiki şəraitdə məhdud görünür:

“2003-cü ildəki İraq müdaxiləsi ilə bağlı qərarlar fərqli beynəlxalq kontekstdə və fərqli güc balansı şəraitində qəbul edilmişdi. İran isə həm hərbi potensialı, həm regional təsir imkanları, həm də qeyri-dövlət aktorları üzərindəki təsir rıçaqları baxımından tamamilə başqa ölçüdə aktordur. Bu səbəbdən mümkün ssenari daha çox məhdud zərbələr, kiber və ya dolayı qarşıdurma formatında ola bilər. Həm ABŞ, həm də region ölkələri üçün belə bir eskalasiya yüksək riskli olduğundan, hazırkı hərbi hərəkətliliyi daha çox təzyiq və mesaj xarakterli addım kimi qiymətləndirərdim”.