“Son illər texnologiyanın inkişafı ilə yanaşı, kiberhücumların da sayı sürətlə artır. Hər gün yüzlərlə insanın bank hesablarından pulların oğurlanması ilə bağlı xəbərlər eşidirik. Hakerlər isə metod dəyişikliyi edərək daha mürəkkəb proqramlarla və texnologiyalarla fərdi hesablara hücum edir. Nəticədə insanlar maddi ziyan çəkir ki, bu da insanlarda həm də ümumi maliyyə sistemlərinə inamı azaldır”.

Bu sözləri Globalinfo.az-a İnformasiya Kommunikasiya Texnologiyaları üzrə mütəxəssis Elvin Həsənov bank kartlarından pulların oğurlanması haqda danışarkən deyib.

O, bu tip kiberhücumların arxasında təşkil olunmuş və strateji məqsədləri olan maliyyə qruplarının dayandığını qeyd edib:

“Düşünürəm ki, hakerlərin ardıcıl və intensiv hücumları mövcud bank sistemlərinin etibarsız olduğunu sübut etməyə çalışır. Belə olduğu təqdirdə müəyyən maliyyə piramidalarının təsiri hiss olunmağa başlayır. Bu piramidaların əsas məqsədi insanları mövcud sistemdən uzaqlaşdırıb, özlərinin qurduğu alternativ maliyyə sistemlərinə yönəltmək ola bilər. Həmin sistemlər adətən kriptovalyutalar və ya digər qeyri-ənənəvi ödəniş platformaları üzərində qurulur. Nəticədə hakerlər və onların arxasında dayanan qurumlar yeni maliyyə sistemlərini inkişaf etdirərək həm də insanların pul vəsaitlərinə nəzarət edirlər”.

Mütəxəssis deyib ki, bank sistemlərinin etibarlılığını təmin edən nizamlayıcı qurumlar və dövlət nəzarəti var:

“Alternativ maliyyə sistemləri çox zaman tənzimlənmədiyindən orada daha böyük risklər və təhlükələr yaranır. Bu gün bank kartlarının təhlükəsizliyi ilə bağlı şübhələrin yaranması bir sıra mühüm problemləri üzə çıxarır. Nağd pulun saxlanması və istifadəsi bir alternativ kimi görünsə də, bu, müasir dövrdə tam bir həll yolu deyil. Alternativ olaraq bəzi rəqəmsal pul kisələri (e-cüzdanlar) ikili autentifikasiya və əlavə təhlükəsizlik tədbirləri təklif olunur. Məsələn, Google Pay, Apple Pay və Binance kimi platformalar maliyyə əməliyyatlarını daha etibarlı edir. Kriptovalyutalar həm haker hücumlarına qarşı müqavimətli, həm də nağdsız ödənişlər üçün uyğun hesab olunur. Lakin burada da fərdi təhlükəsizlik əsas şərtdir – vəsaitlərinizi soyuq cüzdanlarda saxlamalısınız ki, onlayn hücumların hədəfi olmayasınız”.

E.Həsənovun sözlərinə görə, nağd pulların istifadəsi kiberhücum riskindən qorunmağın ən sadə üsulu kimi görünsə də, lakin qlobal iqtisadiyyat artıq nağdsız dövrə keçid edir:

“Elektron ödənişlər həm sürət, həm də rahatlıq baxımından üstünlüklərə malikdir. Belə olduğu halda da bu tip hücumlardan qorunmaq üçün ideal yanaşma hibrid sistemin tətbiqidir. Belə ki, insanlar həm rəqəmsal ödəniş vasitələrindən istifadə etməli, həm də təhlükəsizlik tədbirlərini gücləndirməlidirlər. Bir çox insan hələ də zəif şifrə seçir və ya təhlükəsizliyə lazımi diqqət yetirmir. Çünki hakerlər yalnız texnoloji hücumlarla kifayətlənmir, eyni zamanda sosial mühəndislik üsullarından (phishing və scam) istifadə edirlər. Vətəndaşları bu cür hücumlara qarşı maarifləndirmək vacibdir”.