Amerikanın məşhur “Hudson Institute” təşkilatı Türkiyə-Rusiya münasibətlərinin təəccüblü təhlilini dərc edib.

Publika.az Zineb Ribou tərəfindən edilən analizin təfərrüatını təqdim edir:

Əgər Avropa həqiqətən də Ukraynaya sadiqdirsə, Türkiyə ilə daha yaxından əlaqə saxlamalıdır. Aralıq dənizindən Xəzər dənizinə qədər uzanan bölgədə Türkiyə nəinki güc proqnozlaşdırır, həm də strateji mövqe dəyişikliyi həyata keçirərək Rusiyanın əməliyyat hesablamalarını sarsıdır.

Ankara-Moskva dinamikası çoxşaxəli tarazlıq aktı kimi formalaşır - uyğun olanda əməkdaşlıq edən, lazım gəldikdə üz-üzə gələn və həmişə strateji hesablamalara əsaslanan münasibətlər. Ancaq Türkiyə Rusiyanın xüsusilə Suriya və Liviyadakı zəif nöqtələrini açıq şəkildə ortaya qoydu.

Suriyada Rusiyanın “A2/AD” müdafiə sistemi çöküb və Türkiyə Moskvanın hava hücumundan müdafiə sistemlərindən yan keçərək əməliyyat azadlığını artırıb. Liviyada “GNA” qüvvələri Türkiyənin dəstəyi ilə Rusiyanın dəstəklədiyi “LNA” üzərində üstünlük əldə edib.

Türkiyənin Avropa siyasətindən uzaq olması onu Moskvanın gözündə müstəqil bir aktor kimi göstərir. Digər tərəfdən Ukraynaya güclü dəstək verməklə Rusiyanı Qara dənizdə təzyiq altında saxlayır. Montrö Konvensiyasını həyata keçirməklə və Boğazları Rusiya hərbi gəmiləri üçün bağlamaqla Moskvanın dənizdən əlavə qüvvələr təmin etmək imkanları məhdudlaşıb.

Ankara Ukraynaya “Bayraktar TB2” pilotsuz təyyarələri tədarük etməklə müharibənin gedişatına təsir göstərsə də, Rusiya ilə dialoq kanallarını da açıq saxlayır. Avropa və ABŞ-ın siyasətində qeyri-müəyyənliklər içərisində Türkiyə Rusiyanın strateji dilemmalarını öz maraqları çərçivəsində dəyərləndirir.

Zelenskiyə ev sahibliyi etmək Türkiyəyə Şərqdə və Qərbdə təsirini maksimum dərəcədə artırmaq imkanı verib.

Birincisi, Türkiyənin Avropa işlərindən strateji məsafədə olması Ankaranın Moskva ilə münasibətlərində əlini gücləndirir. Çünki Rusiya bu kontekstdə Türkiyəni müstəqil aktor kimi görür.

İkincisi, Türkiyənin hərbi muxtariyyəti, xüsusən də pilotsuz uçuş aparatları və müdafiə sənayesi, Donald Trampın NATO daxilində özünü təmin etməyi təşviq edən siyasəti ilə üst-üstə düşür. Tramp Türkiyənin Suriyadakı hərbi uğurlarını açıq şəkildə tərifləyib.

Üçüncüsü, Moskva ilə münasibətlərinə baxmayaraq, Türkiyə Ukraynanın ən güclü tərəfdarlarından biri olaraq qalır və Kiyevin ərazi bütövlüyünün müdafiəsində qətiyyətli mövqe nümayiş etdirir. Türkiyənin Suriya, Liviya, Afrika və Qafqazdakı fəaliyyəti də bu kontekstdə Rusiyanın təsir dairəsinə meydan oxuyur.