Hazırda 3 milyondan çox vətəndaşımızın banklara istehlak kreditləri üzrə borcu var. Belə ki, 2024-cü ilin yekunlarında istehlak kreditlərin həcmi 2023-cü illə müqayisədə 6 milyard 937 milyon manatdan 8 milyard 445 milyon manatadək yüksəlib. Rəsmi statistika göstərir ki, banklardan borclananların sayı sürətlə artır.

Həmin şəxslər borclarını ödəmədiyi təqdirdə, hansı qanuni tədbirlər görülə bilər?

Globalinfo.az-a danışan vəkil Turan Abdullazadə deyib ki, Mülki Məcəllənin müvafiq müddəalarına əsasən, öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur:

“Vətəndaş bankdan götürdüyü krediti ödəmədikdə, bank və ya kredit təşkilatı müəyyən hüquqi tədbirlər görə bilər. Kreditin ödənişi gecikdikdə, bank əvvəlcə borcluya yazılı və ya telefon vasitəsilə xəbərdarlıq edir. Müqavilədə nəzərdə tutulmuş gecikmə faizləri hesablanır və əsas borca əlavə olunur. Borc uzun müddət ödənilməzsə, bank notarial qaydada və ya məhkəmədənkənar qaydada borcluya rəsmi bildiriş göndərir. Kredit müqaviləsində təminat (zamin, girov və sair) varsa, həmin şəxslərə də bildiriş göndərilə bilər. Bildirişdən sonra borcun ödənilməsindən yayınılarsa, bank borcun qaytarılması üçün məhkəməyə müraciət edə bilər”.

Vəkil qeyd edib ki, məhkəmə qərarı əsasında borcun məcburi qaydada ödənilməsi həyata keçirilir:

“Məhkəmə qərarı qüvvəyə mindikdən sonra icra məmurları işə qoşulur. Borclunun əməkhaqqına, bank hesablarına və daşınar-daşınmaz əmlakına həbs qoyula, zamin varsa, öhdəlik ona da şamil edilə bilər. Borcunu ödəməyən şəxslər Mərkəzi Bankın Kredit Reyestrində və ya AzerCreditNet kimi kredit bürolarında “pis kredit tarixçəsi” ilə qeydə alınır. Bir növ “qara siyahı”ya salınır. Həmin şəxslər üçün gələcəkdə kredit almaq çətinləşir. Əgər kredit girovla təmin olunubsa (məsələn, ipoteka), məhkəmə və icra prosesi nəticəsində ipoteka qoyulmuş əmlak satıla bilər. Yalnız qəsdən dələduzluq (məsələn, saxta sənədlərlə kredit almaq) hallarında Cinayət Məcəlləsinin 178-ci maddəsi (dələduzluq) ilə cinayət işinin başlanması mümkündür. Sadəcə borcu ödəyə bilməmək (maliyyə çətinliyi səbəbi ilə) cinayət məsuliyyəti yaratmır”.