Hazırda demans dünyada ölümün beşinci aparıcı səbəbinə çevrilib və 70 yaşdan yuxarı insanlar arasında ürək xəstəliklərindən sonra ikinci yerdədir.

Publika.az xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, 2016-cı ilin məlumatına görə, bir milyondan çox rus və təxminən 4 milyon ABŞ sakini bu xəstəlikdən əziyyət çəkir.

Demansiya latın dilindən "dəlilik" kimi tərcümə olunur. Xəstəliyin əlamətləri müxtəlifdir, lakin "ilk siqnal" yaddaşın zəifləməsidir. Sonra bilinən koqnitiv pozuntu özünü göstərməyə başlayır: diqqət və nitq pozğunluğu, tarazlığın itməsi, mücərrəd düşüncənin pisləşməsi.

Demansın yaratdığı beyin dəyişikliklərinin qarşısını almaq olarmı? Sən demə, almaq olar. Və bunun üçün istifadə olunan dərmanlar siyahısında ən çox nootropiklərdən bəhs olulunur. "Noos" (səbəb) və "tropos" (yaxınlıq) sözlərinin birləşməsindən yaranıb.

Beyinin fəaliyyətini yaxşılaşdıran dərmanlar

Bredli Kuperin baş rolda oynadığı "Qaranlıqlar ölkəsi" filmini xatırlayın. Hekayədə uğursuz yazıçı beynini görünməmiş şəkildə sürətləndirən NZT dərmanları qəbul etməyə başlayır. Bu, qəhrəmanın həyatını tamamilə dəyişdirir, onu uğurlu və zəngin edir. Lakin sonra dəhşətli nəticələrlə qarşılaşır.

Hər halda qeyd edək ki, nootropiklər filmdəki kimi sehrli həblər deyil. Bunlar diqqəti yönəltməyə, yaddaşı yaxşılaşdırmağa kömək edir.

Nootropların təsiri

Beyin dövranını stimullaşdırır.

Qlükoza qəbulunu və udulmasını yaxşılaşdırır (nəticədə beyin enerji çatışmazlığını hiss etmir).

Beyin hipoksiyasının (oksigen aclığı) qarşısını alır.

Beyin bölgələri arasında qarşılıqlı əlaqəni inkişaf etdirir, yarımkürələr arasında məlumat mübadiləsini sürətləndirir.

Koqnitiv funksiyanı stimullaşdırır, məlumatların saxlanması və müəyyən neyrotransmitterlərin ifraz olunmasına təsir göstərir.

Nootrop preparatlar beyin xəstəliklərinin müalicəsində mühüm yer tutur, lakin onların insanlara təsiri ilə bağlı araşdırmalar hələ də davam edir.

Düşüncə incə bir sahədir, təsirini empirik qiymətləndirmək olduqca çətindir. Nootropikanın effektivliyi obyektiv şəkildə sübut olunmasa da, sağlam həyat tərzinin faydaları göz qabağındadır!

Dərman qəbul etmədən yaşla əlaqəli baş verən beyin dəyişiklikləri ilə mübarizə apara bilərsiniz. Bu yanaşmanın tərəfdarı, bütün həyatını insan beyninin öyrənilməsinə həsr edən, dünyaca məşhur nevropatoloq, psixiatr, fizioloq, Sankt-Peterburqdakı neyropsixiatriya institutunun yaradıcısı, akademik Vladimir Mixayloviç Bexterev idi.

Akademikin beyin sağlamlığı haqqında vacib məsləhətləri

Vladimir Mixayloviç inanırdı ki, heç bir halda “insan təfəkkürünün sehrli məbədi”nin işinə eksterimal vəziyyət olmadıqca müdaxilə etmək olmaz. Ancaq beyindəki yaşla bağlı dəyişikliklərlə mübarizə aparmaq mümkündür və lazımdır!

Öyrənin, bu, beyin üçün ən yaxşı məşqdir

Beyin üçün ən yaxşı təlim, onu müxtəlif məşğuliyyətlərlə yükləməkdir. Axı, beyin işləyəndə qan dövranı da aktivləşir. Uzun müddət yeni bacarıqları mənimsəməyə, oxumağa, rəsm çəkməyə, saymağı düşünməyə kömək edir. Yeni bacarıqlara yiyələnmək, oxumaq, rəsm çəkmək və hesab işləri zehni itiləşdirir.

Akademik Bexterev krossvordlarla maraqlanır, həmçinin kitab oxumağı çox sevirdi. O, hətta 60 yaşında da xarici dillər öyrənirdi.

Daimi məşqlər beynin tonusunu saxlayır. Bunun üçün alim iki fərqli adamın parçalanmış beynini nümayiş etdirmişdi: professor və taksi sürücüsü. Damar şəbəkəsinin inkişafındakı fərq aydın görünürdü.

Hərəkət edin, bu, qan dövranını yaxşılaşdıran bütün dərmanları əvəz edəcək. Başgicəllənmənin olmaması və zehin açıqlığı üçün gəzmək lazımdır. Akademik gündə ən azı iki saat gəzməyi məsləhət görürdü. Gündüz gəzinti üçün daha yaxşıdır. Bexterevin araşdırmaları göstərirdi ki, müntəzəm gəzintilərin başlamasından iki həftə sonra xəstələrin vəziyyətində xeyli irıliləyiş qeydə alınırdı. Bu, sadə məsləhətdir, amma biz bunlara hər zaman əməl edirikmi?

Uşaqlarınız və nəvələriniz ilə söhbət edin, bu gənc qalmağın ən yaxşı yoludur!

Bexterev hesab edirdi ki, beyin üçün ən yaxşı məşq uşaqlarla ünsiyyətdir. Balacalar sorğu-sualları ilə yetkin insanı davamlı düşünməyə vadar edir, yalnız fərqli yarımkürələri aktivləşdirmir.

İstirahət edin, o zaman stimullaşdırıcılara ehtiyacınız qalmayacaq.

Məşhur nevroloqun ən vacib nəsihəti: “Hər gün üçün sevin və xoş şeylərə qiymət ver. Təbəssüm əsəb fəaliyyətinin ən yaxşı stimulyatorudur!”