İnsulin müqavimətini qırıb geri çevirmək mümkündürmü?
2026.07.02 19:18219 Baxış

Son illərdə insulin müqaviməti həm Azərbaycanda, həm də dünyada ən çox rast gəlinən metabolik problemlərdən birinə çevrilib.

Bir çox insan artıq çəki, qarın piylənməsi, daimi yorğunluq və şirniyyata güclü meyl kimi əlamətlər yaşasa da, bunun əsas səbəbinin insulin müqaviməti olduğunu bilmir.
İnsulin müqaviməti nədir?

İnsulin mədəaltı vəz tərəfindən ifraz olunan hormondur və qanda olan qlükozanın hüceyrələrə daxil olmasına kömək edir. İnsulin müqaviməti zamanı isə hüceyrələr insulinə əvvəlki kimi cavab vermir. Nəticədə mədəaltı vəzi daha çox insulin ifraz etməyə məcbur olur və qanda insulin səviyyəsi yüksəlir.

Vaxtında müdaxilə edilməzsə, bu vəziyyət prediabetə, daha sonra isə 2-ci tip şəkərli diabetə gətirib çıxara bilər.

İnsulin müqavimətini geri çevirmək mümkündürmü?

Əksər hallarda, xüsusilə erkən mərhələdə aşkar edilərsə, insulin müqavimətini əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq və hətta normaya qaytarmaq mümkündür. Bunun üçün əsas müalicə həyat tərzi dəyişiklikləridir.

Nə etmək lazımdır?

Bədən çəkisini 5–10% azaltmaq belə insulin həssaslığını yaxşılaşdıra bilər.
Həftədə ən azı 150 dəqiqə fiziki aktivlik insulinin təsirini artırır.

Ağ un, şəkərli içkilər və şirniyyatların qəbulunu azaltmaq tövsiyə olunur.
Liflə zəngin tərəvəzlər, paxlalılar, tam taxıllar, keyfiyyətli zülallar və sağlam yağlar qidalanmanın əsasını təşkil etməlidir

Gündə 7–9 saat keyfiyyətli yuxu və stressin idarə olunması da mühüm rol oynayır.

Hansı əlamətlər insulin müqavimətini düşündürə bilər?

Qarın nahiyəsində piylənmə
Yeməkdən sonra yuxululuq
Tez-tez acmaq
Şirniyyata güclü istək
Yorğunluq və halsızlıq
Boyun və qoltuqaltında tünd rəngli dəri sahələri
Çəki verməkdə çətinlik

Bu əlamətlər başqa xəstəliklərdə də rast gələ bilər. Diaqnoz yalnız həkim müayinəsi və laborator analizlərlə qoyulur.

Hansı analizlər aparılır?

Həkim vəziyyəti qiymətləndirmək üçün aşağıdakı analizləri istəyə bilər:

Aclıq qan qlükozası
Aclıq insulin səviyyəsi
HbA1c
Lipid profili
Zərurət olduqda HOMA-IR hesablanması

İnsulin müqaviməti ömürlük hökm deyil. Erkən diaqnoz, düzgün qidalanma, müntəzəm fiziki aktivlik və sağlam həyat tərzi ilə bu vəziyyət əksər insanlarda əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşa bilər. Əgər sizdə davamlı yorğunluq, qarın piylənməsi və ya çəki verməkdə çətinlik varsa, vaxt itirmədən həkimə müraciət edib müayinədən keçmək məqsədəuyğundur.